Bài 4:
QUYỀN BÌNH ĐẲNG CỦA CÔNG DÂN TRONG
MỘT SỐ LĨNH VỰC CỦA ĐỜI SỐNG XÃ HỘI.
HÔN NHÂN
VÀ GIA ĐÌNH
LAO ĐỘNG
KINH DOANH
Em hiểu thế nào là lao động? Điều gì sẽ xảy ra nếu mỗi chúng ta không được thực hiện quyền lao động của mình?
Lao động là hoạt động có mục đích
của con người nhằm tạo ra của cải
vật chất nuôi sống bản thân,
Gia đình và xã hội.
Không có lao động,
Con người và xã hội
sẽ không tồn tại
và phát triển
được.
II.- Bình đẳng trong lao động

*. Lao động là một hoạt động quan trọng nhất của con người để tạo ra của cải vật chất và các giá trị tinh thần của xã hội. Con người lao động là động lực chủ yếu để xây dựng đất nước và tồn tại, phát triển của xã hội.
Hiến pháp 1992 (điều 55) qui định : “Lao động là quyền nghĩa vụ của công dân” đồng thời ghi nhận “Nhà nước và xã hội có kế hoạch tạo ra ngày càng nhiều việc làm cho con người lao động”.
Bình đẳng trong lao động được hiểu là:

Bình đẳng giữa mọi công dân trong việc thực hiện quyền lao động thông qua tìm việc làm;

Bình đẳng giữa người sử dụng lao động và người lao động thông qua hợp đồng lao động;

Bình đẳng giữa lao động nam và lao động nữ .
Vậy, bình đẳng trong lao động
được hiểu như thế nào?
b, Nội dung cơ bản của
bình đẳng trong lao động:

Công dân bình đẳng trong việc thực hiện quyền lao động.
Công dân bình đẳng trong giao kết hợp đồng lao động.
Bình đẳng giữa lao động nam và lao động nữ.
Hoạt động nhóm
Nhóm 1:
Thế nào là quyền lao động và bình đẳng trong việc thực hiện quyền lao động?
Nghĩa vụ và trách nhiệm của công dân khi thực hiện quyền lao động?
Những ưu đãi đối với người lao động có chuyên môn, tay nghề cao có được coi là bất bình đẳng ko?
Nhóm 2:
Thế nào là hợp đồng lao động?
Nguyên tắc của hợp đồng lao động?
Ý nghĩa của việc giao kết hợp đồng lao động?
Lấy VD về một trường hợp vi phạm hợp đồng lao động?
Nhóm 3:
Hiểu thế nào là bình đẳng về giới trong lao động?
Thực tế, lao động nữ thường phải chịu thiệt thòi như thế nào trong lao động?
Lấy một VD cụ thể về phân biệt đối xử giữa lao động nam và lao động nữ trong thực tế?
* Công dân bình đẳng
trong việc thực hiện quyền lao động:

Mọi công dân đều có quyền làm việc, tự do lựa chọn việc làm, nghề nghiệp, không bị phân biệt đối xử.
Đây ko phải là bất bình đẳng.
Người LĐ có tay nghề cao
sẽ được đãi ngộ tương xứng
Người LĐ có trình độ thấp hoặc không có trình độ sẽ có thu nhập thấp.
Doanh nghiệp giầy da X cần tuyển 100 lao động vào làm công nhân. Yêu cầu là tuổi từ 18 đến 35, có sức khỏe tốt. Sau khi thông báo tuyển dụng có rất nhiều người đến xin việc (số người xin việc nhiều gấp hai lần số người cần tuyển). Cuối cùng doanh nghiệp dày gia X cũng tuyển đủ người. Trong những lao động vừa được tuyển có 90 người là nam giới chỉ có 10 người là nữ giới, mặc dù điều kiện của lao động nam và nữ tới tuyển dụng là ngang nhau. Em hãy cho biết quan điểm của mình trước tình huống đó?
Như vậy là ở tình huống này không có sự bình đẳng trong việc thực hiện quyền lao động. Vì vậy mà cơ hội tìm việc làm của lao động nữ khó khăn hơn lao động nam
Trong một công ty may A, ở bộ phận thiết kế mẫu sản phẩm, có chị Hoa tay nghề cao. Chị đã thiết kế được nhiều mẫu sản phẩm quần áo chất lượng, hợp thời trang, nên có rất nhiều khách hàng đặt mua sản phẩm của công ty may A do chị thiết kế. Chính vì vậy, công ty A trả lương cho chị gấp hai lấn so với những nhà thiết kế bình thường khác trong công ty. Điều này có phải là sự phân biệt đối xử trong thực hiện quyền LĐ của công ty may A không?
Như thế không được coi là sự phân biệt đối xử trong thực hiện quyền lao động của công ty may A. Mà là chế độ ưu đã đối với người có trình độ chuyên môn kĩ thuật cao của công ty này.
* Công dân bình đẳng trong giao kết
hợp đồng lao động:
HĐLĐ: sự thoả thuận giữa người LĐ và người sử dụng LĐ về việc làm có trả công, về điều kiện LĐ, quyền và mỗi bên trong quan hệ LĐ.

Nguyên tắc: Tự do, tự nguyện, bình đẳng, không trái PL và thoả ước LĐ tập thể, giao kết trực tiếp.

Là cơ sở pháp lí để PL bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của cả hai bên, đặc biệt là của người LĐ.
Ví dụ: Anh Tuấn đến công ty may mặc kí hợp đồng lao động với giám đốc công ty A. Qua trao đổi từng điều khoản, hai bên đã thỏa thuận kí hợp đồng dài hạn trên cơ sở tự nguyện, không bên nào ép buộc bên nào.
Nội dung thỏa thuận:
Công việc anh Tuấn phải làm là thiết kế mẫu quần áo.
Thời gian làm việc: 8 tiếng/ngày.
Thời gian nghỉ ngơi: thời gian trong ngày, ngoài giờ làm việc theo hợp đồng, nghỉ lễ, tết, nghỉ ốm...theo qui định của Pháp luật.
Tiền lương: Giám đốc công ty A trả 2 triệu đồng/tháng.
Địa điểm làm việc.........
Thời hạn hợp đồng: 5, 10, 15...năm.
Điều kiện an toàn, vệ sinh lao động...
Bảo hiểm xã hội cho anh Tuấn.
- Anh Tuấn phải trích 5% tổng thu nhập lương hàng tháng để đóng bảo hiểm xã hội.
9. .................................
* Bình đẳng giữa lao động nam và lao động nữ:
Sự thiệt thòi thường gặp phải của lao động nữ:
PL có những quy định cụ thể , có chính sách để LĐ nữ có điều kiện thực hiện tốt quyền và nghĩa vụ LĐ.
II.- Bình đẳng trong lao động
*Bình đẳng giữa lao động nam và lao động nữ
Lao động nữ: được quan tâm đến đặc điểm về cơ thể, tâm lí và chức năng làm mẹ trong lao động để có điều kiện thực hiện tốt quyền và nghĩa vụ lao
động.
Vậy, trách nhiệm
của Nhà nước trong
vấn đề này thể hiện
như thế nào?
Nhà nước ban hành các chính sách, pháp luật về lao động nhằm đảm bảo quyền bình đẳng lao động trong thực tiễn cuộc sống.
Cá nhân em có thể
làm gì để bảo đảm
quyền bình đẳng
trong lao động?
Học tập để nâng cao trình độ văn hoá, có YT phấn đấu trở thành người LĐ có trình độ chuyên môn kĩ thuật cao, năng động sáng tạo trong LĐ.
Tạo việc làm, đào tạo nghề cho phụ nữ - Giải pháp thúc đẩy
bình đẳng giới trong lao động.
Bài
Tập
1
Chị Lan quê ở Hưng Yên xin vào làm việc ở xí nghiệp Hà Nội. Hợp đồng được ký kết giữa chị Lan và giám đốc xí nghiệp. Công việc đang tiến hành bình thường thì công an phường mà xí nghiệp đóng đến làm việc với chị Lan, CA cho rằng chị Lan không có hộ khẩu ở Hà Nội nên không được làm việc ở Hà Nội. Vậy anh CA đó nói đúng không? Chị Lan có quyền làm việc ở xí nghiệp đó không?
Điều 16 bộ luật LĐ năm 2002 có quy định người LĐ có quyền làm việc cho bất kỳ người sử dụng LĐ ở bất kỳ nơi nào mà PL không cấm. Như vậy chị Lan hoàn toàn có quyền làm việc tại công ty ở Hà Nội trên cơ sở hợp đồng LĐ đã ký kết
Pháp luật không đòi hỏi người LĐ ở đâu phải có hộ khẩu ở đó, PL chỉ quy định CD làm ăn sinh sống ở đâu thì phải đăng ký tạm trú ở đó. Nếu chị Lan đã đăng ký tạm trú với CA phường nơi chị ở thì chị có quyền làm việc bình thường không ai được cản trở.
Hiến pháp 1992- Điều 63:
...”Lao động nữ và nam việc làm như nhau thì
tiền lương ngang nhau. Lao động nữ có quyền
được nghỉ và hưởng chế độ thai sản.”
Bộ luật Lao động (sửa đổi bổ
sung năm 2006) – Điều 109:
Nhà nước bảo đảm quyền làm việc cho phụ
nữ bình đẳng về mọi mặt với nam giới,có
chính sách khuyến khích người sử dụng lao
động nữ có việc làm thường xuyên, áp dụng
rộng rãi chế độ làm việc theo thời gian biểu
linh hoạt, làm việc không trọn ngày, không
trọn tháng, giao việc làm tại nhà.
BÀI TẬP CỦNG CỐ
Câu 1: Theo Hiến pháp 1992, lao động được quy định:
Nghĩa vụ của công dân.
Trách nhiệm của công dân.
Bổn phận của công dân.
Quyền và nghĩa vụ của công dân.
d
a
b
c
Theo em những nội dung sau đây nội dung nào là quyền, nghĩa vụ lao động của công dân ?
Bài
Tập
2








Tự do sử dụng sức lao động của mình.
Phương án lựa chọn
Tự do tìm kiếm, lựa chọn việc làm.
Đúng
Sai
Làm việc bất kỳ cho người sử dụng lao động nào.
Tự do làm việc và tự do nghỉ ngơi theo sở thích.
Làm việc ở bất cứ nơi nào mà pháp luật không cấm.
Mọi người đều có quyền tự do lựa chọn việc làm phù hợp với khả năng của mình.
x
x
x
x
x
x
Bài tập: Quyền lao động là quyền của công dân:
Bài tập về nhà
Tại sao nói việc làm là cơ sở để thực hiện quyền bình đẳng về lao động?
Tại sao người lao động và người sử dụng lao động phải giao kết Hợp đồng lao đông?
Thực hiện đúng nguyên tắc trong giao kết Hợp đồng lao động đem lại quyền lợi gì cho người lao động và người sử dụng lao đông?