BÀI 4:
QUY TRÌNH LỰA CHỌN NGHỀ NGHIỆP

Ba yếu tố trong hình có ảnh
hưởng như thế nào tới quyết
định lựa chọn nghề nghiệp của
bản thân trong lĩnh vực kĩ thuật?

I.Một số lí thuyết cơ bản về lựa chọn nghề nghiệp
1.Lí thuyết mật mã Holland

? Em hãy tóm tắt
các lý thuyết mật mã
Holland và chỉ ra
cách áp dụng lí
thuyết trong chọn
nghề cho bản thân

- Nếu chọn được nghề nghiệp phù hợp với tính cách -> dễ
thích ứng và hoàn thành tốt các nhiệm vụ được giao, -> dễ đạt
được thành công và hài lòng với nghề nghiệp.
- Thiên hướng nghề nghiệp chính là biểu hiện của tính cách
+ Có 6 môi trường nghề nghiệp tương ứng với 6 kiểu tính
cách, đó là: nhóm kĩ thuật; nhóm nghiên cứu; nhóm nghệ
thuật; nhóm xã hội, nhóm quản lí; nhóm nghiệp vụ.
Thực tế, tính cách của một người có thể là sự kết hợp của hai
hay ba nhóm tính cách khác nhau.

2.Lí thuyết cây nghề nghiệp
Lí thuyết cây nghề nghiệp chỉ ra mối quan hệ chặt chẽ
giữa thành công trong nghề nghiệp với năng lực, cá
? Em hãy mô
tính, khả năng, giá trị nghề nghiệp của cá nhân
tả mô hình cây
- Cây nghề nghiệp gồm
2 bộ phận:
nghề nghiệp

+ Phần “gốc rễ” thể hiện cá tính, sở thích, khả năng,
giá trị nghề nghiệp của mỗi cá nhân.
+ Phần “quả” thể hiện những mong muốn của con
người đối với nghề nghiệp như cơ hội việc làm, môi
trường làm việc tốt, lương cao, công việc ổn định và
được nhiều người tôn trọng.

Cách áp dụng lí thuyết trong
chọn nghề cho bản thân?

Luyện tập

Với lí thuyết mật mã
Holland và lí thuyết cây
nghề nghiệp, em hãy xác
định những đặc điểm cơ bản
về sở thích, năng lực, cá
tính của bản thân?

Luyện tập

https://www.youtube.com/watch?v=HBYnLTu2_04&list
=PPSV
Xem video về nghề thợ điện.

Quan sát Hình 4.4 - tìm hiểu thông tin và
đặc điểm về nghề “thợ điện”, từ đó tìm hiểu
rõ lí do mình phù hợp hay không khi làm
nghề nghiệp này thông qua các lí thuyết cây
nghề nghiệp.

-Điều bạn thích là
gì?
-Điều mà bạn giỏi?
-Điều mà bạn được
trả tiền?
-Xã hội đang cần
điều gì?

II. Các bước trong quy trình lựa chọn nghề
Quan sát hình 4.5 và cho biết: để chọn nghề,
học sinh cần tìm hiểu những thông tin gì?
Hoàn thành vào bảng:
STT
 

Tên bước
 

Cách thức thực hiện
 

Bước 1: Đánh giá bản thân
• Làm rõ các đặc điểm tính cách của bản thân phù hợp với lĩnh vực nghề
nghiệp nào.
• Xác định được các điểm mạnh, điểm yếu nếu làm những việc mình mong
muốn.
• Tìm hiểu và làm rõ lí do mình thích và đam mê với lĩnh vực nghề mình
mong muốn.
• Xác định những mục tiêu, giá trị nghề nghiệp của bản thân.
• Liệt kê được danh sách, xếp theo thứ tự ưu tiên các nghề mong muốn được
học tập, làm việc sau này.

Bước 2; Tìm hiểu thị trường lao động
• Tìm hiểu nội dung, tính chất lao động, chống chỉ định y học của nghề
nghiệp.
• Tìm hiểu những điểu kiện kiến thức, tay nghề, năng lực, tính cách cần để
hành nghê' có kết quả.
• Tìm hiểu các cơ hội việc làm, các vị trí tuyển dụng hên quan đến nghề.
- Làm rõ những yêu cầu của thị trường lao động đối với kiến thức, kĩ
năng, tay nghề trong bối cảnh cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư.
• Lập danh sách các nghề ưu tiên lựa chọn với tiêu chí có sự phù hợp giữa
năng lực, sở thích, tính cách, mục tiêu, giá trị nghề nghiệp của bản thân
với yêu cầu của nghề nghiệp và nhu cầu thị trường lao động.

Bước 3: Ra quyết định
Căn cứ kết quả Bước 1, Bước 2, tiến hành so sánh, đối
chiếu tìm ra sự phù hợp giữa tính cách, năng lực, sở
thích với những đặc điểm yêu cầu của nghề nghiệp và
thị trường lao động.

LUYỆN TẬP

Với quy trình chọn nghề 3
bước, em có thể giải thích tại
sao mình phải thực hiện theo
từng bước đó hay không?

III. Các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định lựa chọn nghề nghiệp của bản
thân trong lĩnh vực kĩ thuật, công nghệ.

Tìm hiểu yếu tố ảnh
hưởng đến quyết định
lựa chọn nghề nghiệp
để hoàn thành bảng
sau:

Yếu tố

Yếu tố
chủ quan

Các yếu tố ảnh hưởng tới
quyết định lựa chọn
Năng lực
Sở thích
Cá tính

Yếu tố
khách
quan

Nhà trường
Gia đình
Xã hội
Nhóm bạn

Yếu tố

Chủ
quan

Các yếu tố ảnh hưởng tới quyết định lựa chọn
- Năng lực: năng lực có ảnh hưởng tới khả năng hoàn
thành nhiệm vụ của công việc; đáp ứng được các tính
chất lao động, điều kiện
sức khoẻ.
- Sở thích: là điều kiện quan trọng giúp chúng ta có
động lực để phát triển kĩ năng, vượt khó khi chinh phục
nghề nghiệp.
- Cá tính: Liên quan mật thiết tới xu hướng nghề nghiệp.

Yếu tố

Các yếu tố ảnh hưởng tới quyết định lựa chọn
- Nhà trường: qua bài giảng, qua các hoạt động trải nghiệm; qua các
câu chuyện nghề nghiệp của thầy, cô giáo chia sẻ.

Khách
quan

- Gia đình: điều kiện, hoàn cảnh kinh tế, sự quan tâm, định hướng
của cha mẹ.
- Xã hội: sự thay đổi của cung, cầu trên thị trường lao động, định
kiến, trào lưu nghề nghiệp.
- Nhóm bạn: bạn bè là nguồn thông tin tham khảo quan trọng khi
chọn nghề, tuy nhiên cần tỉnh táo, không chạy theo phong trào.

LUYỆN TẬP
Thảo luận: Lí do em lựa chọn
hoặc không lựa chọn nghề thuộc
lĩnh vực kĩ thuật, công nghệ và
điền vào bảng:

Quyết định lựa
chọn

Chọn

Không chọn

Lí do
- Yếu tố chủ quan
+ Năng lực
+ Sở thích
+ Cá tính
- Yếu tố khách quan
+ Nhà trường
+ Gia đình
+ Xã hội
+ Bạn bè
- Yếu tố chủ quan
+ Năng lực
+ Sở thích
+ Cá tính
- Yếu tô khách quan
+ Nhà trường
+ Gia đình
+ Xã hội
+ Bạn bè

VẬN DỤNG

Một bạn của em cho rằng, khi lựa chọn nghề cứ chọn nghề
dễ xin việc và kiếm được nhiều tiền mà không cần quan tâm
tới mình có thích nghề nghiệp đó hay không. Em hãy đưa ra
những lời khuyên giúp bạn có những bước chọn nghề đúng
đắn.