Chương II. TÍNH QUY LUẬT CỦA HIỆN TƯỢNG DI TRUYỀN
OOOOOOOOOOOOOO
Mrs Phạm Hiền
TRÒ CHƠI:
ĐUỔI HÌNH BẮT CHỮ
GEN
ALEN
ALEN → các trạng thái khác của cùng 1 gen
Ví dụ: A: cao; a: thấp
TÍNH TRẠNG
Tính trạng là những đặc điểm về hình thái, cấu tạo, sinh lý, sinh hoá, di truyền,…bên ngoài, bên trong cơ thể mà nhờ đó sv phân biệt giữa cá thể này với cá thể khác.
Ví dụ: Màu hoa, chiều cao,...
TƯƠNG PHẢN
Cặp tính trạng tương phản: là 2 trạng thái biểu hiện trái ngược nhau của cùng 1 loại tính trạng. Ví dụ: Cao – thấp, Đỏ - đen,…
MENĐEN
Menđen: người đặt nền móng cho quy luật di truyền.
CÁC QUY LUẬT CỦA MENDEN
Quy luật phân ly
Quy luật phân ly độc lập
ĐẬU HÀ LAN
TỰ THỤ PHẤN
PHÂN LI
GIAO TỬ
XÁC SUẤT
MỘT SỐ KHÁI NIỆM
Kiểu gen: Toàn bộ các gen trong tế bào của cơ thể sinh vật.
Ví dụ: AaBbDd, Aabb,...
Kiểu hình: toàn bộ các tính trạng + đặc tính của cơ thể.
Ví dụ: Thân cao hoa đỏ, thân thấp hoa trắng,...
MỘT SỐ KHÁI NIỆM
Thể đồng hợp: cá thể mang 2 alen giống nhau thuộc cùng 1 gen.
Ví dụ: AA, bb,...
Thể dị hợp: cá thể mang 2 alen khác nhau thuộc cùng 1 gen.
Ví dụ: Aa, Bb,...
Dòng thuần chủng là dòng có đặc tính di truyền đồng nhất và ổn định, thế hệ con cháu không phân li có kiểu hình giống bố mẹ. Ở dòng thuần chủng, tất cả các gen đều ở trạng thái đồng hợp
Ví dụ: AAbbDDEE,...
CÁC KÍ HIỆU THƯỜNG DÙNG
Bài 8 : QUY LUẬT MENĐEN - QUY LUẬT PHÂN LI
OOOOOOOOOOOOOO
Contents Page
PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU DI TRUYỀN HỌC CỦA MENĐEN
I.
Đối tượng nghiên cứu của Menden là đậu Hà Lan
Vì thuận lợi nghiên cứu:
- Dễ trồng.
Là cây hàng năm Dễ dàng theo dõi tính trạng qua nhiều thế hệ.
Tự thụ phấn nghiêm ngặt nên dễ tạo dòng thuần, dễ lai.
Có những tính trạng tương phản biểu hiện rõ dễ quan sát.
QUY TRÌNH NGHIÊN CỨU
56%
56%
01
02
03
Tạo dòng thuần
(tự thụ phấn 5 – 7 thế hệ)
04
Chứng minh giả thuyết bằng TN
Lai các dòng thuần khác nhau 1 hoặc nhiều TT tương phản
Dùng toán xác suất
Phương pháp: phân tích cơ thể lai
I. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU DI TRUYỀN HỌC CỦA MENĐEN
Tính trạng trội
Tính trạng lặn
3 trội : 1 lặn
Thí nghiệm lai 1 cặp tính trạng
2 Đỏ
không t/c
1 Đỏ
t/c
=>F2
1 trắng
t/c
NỘI DUNG QUY LUẬT PHÂN LI
+ P thuần chủng, khác nhau về 1 cặp tính trạng tương phản
→ F1 100% KG dị hợp (KH trội)
+ Cho F1 tự thụ phấn
→ F2 cho kết quả: Tỉ lệ KG: 1AA: 2Aa: 1 aa
Tỉ lệ KH: 3 Trội: 1 Lặn
Mỗi tính trạng do 1 cặp nhân tố DT quy định, trong tế bào chúng không hòa trộn vào nhau
NỘI DUNG QUY LUẬT PHÂN LI
Giao tử chỉ chứa 1 trong 2 thành viên của cặp
Khi thụ tinh, các giao tử tổ hợp thành hợp tử
II. HÌNH THÀNH HỌC THUYẾT KHOA HỌC

100% (Aa) hoa đỏ
hoa trắng
Pt/c:
x
hoa d?
F1 :
hoa đỏ
(Aa)
x
hoa d?
(Aa)
F1 x F1:
AA
aa
GP:
A
a
GF1:
ẵ A v� ẵ a
½ A và ½ a
F2:
KG: ¼ AA : 2/4 Aa : ¼ aa
KH:¾ Hoa đỏ:¼Hoa trắng
So d? minh h?a
1/2A
1/2 A
1/2a
1/2 a
1/4AA
1/4Aa
1/4Aa
1/4aa
II. HÌNH THÀNH HỌC THUYẾT KHOA HỌC
Nội dung cơ bản: Các alen phân li đều về giao tử
Thí nghiệm chứng minh:
- Các thí nghiệm lai kiểm nghiệm được tiến hành ở 7 tính trạng khác nhau của cây đậu Hà lan kết quả đúng như dự đoán của Men đen
- Lai phân tích là phép lai giữa cơ thể mang tính trạng trội chưa biết KG với cơ thể mang tính trạng lặn để kiểm tra kiểu gen.
-FB đồng tính → KG P đồng hợp (AA)
-FB phân tính → KG P dị hợp (Aa)
CƠ SỞ TẾ BÀO HỌC CỦA QUY LUẬT PHÂN LI
Gen chiếm 1 vị trí trên NST gọi là Locut.
Mỗi gen có thể tồn tại ở các trạng thái khác nhau, mỗi trạng thái là 1 alen.
Trong tế bào sinh dưỡng, các NST tồn tại thành cặp tương đồng, nên các alen tồn tại thành từng cặp gen tương ứng.
Khi GP: Sự phân li đồng đều của 1 cặp NST tương đồng dẫn đến sự phân li đồng đều của 1 cặp alen.
IV. ĐIỀU KIỆN NGHIỆM ĐÚNG VÀ Ý NGHĨA CỦA QUY LUẬT PHÂN LI
Điều kiện nghiệm đúng:
Các NST phân li bình thường trong giảm phân.

2. Ý nghĩa:
Xác định trội lặn, tính trạng trội thường có lợi trong chọn giống.
Không dùng con lai F1 làm giống, vì đời sau xuất hiện tính trạng lặn.
Trong 1 gia đình có bố tóc xoăn, mẹ tóc xoăn, con sinh ra tóc thẳng. Giải thích như nào để đúng?
(tóc xoăn)
(tóc xoăn)
(tóc thẳng)
Aa (tóc xoăn)
x
Aa (túc xoan)
P:
G:
ẵ A , ẵ a
ẵ A , ẵ a
F1:
1/2A
1/2 A
1/2a
1/2 a
1/4AA
1/4Aa
1/4Aa
1/4aa
Tỉ lệ kiểu gen:
¼ AA : 2/4 Aa : ¼ aa
Tỉ lệ kiểu hình:
¾ tóc xoăn : ¼ tóc thẳng
SO D? LAI
A xoăn
a thẳng
Quy ước gen:
Trội hoàn toàn
Trội không hoàn toàn
CÁC DẠNG BÀI TẬP THƯỜNG GẶP

Bài 1: Xét tính trạng màu sắc hạt do 1 gen có 2 alen, alen A chi phối sự hình thành tính trạng hạt vàng trội hoàn toàn so với alen a quy định hạt xanh; gen trên NST thường.

a. Các kiểu gen và kiểu hình của tính trạng màu sắc hạt.

b. Tìm số loại và tỉ lệ giao tử của các cơ thể có kiểu gen nói trên.

c. Viết 6 sơ đồ lai cho các kiểu gen trên?

d. Tìm số loại, tỉ lệ KG; số loại và tỉ lệ KH ở F1 của các phép lai sau:
+ P: hạt vàng x hạt vàng
+ P: hạt xanh x hạt xanh
+ P: hạt vàng x hạt xanh
THANK YOU