QUAN HỆ QUỐC TẾ TRONG VÀ SAU THỜI KÌ CHIẾN TRANH LẠNH
CHƯƠNG V:
QUAN HỆ QUỐC TẾ (1945 - 2000)
Bài 9:
I. MÂU THUẪN ĐÔNG - TÂY VÀ SỰ KHỞI ĐẦU CỦA CHIẾN TRANH LẠNH
1. Mâu thuẫn Đông - Tây
- Từ Đồng minh chống phát xít, sau CTTG2, 2 cường quốc Mĩ và Liên Xô chuyển sang đối đầu và đi tới Chiến tranh lạnh.
I. MÂU THUẪN ĐÔNG - TÂY VÀ SỰ KHỞI ĐẦU CỦA CHIẾN TRANH LẠNH
2. Nguồn gốc mâu thuẫn:
Do sự đối lập về mục tiêu của 2 cường quốc:
+ Liên Xô: duy trì hòa bình an ninh thế giới, bảo vệ CNXH, ủng hộ cách mạng thế giới.
+ Mĩ: chống Liên Xô và XHCN, ngăn chặn giải phóng dân tộc, mưu đồ bá chủ thế giới.
I. MÂU THUẪN ĐÔNG - TÂY VÀ SỰ KHỞI ĐẦU CỦA CHIẾN TRANH LẠNH
2. Nguồn gốc mâu thuẫn:
Do tham vọng bá chủ thế giới của Mĩ: Mĩ lo sợ Liên Xô và sự lan tỏa của CNXH.
Với sức mạnh kinh tế, tài chính, quân sự của Mĩ.
I. MÂU THUẪN ĐÔNG - TÂY VÀ SỰ KHỞI ĐẦU CỦA CHIẾN TRANH LẠNH
3. Các sự kiện dẫn tới Chiến tranh lạnh:
Tháng 3/1947: học thuyết Truman ra đời, mở đầu cho chính sách chống Liên Xô.
Tháng 6/1947: kế hoạch Mácsan => Liên Xô thành lập khối SEV => tạo ra sự đối đầu kinh tế Đông - Tây.
Tháng 4/1949: Mĩ và Tây Âu thành lập khối NATO => 1955: Liên Xô và Đông Âu thành lập khối VACSAVA
=> Cục diện đối đầu giữa 2 phe được xác lập.
KẾ HOẠCH
MARSHALL
TỔ CHỨC
QUÂN SỰ NATO
T? CH?C
VACSAVA
TỔ CHỨC SEV

TƯ BẢN CHỦ NGHĨA

TÂY ÂU
MĨ
LIÊN XÔ
ĐÔNG ÂU
XÃ HỘI CHỦ NGHĨA
MÂU THUẪN ĐÔNG - TÂY
VÀ SỰ KHỞI ĐẦU CHIẾN TRANH LẠNH
Sự đối đầu giữa khối NATO và Khối Warszawa
CÁC KHỐI LIÊN MINH QUÂN SỰ SAU CTTG2
I. MÂU THUẪN ĐÔNG - TÂY VÀ SỰ KHỞI ĐẦU CỦA CHIẾN TRANH LẠNH
=> Khái niệm: Chiến tranh lạnh là sự đối đầu căng thẳng, chạy đua vũ trang giữa 2 phe TBCN và XHCN.
NATO
VACXAVA
VŨ KHÍ THÔNG THƯỜNG
NATO
VACXAVA
VŨ KHÍ HẠT NHÂN
Ch?y dua vu trang gi?a 2 kh?i qu�n s?:

Không quân
Hải quân
Lục quân
Sau CTTG2, Mĩ có 2000 căn cứ quân sự khắp thế giới với lực lượng quân đội hùng hậu trong việc triển khai chiến lược toàn cầu .
Pháp xâm lược Đông Dương
Hình ảnh về chiến tranh Triều Tiên
Cuộc chiến tranh ở Triều Tiên
Hồng quân Liên Xô
Lính Mĩ

“Chiến tranh cục bộ”

Johnson

“Việt Nam hoá chiến tranh”

Nixon + Ford

“Chiến tranh đặc biệt”

Kennedy + Johnson
CÁC CHIẾN LƯỢC CHIẾN TRANH CỦA MĨ
TIẾN HÀNH Ở VIỆT NAM TỪ 1954 ĐẾN 1975

Eisenhower

Chiến tranh đơn phương
1954 - 1960
1960 - 1965
1965 - 1969
1969 - 1975
III. XU THẾ HÒA HOÃN ĐÔNG - TÂY, CHIẾN TRANH LẠNH CHẤM DỨT
- Đầu thập kỉ 70 xu thế hòa hoãn Đông - Tây xuất hiện.
- Biểu hiện:
+ 9/ 11/ 1972: CHDC Đức và CHLB Đức đã kí Hiệp định về cơ sở của quan hệ 2 nước.
+ Năm 1972: Liên Xô - Mĩ kí Hiệp ước cắt giảm vũ khí chiến lược (Hiệp ước ABM, SALT1)
+ 8/ 1975: Định ước Henxinki được kí kết.
+ Từ đầu những năm 70: Liên Xô và Mĩ đã tiến hành cuộc gặp gỡ cấp cao. Tháng 12/ 1989: Liên Xô và Mĩ tuyên bố chấm dứt Chiến tranh lạnh.
III. XU THẾ HÒA HOÃN ĐÔNG- TÂY VÀ CHIẾN TRANH LẠNH CHẤM DỨT
- Nguyên nhân chấm dứt Chiến tranh lạnh:
+ Chiến tranh lạnh đã làm “suy giảm” sức mạnh của Liên Xô - Mĩ.
+ Tây Âu và Nhật vươn lên thành đối thủ, thách thức với Mĩ.
+ Liên Xô ngày càng khủng hoảng trì trệ.
IV. THẾ GIỚI SAU CHIẾN TRANH LẠNH
- Chủ nghĩa xã hội sụp đổ ở Liên Xô và Đông Âu.
Trật tự 2 cực Ianta sụp đổ => Mĩ là cực duy nhất.
- Sau năm1991, tình hình thế giới có những thay đổi to lớn:
+ Một là: Trật tự thế giới mới đang hình thành theo hướng “đa cực”.
+ Hai là: sau Chiến tranh lạnh, các quốc gia điều chỉnh chiến lược, lấy phát triển kinh tế làm trọng tâm.
+Ba là: sự sụp đổ của Liên Xô và Đông Âu tạo cho Mĩ lợi thế tạm thời, nhưng khó thực hiện âm mưu bá chủ.
IV. THẾ GIỚI SAU CHIẾN TRANH LẠNH
+ Bốn là: sau Chiến tranh lạnh, hòa bình thế giới được củng cố nhưng sự bất ổn, nội chiến, xung đột vẫn kéo dài.
=> Bước sang TKXXI, hòa bình, hợp tác là xu thế chủ yếu trong quan hệ quốc tế. Sự xuất hiện của chủ nghĩa khủng bố, đặc biệt là sự kiện 11/ 9/ 2001 đặt Mĩ và thế giới trước những thách thức khó lường.