QUAN HỆ QUỐC TẾ
(1945 - 2000)
CHƯƠNG V
BÀI 9
QUAN HỆ QUỐC TẾ TRONG VÀ SAU THỜI KÌ CHIẾN TRANH LẠNH
GV: NGUYỄN THỊ THẢO
Bài 9: QUAN HỆ QUỐC TẾ TRONG VÀ SAU THỜI KÌ
CHIẾN TRANH LẠNH
NỘI DUNG
I. MÂU THUẪN ĐÔNG - TÂY VÀ SỰ KHỞI ĐẦU CỦA CHIẾN TRANH LẠNH
II. Sự đối đầu Đông - Tây và các cuộc chiến tranh cục bộ
(Đọc thêm)
III - XU THẾ HOÃN ĐÔNG – TÂY VÀ CHIẾN TRANH LẠNH CHẤM DỨT
IV - THẾ GIỚI SAU CHIẾN TRANH LẠNH
Trong CTTG thứ II, 2 cường quốc Liên Xô và Mĩ là
Nêu nguồn gốc của mâu thuẫn Đông – Tây ?
I. MÂU THUẪN ĐÔNG - TÂY VÀ SỰ KHỞI ĐẦU CỦA CHIẾN TRANH LẠNH
Bài 9: QUAN HỆ QUỐC TẾ TRONG VÀ SAU THỜI KÌ
CHIẾN TRANH LẠNH
1. Nguồn gốc mâu thuẫn Đông – Tây
Sau CTTG thứ II, 2 cường quốc Liên Xô và Mĩ
Đồng Minh.
Đối đầu.
Chiến tranh lạnh
Nêu mối quan hệ của Liên Xô - Mĩ trong và sau chiến tranh Thế Giới II?
I. MÂU THUẪN ĐÔNG - TÂY VÀ SỰ KHỞI ĐẦU CỦA CHIẾN TRANH LẠNH
Bài 9: QUAN HỆ QUỐC TẾ TRONG VÀ SAU THỜI KÌ
CHIẾN TRANH LẠNH
1. Nguồn gốc mâu thuẫn Đông – Tây
Do mục tiêu và chiến lược của hai cường quốc
XÔ – MĨ khác nhau
LIÊN XÔ
-Bảo vệ thành quả CNXH
-Ủng hộ phong trào CM thế giới.
MĨ
- Chống phá Liên Xô – tiêu diệt CNXH
- Đàn áp phong trào CM thế giới.
SAU CHIẾN TRANH MĨ LÀ CƯỜNG QUỐC SỐ MỘT VỀ KINH TẾ, TIỀM LỰC QUÂN SỰ
SỰ LỚN MẠNH CỦA LIÊN XÔ, ĐÔNG ÂU VÀ SỰ RA ĐỜI CỦA NƯỚC CHDCND TRUNG HOA -> CNXH TRỞ THÀNH HỆ THỐNG THẾ GIỚI
I. MÂU THUẪN ĐÔNG - TÂY VÀ SỰ KHỞI ĐẦU CỦA CHIẾN TRANH LẠNH
Bài 9: QUAN HỆ QUỐC TẾ TRONG VÀ SAU THỜI KÌ
CHIẾN TRANH LẠNH
2. Sự khởi đầu của chiến tranh lạnh:
Nêu những sự kiện tiêu biểu đưa tới tình trạng chiến tranh lạnh?
Năm 1949, Mỹ và đồng minh lập khối NATO (Liên minh quân sự Bắc Đại Tây Dương).
Kế hoạch Mácsan (6-1947) phục hồi kinh tế các nước tư bản Tây Âu, tạo nên sự đối lập giữa Tây Âu và Đông Âu.
a. Về phía Mĩ
Học thuyết Truman (3-1947) khởi đầu cho chính sách chống Liên Xô, gây tình trạng “chiến tranh lạnh”.
I. MÂU THUẪN ĐÔNG - TÂY VÀ SỰ KHỞI ĐẦU CỦA CHIẾN TRANH LẠNH
Bài 9: QUAN HỆ QUỐC TẾ TRONG VÀ SAU THỜI KÌ
CHIẾN TRANH LẠNH
2. Sự khởi đầu của chiến tranh lạnh:
1955, Liên xô và Đông Âu lập khối Vácsava, gây nên tình trạng đối đầu căng thẳng
b. Về phía Liên Xô
Năm 1949 Liên xô và Đông Âu thành lập Hội đồng tương trợ kinh tế ( SEV ).

+
Hậu quả của những sự kiện trên?
I. MÂU THUẪN ĐÔNG - TÂY VÀ SỰ KHỞI ĐẦU CỦA CHIẾN TRANH LẠNH
Bài 9: QUAN HỆ QUỐC TẾ TRONG VÀ SAU THỜI KÌ
CHIẾN TRANH LẠNH
2. Sự khởi đầu của chiến tranh lạnh:
 Hậu quả: hình thành sự đối lập về kinh tế, chính trị và quân sự giữa hai phe TBCN và XHCN => Dẫn tới sự xác lập cục diện hai cực, hai phe do hai siêu cường Mĩ và Liên Xô đứng đầu mỗi phe, mỗi cực.
KẾ HOẠCH
MARSHALL
TỔ CHỨC
QUÂN SỰ NATO
T? CH?C
VACSAVA
TỔ CHỨC SEV

TƯ BẢN CHỦ NGHĨA

TÂY ÂU
MĨ
LIÊN XÔ
ĐÔNG ÂU
XÃ HỘI CHỦ NGHĨA
MÂU THUẪN ĐÔNG – TÂY
VÀ SỰ KHỞI ĐẦU CHIẾN TRANH LẠNH
Bài 9: QUAN HỆ QUỐC TẾ TRONG VÀ SAU THỜI KÌ
CHIẾN TRANH LẠNH
Số đầu đạn hạt nhân của Liên Xô và Mỹ
Liên Xô
M?
600
8500
5500
10100
4000
1800
9000
11200
6000
2800
1965
1970
1975
1980
1985
Bài 9: QUAN HỆ QUỐC TẾ TRONG VÀ SAU THỜI KÌ
CHIẾN TRANH LẠNH
Bài 9: QUAN HỆ QUỐC TẾ TRONG VÀ SAU THỜI KÌ
CHIẾN TRANH LẠNH
Quân số
5.373.100
3.660.200
Xe tăng
Máy bay chiến đấu
Tàu chiến các loại
Vũ khí hạt nhân chiến lược
59.470
30.690
7.130
7.876
102
499
1398
1018
Bảng so sánh lực lượng quân sự giữa hai khối NATO và Vacsava (giữa thập kỉ 70)
I. Mâu thuẫn Đông – Tây và sự khởi đầu của chiến tranh lạnh
Bài 9: QUAN HỆ QUỐC TẾ TRONG VÀ SAU THỜI KÌ
CHIẾN TRANH LẠNH
Cuộc “chiến tranh lạnh” diễn ra trên nhiều lĩnh vực. Một số cuộc
chiến tranh cục bộ đã diễn ra ở nhiều khu vực trên thế giới:
- Cuộc chiến tranh chống thực dân Pháp ở Đông Dương (1946-1954).
- Cuộc chiến tranh Triều Tiên (1950-1953).
- Cuộc chiến tranh chống đế quốc Mỹ ở Việt Nam (1954-1975).
II. Sự đối đầu Đông - Tây và các cuộc chiến tranh cục bộ ( Đọc thêm)
Vậy em hiểu thế nào là “chiến tranh lạnh”?
Khái niệm chiến tranh lạnh:
Chiến tranh lạnh là cuộc chiến tranh không nổ súng, thực chất là sự đối đầu căng thẳng giữa 2 phe : TBCN - do Mĩ đứng đầu và XHCN - do Liên Xô làm trụ cột. Cuộc chiến tranh diễn ra trên hầu hết các lĩnh vực...trừ xung đột trực tiếp về quân sự...
Chiến tranh lạnh là chính sách thù địch, căng thẳng trong quan hệ giữa Mĩ và các nước Tây Âu với Liên Xô và các nước XHCN
Hi?p d?nh v? h?n ch? h? th?ng
phịng ch?ng t�n l?a ( ABM )
v� Hi?p d?nh h?n ch? vu khí
ti?n cơng chi?n lu?c (1972)
Hiệp định về những cơ sở
của quan hệ Đông Đức
và Tây Đức (1972)
Biểu hiện của
Xu thế hòa hoãn
Đông - Tây
Năm 1975 Định ước
Henxinki được kí kết.
Tháng 12-1989, Xô-Mỹ
chính thức tuyên bố
chấm dứt chiến tranh lạnh.
Bài 9: QUAN HỆ QUỐC TẾ TRONG VÀ SAU THỜI KÌ
CHIẾN TRANH LẠNH
III - XU THẾ HOÃN ĐÔNG – TÂY VÀ CHIẾN TRANH LẠNH CHẤM DỨT
1. Xu thế hòa hoãn Đông-Tây
* Đầu những năm 70 thế kỷ XX xu thế hòa hoãn Đông – Tây bắt đầu xuất hiện với những cuộc gặp gỡ thương lượng Xô – Mỹ.
Bài 9: QUAN HỆ QUỐC TẾ TRONG VÀ SAU THỜI KÌ
CHIẾN TRANH LẠNH
Bush và Gorbachov tại Hội nghị Malta(12/1989)
Bài 9: QUAN HỆ QUỐC TẾ TRONG VÀ SAU THỜI KÌ
CHIẾN TRANH LẠNH
III - XU THẾ HOÃN ĐÔNG – TÂY VÀ CHIẾN TRANH LẠNH CHẤM DỨT
Do sự vươn lên mạnh mẽ của Tây Âu và Nhật Bản đặt ra nhiều khó khăn và thách thức cho 2 nước.
Do cuộc chạy đua vũ trang kéo dài hơn 40 năm làm cho cả hai nước Xô-Mĩ quá tốn kém.
Do Liên Xô lâm vào khủng hoảng trầm trọng buộc hai nước phải chấm dứt đối đầu .
2. Nguyên nhân Xô – Mĩ chấm dứt chiến tranh lạnh


Bài 9: QUAN HỆ QUỐC TẾ TRONG VÀ SAU THỜI KÌ
CHIẾN TRANH LẠNH
IV - THẾ GIỚI SAU CHIẾN TRANH LẠNH
- Chủ nghĩa xã hội tan rã ở Liên xô và Đông Âu, Hội đồng tương trợ kinh tế (SEV) và tổ chức Vácsava tuyên bố giải thể.
Sau chiến tranh lạnh thế giới phát triển theo 4 xu thế nào ?
- Năm 1991, trật tự thế giới hai cực Ianta tan rã.
Bài 9: QUAN HỆ QUỐC TẾ TRONG VÀ SAU THỜI KÌ
CHIẾN TRANH LẠNH
2.Các quốc gia điều chỉnh
chiến lược lấy phát triển
kinh tế làm trọng tâm.
1. Một trật tự thế giới mới
đang dần dần hình thành
theo xu hướng “đa cực”.
4 Xu thế phát triển
của Thế giới
3. Mỹ ra sức thiết lập
trật tự thế giới
“đơn cực” …
4. Hòa bình thế giới được củng
cố, nhưng nhiều khu vực tình
hình không ổn định, nội chiến,
xung đột đẫm máu kéo dài.
Thế kỷ XXI, xu thế hòa bình, đối thoại, hợp tác là chủ yếu nhưng sự xuất hiện chủ nghĩa khủng bố (sự kiện 11-9-2001) cũng tác động to lớn, phức tạp trong quan hệ quốc tế.
IV - THẾ GIỚI SAU CHIẾN TRANH LẠNH
Thảo luận
1. Sau khi Chiến tranh lạnh kết thúc tạo thời cơ và thách thức gì cho các dân tộc, trong đó có nước ta ? Trước tình hình đó Đảng ta đã có những chủ trương gì ?
2. Sau Chiến tranh lạnh, tuy hoà bình thế giới được củng cố, nhưng vẫn còn chất chứa nhiều nguy cơ mất ổn định, đe doạ hoà bình an ninh thế giới. Theo em đó là những nguy cơ nào ?
a. Sau khi CTL kết thúc tạo thời cơ và thách thức cho các dân tộc, trong đó có nước ta:
- Về thời cơ:
+ Từ sau Chiến tranh lạnh, hòa bình thế giới được củng cố, nguy cơ chiến tranh thế giới bị đẩy lùi, xu thế chung của thế giới là hòa bình, ổn định và hợp tác phát triển.
+ Các quốc gia đều ra sức điều chỉnh chiến lược phát triển kinh tế, cùng tăng cường hợp tác, tham gia các liên minh kinh tế khu vực và thế giới.
+ Thu hút các nguồn vốn đầu tư, nâng cao trình độ khoa học – kĩ thuật công nghệ, để rút ngắn thời gian xây dựng và phát triển đất nước.
1. Sau khi Chiến tranh lạnh kết thúc tạo thời cơ và thách thức gì cho các dân tộc, trong đó có nước ta ? Trước tình hình đó Đảng ta đã có những chủ trương gì ?
- Về thách thức:
+ Sự cạnh tranh quyết liệt của thị trường thế giới với nhiều bất bình đẳng gây thiệt hại đối với các nước đang phát triển.
+ Sự kiện ở nước Mĩ ngày 11/9/2001 đã đặt các quốc gia trước những thách thức của chủ nghĩa khủng bố với những nguy cơ khó lường.
+ Vấn đề giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc, kết hợp hài hòa giữa truyền thống và hiện đại, …
- Như vậy, xu thế phát triển của thế giới hiện nay một mặt tạo ra thời cơ lịch sử, là cơ hội rất to lớn, mặt khác cũng tạo ra những thách thức đối với các dân tộc, quốc gia trên thế giới.
a. Sau khi CTL kết thúc tạo thời cơ và thách thức cho các dân tộc, trong đó có nước ta:
b. Chủ trương của Đảng ta:
+ Thực hiện chính sách đại đoàn kết dân tộc, tập hợp mọi lực lượng của dân tộc, giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc, tăng cường quốc phòng an ninh,đẩy mạnh CN hóa,hiện đại hóa…
+ Thực hiện chính sách đối ngoại hòa bình, hữu nghị hợp tác VN muốn là bạn tất cả các nước, mở cửa quan hệ hợp tác kinh tế quốc tế…
* Những nguy cơ đó là :
- Những di chứng của thời kì Chiến tranh lạnh.
- Những xung đột quân sự gay gắt do những bất đồng, mâu thuẫn về sắc tộc, tôn giáo, tranh chấp lãnh thổ...
- Chủ nghĩa khủng bố quốc tế, nhất là từ sau sự kiện ngày 11/09/2001 và như Fidel Castro nhấn mạnh:
"Chủ nghĩa khủng bố ngày nay là một hiện tượng nguy hiểm không thể bào chữa được về mặt đạo lí và cần phải được loại trừ"
Sau Chiến tranh lạnh, tuy hoà bình thế giới được củng cố, nhưng thế giới còn chất chứa nhiều nguy cơ mất ổn định, đe doạ hoà bình an ninh thế giới.
2. Sau Chiến tranh lạnh, tuy hoà bình thế giới được củng cố, nhưng vẫn còn chất chứa nhiều nguy cơ mất ổn định, đe doạ hoà bình an ninh thế giới. Theo em đó là những nguy cơ nào ?
- HV học và làm bài tập trắc nghiệm Bài 9.
- Chuẩn bị Bài 10.
Dặn dò: