TIẾNG VIỆT LỚP 4

Bài 17B: MỘT PHÁT MINH
NHO NHỎ (tiết 1)

 Đọc bài sau:

Rất nhiều mặt trăng

1. Ở vương quốc nọ có một cô bé xinh xinh chừng năm, sáu tuổi. Bé xíu như vậy,
nhưng cô lại là công chúa. Một lần, công chúa ốm nặng. Nhà vua rất lo lắng. Ngài
hứa tặng cô con gái bé nhỏ bất kì thứ gì cô muốn, miễn là cô khỏi bệnh. Công
chúa nói rằng cô sẽ khỏi ngay nếu có được mặt trăng.
    Vua cho vời tất cả các vị đại thần, các nhà khoa học tới để bàn cách lấy mặt
trăng cho cô bé. Nhưng ai nấy đều nói là đòi hỏi của công chúa không thể thực
hiện được vì mặt trăng ở rất xa và to gấp hàng nghìn lần đất nước của nhà vua.
  2. Nhà vua buồn lắm, than phiền với chú hề của ngài. Chú hề nghĩ một lát, rồi
bảo:
      - Trước hết, phải hỏi xem công chúa nghĩ về mặt trăng như thế nào đã.
      Nhà vua đồng ý. Thế là chú hề đến gặp cô chủ nhỏ của mình. Chú hứa sẽ
mang mặt trăng về cho cô nhưng cô phải cho biết mặt trăng to bằng chừng nào.
Công chúa bảo:
      - Chỉ to hơn móng tay ta, vì khi ta đặt ngón tay lên trước mặt trăng thì móng
tay che gần khuất mặt trăng.

      Chú

hề lại hỏi:
      - Công chúa có biết mặt trăng treo ở đâu không?
      Công chúa đáp:
      - Ta thấy đôi khi nó đi ngang qua ngọn cây trước cửa sổ.
      Chú hề gặng hỏi thêm:
      - Vậy theo công chúa, mặt trăng làm bằng gì?
      - Tất nhiên là bằng vàng rồi.
  3. Chú hề tức tốc đến gặp thợ kim hoàn, đặt làm ngay một mặt
trăng bằng vàng, lớn hơn móng tay của công chúa, rồi cho mặt trăng
vào một sợi dây chuyền vàng để cô bé có thể đeo vào cổ.
      Thấy mặt trăng, công chúa vui sướng ra khỏi giường bệnh, chạy
tung tăng khắp vườn.
(Còn nữa)

(Theo Phơ-bơ- Phạm Việt Chương dịch)

Nội dung bài văn này
muốn nói với em điều gì?

NỘI DUNG

Cách nghĩ của trẻ em về thế
giới, về mặt trăng rất ngộ nghĩnh,
rất đáng yêu.

Thứ Tư, ngày 28 tháng 12 năm 2022
Tiếng Việt
Bài 17B. Một phát minh nho nhỏ (tiết 1)
Hướng dẫn học trang 185

MỤC TIÊU
 Đọc – hiểu phần cuối bài Rất nhiều
mặt trăng.

1. Quan sát bức tranh sau đây và cho biết:

a) Tranh vẽ cảnh gì?
b) Công chúa làm gì?
Chú hề làm gì?
a) Tranh vẽ cảnh chú hề
ngồi cạnh công chúa
trong phòng ở hoàng
cung.
b) Công chúa đang
nâng niu vầng trăng bé
nhỏ gắn trên chiêc dây
chuyền ở cổ. Chú hề
đang dò xét suy nghĩ
của công chúa về hai
mặt trăng. 

2. Nghe thầy cô (hoặc bạn) đọc bài sau:

Rất nhiều mặt trăng
(Tiếp theo)
  1. Nhà vua rất mừng vì con gái đã khỏi bệnh, nhưng ngài lập tức lo lắng
vì đêm đó mặt trăng sẽ sáng vằng vặc trên bầu trời. Nếu con gái yêu của
ngài nhìn thấy mặt trăng, cô bé sẽ nhận ra mặt trăng đeo trên cổ cô
không phải là mặt trăng thật, sẽ thất vọng và ốm trở lại. Thế là ngài lại
cho vời các vị đại thần, các nhà khoa học đến để nghĩ cách làm cho công
chúa không thể nhìn thấy mặt trăng. Các vị đại thần, các nhà khoa học
đều bó tay.
  2. Mặt trăng đã bắt đầu nhô lên qua cửa sổ. Nhà vua vội gọi chú hề tới,
nói cho chú hay điều ngài lo lắng.
   Chú hề vào phòng công chúa, thấy cô bé đang nằm bên cửa sổ, mắt
ngắm nhìn vầng trăng tỏa sáng trên bầu trời, tay nâng niu vầng trăng bé
nhỏ gắn trên chiếc dây chuyền ở cổ.

 3.

- Làm sao mặt trăng lại chiếu sáng trên trời trong khi nó đang
nằm trên cổ công chúa nhỉ? - Chú hề hỏi.
   Công chúa nhìn chú hề, mỉm cười:
    - Khi ta mất một chiếc răng, chiếc mới sẽ mọc ngay vào chỗ ấy.
Khi ta cắt một bông hoa trong vườn, những bông hoa mới sẽ mọc
lên. Có đúng không nào?
   Chú hề vội tiếp lời:
   - Tất nhiên rồi. Khi một con hươu mất sừng, cái sừng mới sẽ mọc
ra. Sau khi đêm thay thế cho ngày, ngày lại thế chỗ của đêm.
   - Mặt trăng cũng như vậy, mọi thứ đều như vậy... - Giọng công
chúa nhỏ dần, nhỏ dần. Nàng đã ngủ.
   Chú hề đắp chăn cho công chúa rồi rón rén ra khỏi giường.
(Theo Phơ-bơ – Phạm Việt Chương dịch)

 Đọc từ ngữ và lời giải nghĩa
- Sáng vằng vặc:
Tính từ  
(ánh trăng) rất sáng, không
một chút gợn, khiến có thể
nhìn rõ các vật

18

Rất nhiều mặt trăng
(Tiếp theo)
  1. Nhà vua rất mừng vì con gái đã khỏi bệnh, nhưng ngài lập tức lo lắng vì đêm đó mặt trăng sẽ sáng vằng
vặc trên bầu trời. Nếu con gái yêu của ngài nhìn thấy mặt trăng, cô bé sẽ nhận ra mặt trăng đeo trên cổ cô
không phải là mặt trăng thật, sẽ thất vọng và ốm trở lại. Thế là ngài lại cho vời các vị đại thần, các nhà khoa
học đến để nghĩ cách làm cho công chúa không thể nhìn thấy mặt trăng. Các vị đại thần, các nhà khoa học
đều bó tay.
  2. Mặt trăng đã bắt đầu nhô lên qua cửa sổ. Nhà vua vội gọi chú hề tới, nói cho chú hay điều ngài lo lắng.
   Chú hề vào phòng công chúa, thấy cô bé đang nằm bên cửa sổ, mắt ngắm nhìn vầng trăng tỏa sáng trên
bầu trời, tay nâng niu vầng trăng bé nhỏ gắn trên chiếc dây chuyền ở cổ.
 3. - Làm sao mặt trăng lại chiếu sáng trên trời trong khi nó đang nằm trên cổ công chúa nhỉ? - Chú hề hỏi.
   Công chúa nhìn chú hề, mỉm cười:
    - Khi ta mất một chiếc răng, chiếc mới sẽ mọc ngay vào chỗ ấy. Khi ta cắt một bông hoa trong vườn,
những bông hoa mới sẽ mọc lên. Có đúng không nào?
   Chú hề vội tiếp lời:
   - Tất nhiên rồi. Khi một con hươu mất sừng, cái sừng mới sẽ mọc ra. Sau khi đêm thay thế cho ngày, ngày
lại thế chỗ của đêm.
   - Mặt trăng cũng như vậy, mọi thứ đều như vậy... - Giọng công chúa nhỏ dần, nhỏ dần. Nàng đã ngủ.
   Chú hề đắp chăn cho công chúa rồi rón rén ra khỏi giường.
(Theo Phơ-bơ – Phạm Việt Chương dịch)

20

Các bạn
giỏi quá!

PHẦN THƯỞNG CỦA CÁC EM
LÀ MỘT TRÀNG VỖ TAY
THẬT LỚN.

4. Suy nghĩ và trả lời
1. Nhà vua lo lắng về điều gì?
Nhà vua lo lắng , nếu con gái yêu của
ngài nhận ra mặt trăng đeo trên cổ không
phải là mặt trăng thật, sẽ thất vọng và ốm
trở lại.

Nhà vua cho vời các vị đại thần và các nhà khoa học
đến để làm gì?
Để nghĩ cách làm cho công chúa không thể nhìn thấy
mặt trăng.

2. Vì sao các vị đại
thần và nhà khoa
học, một lần nữa lại
không giúp được nhà
vua?
A. Vì họ vẫn nghĩ che giấu mặt trăng theo cách của người lớn.

B. Vì họ không hiểu cách nghĩ về mặt trăng của công chúa.
C. Vì cả hai điều trên.

3. Chú hề đặt câu hỏi
với công chúa về hai
mặt trăng để làm gì?
Để dò hỏi công
chúa nghĩ như thế nào
khi thấy một mặt
trăng đang chiếu sáng
trên bầu trời và một
mặt trăng đang nằm
trên cổ cô.

4. Công chúa trả lời thế nào?
- Khi ta mất một chiếc răng, chiếc răng mới sẽ mọc ngay vào
chỗ ấy. Khi ta cắt những bông hoa trong vườn, những bông
hoa mới sẽ mọc lên.

5. Cách giải thích của cô công chúa nói lên điều gì? Chọn
câu trả lời hợp với ý của em nhất:
Đồ chơi đem lại niềm vui rất lớn cho trẻ em.
Khi chơi, trẻ em thường nghĩ về đồ chơi như về các
vật có thật trong đời sống hằng ngày.
Cách nhìn của trẻ em về thế giới xung quanh
thường rất khác với người lớn.

Nội dung bài văn này
muốn nói với em điều gì?

NỘI DUNG

Cách nghĩ của trẻ em và sự
vật xung quanh rất ngộ
nghĩnh, đáng yêu.

Luyện đọc lại bài

Hoạt động
nối tiếp

Ghi nhớ nội dung bài học
Chuẩn bị bài mới

CHÚC CÁC EM:
CHĂM NGOAN, HỌC
TỐT!
CHÀO TẠM BIỆT
CÁC EM!

HẸN CÁC EM
Ở TIẾT HỌC SAU!