KIỂM TRA BÀI CŨ
Cỏ
Cáo
Dê
Thỏ
Gà
Hổ
VSV
Mèo rừng
Cho lưới thức ăn sau:
Lưới thức ăn trên có bao nhiêu chuỗi thức ăn?
2. Đóng vai trò là mắt xích chung của lưới thức ăn là những loài sinh vật nào?
3. Những loài sinh vật nào là sinh vật tiêu thụ bậc 1, 2, 3?
=> 7
=>Cỏ, thỏ, gà, cáo, mèo rừng, hổ, VSV
=> -Bậc 1: Dê, thỏ, gà
- Bậc 2: Hổ, meò rừng, cáo
- Bậc 3: Hổ
TIẾT 49:
Giáo viên: Hoàng Thị Loan
CHU TRÌNH SINH ĐỊA HÓA
VÀ SINH QUYỂN- DÒNG NĂNG LƯỢNG TRONG HỆ SINH THÁI
Tiết 49: CHU TRÌNH SINH ĐỊA HÓA
VÀ SINH QUYỂN – DÒNG NĂNG LƯỢNG TRONG HỆ SINH THÁI
I. Trao đổi vật chất qua chu trình sinh địa hóa
II. Một số chu trình sinh địa hóa
III. Sinh quyển
IV. Dòng năng lượng trong hệ sinh thái
V. Hiệu suất sinh thái




























I. Trao đổi vật chất qua chu trình sinh địa hóa
Tiết 49: CHU TRÌNH SINH ĐỊA HÓA VÀ SINH QUYỂN
II. Một số chu trình sinh địa hóa
III. Sinh quyển
1) Khái niệm
2) Ý nghĩa
1) Chu trình cacbon
2) Chu trình Nitơ
3) Chu trình nước
1) Khái niệm
2) Các khu sinh học trong sinh quyển
I. Trao đổi vật chất qua chu trình sinh địa hóa
- Trong chu trình sinh địa hóa, một phần vật chất không tham gia vào chu trình tuần hoàn mà lắng đọng trong môi trường.
2) Ý nghĩa
Duy trì sự cân bằng vật chất trong sinh quyển
1) Khái niệm
- Chu trình sinh địa hóa là chu trình trao đổi các chất trong tự nhiên, theo đường từ môi trường ngoài truyền vào cơ thể sinh vật, qua các bậc dinh dưỡng rồi từ cơ thể sinh vật truyền trở lại môi trường.
SƠ ĐỒ TỔNG QUÁT VỀ CHU TRÌNH TRAO ĐỔI VẬT CHẤT TRONG TỰ NHIÊN
? Theo chiều mũi tên trong sơ đồ, hãy giải thích một cách khái quát sự trao đổi vật chất và chu trình sinh địa hóa?
I. Trao đổi vật chất qua chu trình sinh địa hóa
Tiết 45: CHU TRÌNH SINH ĐỊA HÓA VÀ SINH QUYỂN
II. Một số chu trình sinh địa hóa
III. Sinh quyển
1) Khái niệm
2) Ý nghĩa
1) Chu trình cacbon
2) Chu trình Nitơ
3) Chu trình nước
1) Khái niệm
2) Các khu sinh học trong sinh quyển
- C đi từ môi trường vô cơ vào quần xã qua quang hợp ở thực vật
II. Một số chu trình sinh địa hóa
1) Chu trình cacbon
- C trao đổi trong quần xã qua chuỗi và lưới thức ăn
- C trở lại môi trường vô cơ qua các đường:
+ Hô hấp của sinh vật
+ Phân giải của vi sinh vật
+ Sự đốt cháy nhiên liệu trong công nghiệp
- Một phần cacbon lắng động trong môi trường
CHU TRÌNH CACBON
? Bằng những con đường nào C đã đi từ môi trường ngoài vào cơ thể sinhvật, trao đổi trong quần xã và trở lại môi trường không khí và môi trường đất?
? Có phải tất cả lượng C của quần xã sinh vật được trao đổi liên tục theo vòng tuần hoàn kín không? Vì sao?
SƠ ĐỒ ĐƠN GIẢN CỦACHU TRÌNH CACBON
? Những nguyên nhân làm cho nồng độ khí CO2 trong bầu khí quyển tăng? Nêu hậu quả và cách hạn chế.
SXCN
4. Nguyên nhân làm cho nồng độ CO2 trong khí quyển tăng cao.
GT - VT
Chặt phá rừng
- Hậu quả: gây hiệu ứng nhà kính, làm nhiệt độ T.Đất tăng, băng tan ở vùng cực, gây ngập lụt ở nhiều nơi.
Trái Đất nóng lên
Ngập lụt trong nước biển
- Cách hạn chế: hạn chế sử dụng các nhiên liệu hóa thạch trong công nghiệp và giao thông, hướng đến sử dụng các nguồn năng lượng sạch: gió nước, mặt trời. Giảm thiểu việc sử dụng các phương tiên giao thông cá nhân chuyển sang sử dụng phương tiện GT công cộng. trồng cây xanh.
Hiệu ứng nhà kính
I. Trao đổi vật chất qua chu trình sinh địa hóa
Tiết 45: CHU TRÌNH SINH ĐỊA HÓA VÀ SINH QUYỂN
II. Một số chu trình sinh địa hóa
III. Sinh quyển
1) Khái niệm
2) Ý nghĩa
1) Chu trình cacbon
2) Chu trình Nitơ
3) Chu trình nước
1) Khái niệm
2) Các khu sinh học trong sinh quyển
- N trở lại môi trường vô cơ nhờ hoạt động của vi khuẩn phản nitrat hóa
2) Chu trình Nitơ
- N từ môi trường vô cơ vào quần xã dưới dạng amôn do thực vật hấp thụ, nitrit và nitrat có nguồn gốc từ vi sinh vật cố định nitơ sống cộng sinh với thực vật, từ sấm chớp
- Sự trao đổi N trong quần xã qua chuỗi và lưới thức ăn
II. Một số chu trình sinh địa hóa
CHU TRÌNH NITƠ
- Em hãy nêu một số biện pháp sinh học làm tăng lượng đạm trong đất để nâng cao năng suất cây trồng và cải tạo đất?
- Hãy mô tả khái quát chu trình nitơ
SƠ ĐỒ ĐƠN GIẢN CỦA CHU TRÌNH NITƠ
I. Trao đổi vật chất qua chu trình sinh địa hóa
Tiết 45: CHU TRÌNH SINH ĐỊA HÓA VÀ SINH QUYỂN
II. Một số chu trình sinh địa hóa
III. Sinh quyển
1) Khái niệm
2) Ý nghĩa
1) Chu trình cacbon
2) Chu trình Nitơ
3) Chu trình nước
1) Khái niệm
2) Các khu sinh học trong sinh quyển
- Biện pháp bảo vệ nguồn nước:
+ Bảo vệ rừng, trồng cây gây rừng
+ Bảo vệ các nguồn nước sạch, chống ô nhiểm
+ Sử dụng tiết kiệm nước
3) Chu trình nước
- Vòng tuần hoàn nước: Nước mưa rơi xuống Trái Đất chảy trên mặt đất, 1 phần thấm xuống các mạch nước ngầm, còn phần lớn được tích lũy trong đại dương, sông, hồ,.... Nước mưa trở lại khí quyển dưới dạng hơi nước thông qua hoạt động thoát hơi nước của lá cây và bốc hơi nước trên mặt đất.
II. Một số chu trình sinh địa hóa
CHU TRÌNH NƯỚC
I. Trao đổi vật chất qua chu trình sinh địa hóa
Tiết 45: CHU TRÌNH SINH ĐỊA HÓA VÀ SINH QUYỂN
II. Một số chu trình sinh địa hóa
III. Sinh quyển
1) Khái niệm
2) Ý nghĩa
1) Chu trình cacbon
2) Chu trình Nitơ
3) Chu trình nước
1) Khái niệm
2) Các khu sinh học trong sinh quyển
- Sinh quyển là một phần của thạch quyển, thủy quyển và khí quyển
III. Sinh quyển
1) Khái niệm
- Sinh quyển gồm toàn bộ sinh vật sống trong các lớp đất, nước và không khí của Trái Đất.
- Sinh quyển là một thể thống nhất tất cả các hệ sinh thái trên cạn và dưới nước
- Các khu sinh học trên cạn
- Các khu sinh học nước ngọt
- Các khu sinh học biển
2) Các khu sinh học trong sinh quyển
? Hãy nhận xét sự phân bố vùng theo vĩ độ và mức độ khô hạn của các khu sinh học trên cạn?
III. SINH QUYỂN
ĐỒNG RÊU HÀN ĐỚI
Quanh năm băng giá đất nghèo. TV ưu thế là rêu, địa y, cỏ bông. ĐV: gấu trắng, tuần lộc,..
III. SINH QUYỂN
RỪNG LÁ KIM PHƯƠNG BẮC
Mùa đông dài, mùa hè ngắn. Cây thông, tùng, bách chiếm ưu thế. ĐV: kém đa dạng.
III. SINH QUYỂN
THẢO NGUYÊN
Mùa hè tương đối nóng, mùa đông lạnh. TV chủ yếu là cỏ thấp.
III. SINH QUYỂN
RỪNG MƯA NHIỆT ĐỚI
Khí hậu nóng và ẩm quanh năm, lượng mưa cao, hệ ĐV và TV phong phú.
III. SINH QUYỂN
HOANG MẠC – SA MẠC
Mưa rất hiếm, hệ ĐV – TV kém đa dạng. TV chủ yếu là cây cỏ và cây bụi . ĐV: lạc đà, linh dương,…
III. SINH QUYỂN
KHU SINH HỌC BIỂN
- Khu sinh học biển:
+ Theo chiều thẳng đứng: SV nổi, ĐV ở tầng giữa,ĐV đáy.
+ Theo chiều ngang: vùng ven bờ, vùng khơi.
III. SINH QUYỂN
KHU SINH HỌC NƯỚC NGỌT
Kể tên vài khu sinh học ở Việt Nam mà em biết.
Kể tên một số dạng năng lượng trong hệ sinh thái?
Dòng năng lượng nào cung cấp chủ yếu cho sự sống trên trái đất?
Xuân
Hạ
Thu
Đông
50% tổng lượng bức xạ
50 % tổng lượng bực xạ
Sử dụng 0,2%- 0,5% tổng lượng bực xạ
Cành, lá rụng
Chất thải, lông, da
Hô hấp
SƠ ĐỒ MINH HỌA DÒNG NĂNG LƯỢNG TRONG HỆ SINH THÁI
Phân giải chất hữu cơ
800
100
Hãy tính hiệu suất sinh thái giữa các bậc dinh dưỡng của hệ sinh thái
CÔNG THỨC TÍNH HIỆU SUẤT SINH THÁI
Cn+1
H = x 100%
Cn

Trong đó:
H là hiệu suất ( %)
Cn+1 là năng lượng bậc dinh dưỡng cấp n+ 1( kcal)
Cn là năng lượng bậc dinh dưỡng cấp n (kcal)
Ví dụ: năng lượng đồng hóa của sinh vật dị dưỡng trong chuỗi thức ăn sau:
SVSX SVTTB1 SVTTB2 SVTTB3


KCAL 1.500.000 180.000 18.000

10%
1,2%
10%
10%
10%
10%
Đơn vị
kcal
Năng lượng mặt trời
SVSX
SVTTB1
SVTTB2
SVTTB3
quả dẻ, nón thông
Xén tóc, sóc,
Diều hâu, trăn
Thằn lằn ,
chim gõ kiến
Cây mùa đông
Cây mùa hè
Cây trồng vùng cao
Nêu một số điều chỉnh các kỹ thuật nuôi trồng phù hợp với điều kiện ánh sáng?
1. Thế nào là chu trình sinh địa hóa?
CỦNG CỐ
2. Sinh quyển gồm
A. lớp khí quyển bao quanh Trái Đất
B. lớp vỏ trên cùng của Trái Đất
C. tầng đất của Trái Đất nơi có sinh vật sinh sống
D. toàn bộ sinh vật sống trong các lớp đất, nước và không khí của Trái Đất.

3. Chu trình cacbon trong sinh quyển là quá trình
A. phân giải mùn bã hữu cơ trong đất.
B. tái sinh một phần vật chất của hệ sinh thái.
C. tái sinh toàn bộ vật chất trong hệ sinh thái.
D. tái sinh một phần năng lượng của hệ sinh thái.
CỦNG CỐ
4. Chu trình nước
chỉ liên quan tới nhân tố vô sinh của hệ sinh thái.
không có ở sa mạc.
là 1 phần của chu trình tái tạo vật chất trong hệ sinh thái.
D. là 1 phần của tái tạo năng lượng trong hệ sinh thái.
CỦNG CỐ
Bài tập về nhà

Làm bài tập 4 SGK trang 203

Xem trước nội dung bài thực hành lập bảng biểu

Viết bài thảo luận về việc khai thác tài nguyên rừng ở địa phương em ?