Tröôøng THPT ÑA KIA

Baøi 12

THỦY QUYỂN
NƯỚC TRÊN LỤC ĐỊA

I. Thuû quyÓn
Dùa vµo s¬ ®å, h·y x¸c ®Þnh vÞ trÝ cña thuû quyÓn.
Tr×nh bµy hiÓu biÕt cña m×nh vÒ
vßng tuÇn hoµn n­íc trªn Tr¸i §Êt.

Caâu hoûi :
Döïa vaøo kieán thöùc trong saùch giaùo khoa
traû lôøi caùc caâu hoûi ?

• -Thuỷ quyển laø gì ?
• -Treân traùi ñaát coù bao nhieâu voøng tuaàn hoaøn
nöôùc ?
• - Voøng tuaàn hoaøn nhoû coù bao nhieâu giai
ñoaïn. Keå ra ?
• -Voøng tuaàn hoaøn lôùn coù bao nhieâu giai ñoaïn .
Keå ra ?

I. Thuû quyÓn
1. Khái niệm:
Thuỷ quyển là lớp nước trên Trái đất b gồm : nước
trong biển, đại dương, nước trên lục địa và hơi
nước trong khí quyển.
TuÇn hoµn n­íc trªn Tr¸i §Êt
Trªn Tr¸i §Êt n­íc lu«n vËn ®éng
→ t¹o thµnh tuÇn hoµn n­íc:
+Vßng tuÇn hoµn nhá :
Bao gåm 2 giai ®o¹n bèc h¬i vµ n­íc r¬i .
+ Vßng tuÇn hoµn lôùn :
Bao gåm c¸c giai ®o¹n bèc h¬i , n­íc r¬i dßng
ch¶y vµ n­íc ngÇm.

II.NƯỚC TRÊN LỤC ĐỊA
1. Các nhân tố ảnh hưởng đến chế độ nước sông
§äc SGK, kÕt hîp cïng c¸c h×nh minh ho¹ h·y ®iÒn tiÕp vµo s¬ ®å sau vµ
tr¶ lêi c¸c c©u hái trong SGK

Nh©n tè ¶nh h­ëng
M­a, b¨ng tuyÕt, n­íc ngÇm
NhiÖt ®íi,
®Þa h×nh thÊp
cña ®íi «n hoµ

¤n ®íi l¹nh

§Þa thÕ, thùc vËt, hå, ®Çm

§Þa thÕ

Thùc vËt

Hå ®Çm

Nhãm 1
ChÕ ®é n­íc m­a, b¨ng tuyÕt, n­íc ngÇm

NhiÖt ®íi, ®Þa h×nh thÊp ®íi «n hoµ

¤n ®íi l¹nh

Nhãm 2
§Þa thÕ, thùc vËt, hå vµ ®Çm

§Þa thÕ

Thùc vËt

Hå ®Çm

MUA NHIẸT ĐỚI

HOANG MAÏC XAHARA

NUI PHU SĨ

BAÊNG TAN ÔÛ BAÉC CÖÏC

ÑÖÔØNG ÑEØO MIEÀN TRUNG

a. Nguồn cung cấp nước sông
ChÕ ®é m­a, b¨ng tuyÕt, n­íc ngÇm

NhiÖt ®íi, ®Þa h×nh thÊp, «n ®íi

-Nguån cung cÊp n­íc chñ yÕu lµ n­íc
m­a
-ChÕ ®é n­íc s«ng phô thuéc vµo chÕ
®é m­a: Mïa lò trïng víi mïa m­a ,
mïa c¹n trïng víi mïa kh«
-N­íc ngÇm : §iÒu tiÕt chÕ ®é dßng
ch¶y

¤n ®íi l¹nh

- ChÕ ®é n­íc s«ng phô thuéc vµo l­
îng b¨ng tuyÕt tan
-Mïa lò trïng víi mïa xu©n

Röøng nhieät ñôùi

Rừng thoâng Ñaø Laït

Ñaàm sen Ñoàng Thaùp

b. Các nhân tố khác
§Þa thÕ, thùc vËt, hå, ®Çm

§Þa thÕ

Thùc vËt

Hå, ®Çm

Qui ®Þnh tèc ®é
dßng ch¶y

§iÒu hoµ chÕ ®é n­
íc s«ng ngßi, gi¶m
lò lôt

§iÒu hoµ chÕ ®é
n­íc s«ng

2. Hồ
- Hồ là vùng trũng chứa nước trong lục địa
không thông với biển.
- Hồ có thể sâu vài mét đến vài trăm mét
- Phân loại :
+ Nguồn gốc hình thành:
= Hồ có nguồn gốc nội sinh
= Hồ có nguồn gốc ngoại sinh

Hồ Victoria_ Châu phi

Biển hồ Pleiku_Việt Nam
Hồ trên miệng
núi lửa Kawah
Ijen, Indonesia
có màu xanh
bạc hà, chứa
đầy axit
sulfuric. Đây là
hồ nước có tính
axit lớn nhất thế
giới.

Một hồ sông băng là một hồ có nguồn gốc từ
một sông băng tan chảy.

Hồ do tác động ngoại lực

3. Nước băng tuyết
- Tồn tại vùng núi cao, vùng cực có khí hậu lạnh
giá quanh năm, nước ở thể rắn
- Nước băng tuyết chiếm 70% nước ngọt.
- Vai trò: Điều hòa nhiệt độ, cung cấp nước sông

Đỉnh Everest – nóc nhà
châu Á

4. Nước ngầm
Nước ngầm tồn tại
thường xuyên tại
tầng chứa nước
- Yếu tố ảnh hưởng
đến nước ngầm :
Lượng mưa, địa
hình, cấu tạo thổ
nhưỡng...
- Vai trò: Cung cấp
nước cho sông, sinh
hoạt, sản xuất nông
- công nghiệp, dịch
vụ

III. Bảo vệ nguồn nước ngọt

III. C¸c s«ng lín trªn Tr¸i §Êt
Hoµn thµnh phiÕu häc tËp sau

S«ng
§Æc ®iÓm
N¬i b¾t nguån
DiÖn tÝch,
chiÒu dµi
VÞ trÝ,
h­íng ch¶y
Nguån cung cÊp n­
íc chÝnh
ChÕ ®é n­íc

S«ng Nin

S.A ma d«n S. Iªnix©y

BAÛN ÑOÀ THEÁ GIÔÙI

1. S«ng Nin
§Æc ®iÓm
N¬i b¾t nguån
DiÖn tÝch,
chiÒu dµi
VÞ trÝ,
h­íng ch¶y
Nguån cung
cÊp n­íc chÝnh
ChÕ ®é n­íc

S. Nin
-B¾t nguån tõ hå VÝchtoria
- L­u vùc: 2881000km2.
- S«ng dµi nhÊt thÕ giíi : 6685 km
- Khu vùc xÝch ®¹o, cËn xÝch ®¹o ch©u Phi
- H­íng Bắc - Nam
- M­a vµ n­íc ngÇm
- Chia lµm 2 mïa: mïa lò vµ mïa c¹n .
L­îng n­íc lín quanh n¨m

2. S«ng Amad«n
Amad«n

§Æc ®iÓm
N¬i b¾t nguån
DiÖn tÝch,
chiÒu dµi
VÞ trÝ,
h­íng ch¶y
Nguån cung cÊp
n­íc chÝnh
ChÕ ®é n­íc

- B¾t

nguån tõ d·y nói An ®Ðt
- L­u vùc lín nhÊt thÕ giíi : 7.170.000km2.
- ChiÒu dµi : 6437 km
- Khu vùc xÝch ®¹o ch©u MÜ
- H­íng T©y-§«ng
- M­a vµ n­íc ngÇm.
- L­u l­îng n­íc lín nhÊt thÕ giíi
- L­îng n­íc ®Òu ®Æn quanh n¨m

-1

3. S«ng Iªnitx©y
§Æc ®iÓm
N¬i b¾t nguån
DiÖn tÝch,
chiÒu dµi
VÞ trÝ,
h­íng ch¶y
Nguån cung cÊp n­
íc chÝnh
ChÕ ®é n­íc

S«ng Iªnitx©y
- D·y Xai an
- ChiÒu dµi: 4.102 km
L­u vùc: 2.580.000 km2
- Khu

vùc «n ®íi l¹nh ch©u ¸
Nam –B¾c
B¨ng , tuyÕt tan
Mïa ®«ng ®ãng b¨ng . Mïa xu©n n­íc
lín , hay g©y luõ lôt ë h¹ l­u. Mïa thu, mïa
h¹ n­íc c¹n.

SÔNG AMAZÔN

S«ng Amad«n

Soâng I- eâ –nit -

HOÏC SINH TRAÛ LÔØI CAÙC CAÂU HOÛI ?

• - Caâu 1 : Thuyû quyeån laø gì ?
• - Caâu 2 : Keå teân caùc nhaân toá aûnh höôûng tôùi
cheá ñoä nöôùc soâng ?

Traû Lôøi
• - Caâu 1 : Thuyû quyeån laø lôùp nöôùc treân Traùi
Ñaát .
• - Caâu 2 : Caùc nhaân toá aûnh höôûng tôùi cheá ñoä
nöôùc soâng laø :
• + Cheá ñoä möa , baêng tuyeát , nöôùc ngaàm .
• + Ñòa theá , thöïc vaät , hoà ñaàm .

TỰ NHIEÂN VIEÄT NAM

SOÂNG NGOØI VIEÄT NAM

C©u hái vµ bµi tËp
• 1/ H·y gi¶i thÝch v× sao mùc n­íc lò ë c¸c s«ng
ngßi miÒn Trung n­íc ta th­êng lªn rÊt nhanh ?
• 2/ KÓ tªn c¸c hÖ thèng s«ng lín ë n­íc ta .C¸c
s«ng ngßi n­íc ta cã chÕ ®é n­íc nh­thÕ nµo? V×
sao ?

TRAÛ LÔØI
-

-

-

Caâu 1 : Möïc nöôùc luõ cuûa caùc soâng ngoøi Mieàn Trung nöôùc ta thöôøng leân raát
nhanh , taïi vì :
+ Soâng ngaén , doác , ñòa hình nuùi lan ra saùt bieån , möa khaù taäp trung vôùi löôïng
nöôùc lôùn trong thôøi gian ngaén .
+ Do phaù röøng ñaàu nguoàn .
Caâu 2 : Keå teân caùc heä thoáng soâng lôùn cuûa nöôùc ta :
* Caùc heä thoáng soâng lôùn ôû nöôùc ta laø : soâng Hoàng , soâng Thaùi Bình , soâng Kyø
Cuøng , soâng Maõ , soâng Caû , soâng Thu Boàn , soâng Ba , soâng Ñoàng Nai , soâng
MeâKoâng .
+ Cheá ñoä nöôùc cuûa soâng :
Soâng ngoøi Baéc Boä : Cheá ñoä nöôùc thaát thöôøng , möa luõ töø thaùng 6 ñeán thaùng
10 .
Soâng ngoøi Trung Boä : luõ leân nhanh vaø ñoät ngoät , möa luõ töø thaùng 9 ñeán thaùng
12 .
Soâng ngoøi Nam Boä : Löôïng nöôùc lôùn khaù ñieàu hoaø ,möa luõ töø thaùng 7 ñeán
thaùng 11 .
Nguyeân nhaân do aûnh höôûng bôûi vò trí , ñòa hình , khí haäu .

Caâu Hoûi Traéc Nghieäm
1. N­íc bèc h¬i tõ ®¹i d­¬ng ®­îc giã thæi vµo lôc ®Þa
ng­ng tô t¹o thµnh n­íc vµ tuyÕt r¬i xuèng bÒ mÆt Tr¸i
§Êt, sau ®ã lai ch¶y vÒ ®¹i d­¬ng, l¹i tiÕp tôc bèc
h¬i… §ã lµ:
a/ Vßng tuÇn hoµn lín
b/ Vßng tuÇn hoµn nhá
c/ Vßng tuÇn hoµn c¶ lín vµ nhá
d/ Vßng khÐp kÝn

C©u hái tr¾c nghiÖm

2 N­íc s«ng ch¶y nhanh hay chËm phô
thuéc vµo :
a/ §é dèc cña lßng s«ng
b/ §é dèc cña ®¸y s«ng
c/ §é dèc cña mÆt n­íc ë nguån s«ng
d/ §é dèc cña mÆt n­íc ë cöa s«ng

Caâu hoûi traéc nghieäm
3.§Æc ®iÓm nµo sau ®©y kh«ng thuéc s«ng giµ
a/ §é dèc lßng s«ng nhá
b/ Tèc ®é n­íc ch¶y chËm
c/ X©m thùc ngang chiÕm ­u thÕ
d/ Ho¹t ®éng ®µo s©u lßng s«ng diÔn ra m¹nh