Điểm chung của các nên văn minh cổ đại phương Đông
(Ai Cập, Trung Quốc, Ấn Độ) là

A

Hình thành ven các con
sông lớn

Tồn tại trong khoảng
thời gian bằng nhau

B

C

Hình thành muộn hơn
văn minh phương Tây

Nô lệ là lực lượng sản
xuất chính trong xã hội

D

Cư dân cổ đại của quốc gia nào sau đây phát minh ra số 0?

A
C

Ai
Cập
Mông cổ

Ấn Độ

B

Trung Quốc

D

Ý nào phản ánh không đúng cơ sở hình thành nền văn minh Ai
Cập cổ đại?

A

Điều kiện tự nhiên thuận
lợi cho nông nghiệp

Nhà nước quân chủ
chuyên chế hình thành

B

C

Kế thừa từ nền văn minh
phương Tây

Xã hội sớm phân hóa
giai cấp

D

Công trình kiến trúc cổ đại duy nhất còn tồn tại gần như
nguyên vẹn đến ngày nay là

A

Vạn Lý Trường Thành

Vườn treo Ba-bi-lon

B

C

Lăng Ta-giơ-Ha-man

Kim tự tháp Ai Cập

D

BÀI
MỘT
5: SỐ NỀN VĂN MINH PHƯƠNG TÂY

Hy Lạp cổ đại

La Mã cổ đại

Thời Phục hưng

1. VĂN MINH HY LẠP, LA MÃ

1.1. CƠ SỞ HÌNH THÀNH
1

Điều kiện tự nhiên, dân
cư, kinh tế
2

Chính trị, xã hội

3

Kế thừa từ nền văn minh
phương Đông cổ đại

Điều kiện tự
nhiên, dân cư,
kinh tế
 Phần lớn lãnh thổ là đồi
núi, xen giữa là những
cánh đồng nhỏ hẹp
 Đất đai khô cằn, có
nhiều khoáng sản, bờ
biển khúc khuỷu có
, vịnh
 nhiều
Thuậnvũng
lợi phát
triển thủ
công nghiệp, thương
nghiệp và hàng hải

Lược đồ Hy Lạp cổ đại

Điều kiện tự
nhiên, dân cư,
kinh tế
 Chủ nhân sáng tạo nên
nền văn minh Hy Lạp
và La Mã là người Ê-ôli-êng, I-ô-niêng, A-kêăng, I-ta-li-an (người
Rô-ma),….

Chính trị, xã hội
10 người

HỘI ĐỒNG 500
do công dân bầu ra

ĐẠI HỘI CÔNG DÂN
công dân đủ 18 tuổi trở lên

Thể chế dân
chủ ở A-ten

Quí tộc

Chủ nô
4%

Người giàu có

9%

Chủ nô bóc lột
thậm tệ nô lệ
Nô lệ

87%

Nô lệ
Chủ nô và bình dân

Kiều dân

Nền
dân
chủ
chủ
nô

Sự kế thừa nền văn minh phương Đông cổ đại
Cư dân Hy Lạp, La Mã đã tiếp thu Lịch pháp, Thiên văn
học, Toán học,… của cư dân phương Đông.

1.2. NHỮNG THÀNH TỰU CƠ BẢN

VĂN MINH HY LẠP – LA MÃ
cổ đại

Chữ viết Văn học Triết học Tôn giáo Lịch pháp Khoa học Kiến trúc

CHỮ VIẾT
Cư dân cổ đại Hy Lạp
đã sáng tạo ra hệ
chữ cái A, B, C và La
Mã kế thừa, phát
triển thành chữ Latinh

CHỮ VIẾT
Chữ la-tinh trên Khải
hoàn
môn
Côngxtăng-tin ở rô-ma cổ
đại

CHỮ VIẾT
Chữ số La Mã có ý
nghĩa rất lớn trong ứng
dụng hiện nay

VĂN HỌC
Văn học Hy Lạp phong
phú, nhiều thể loại (sử
thi, kịch, thần thoại,…).
Trong đó nổi bật là sử thi
I-li-át và Ô-đi-xê của Hôme

TRIẾT HỌC

Ta-lét

Hê-ra-clít

A-rít-xtốt

Xô-crát

DUY
DUY
VẬT
TÂM
Là cơ sở của nền Triết học phương Tây sau này

Pờ-la-tông

TÔN GIÁO
Sự ra đời của Thiên Chúa
giáo (thế kỉ I). Từ thế kỉ
IV, Thiên Chúa giáo được
lan tỏa mạnh mẽ, trở
thành tôn giáo lớn trên
thế giới

LỊCH PHÁP VÀ THIÊN VĂN
HỌC
Cư dân Hy Lạp và La Mã cổ đại
đã biết làm lịch dựa theo sự
chuyển động của Trái Đất
quanh Mặt trời. Họ tính được
một năm có 365 ngày, chia
thành 12 tháng

TOÁN HỌC

Ơ-cơ-lít

Ác-si-mét
Pi-ta-go

Tuy-xi-đít

Tượng bán thân Tuy-xiđít đặt tại bảo tàng
Royar, Ontario,
Toronto, Canada

Hê-rô-đốt

Bản sao bức họa
chân dung Hê-rôđốt thế kỉ IV TCN

NHỮNG NHÀ SỬ HỌC NỔI TIẾNG CỦA HI LẠP
CỔ ĐẠI

Đền pác-tê-nông

Tượng vệ nữ thành mi-lô

KIẾN TRÚC HY LẠP – LA MÃ CỔ ĐẠI

ĐẤU TRƯỜNG CÔ-LI-DÊ (RO-MA)

TƯỢNG LỰC SĨ NÉM
Là
một bức tượng của Hy Lạp cổ
ĐĨA
đại. Người vận động viên đang
thực hiện việc ném đĩa với một
dáng vẻ hoàn hảo.

BIỂU TƯỢNG THẾ VẬN HỘI ÔÔ-lim-píc
là Đại hội thể thao nổi tiếng ở Hi Lạp
LIM-PÍC
cổ đại. Đại hội được tổ chức vào mùa hè cứ 4
năm một lần ở Ô-lim-pi-a. Các môn thể thao thi
đấu tại Đại hội là: đi bộ, vật tự do, đua ngựa,
ném đĩa,...

2. VĂN MINH THỜI PHỤC HƯNG

2.1. BỐI CẢNH LỊCH SỬ

XÃ HỘI

Giai cấp tư sản ra
đời muốn có hệ tư
tưởng và nền văn
hóa riêng

CHÍNH TRỊ

03

TƯ TƯỞNG

04

02

Chế độ phong
kiến cùng Giáo
hội kìm hãm sự
phát triển kinh
tế TBCN

Chủ nghĩa nhân
KINH TẾ
01
văn hình thành,
Quan hệ sản
nhiều trường đại
xuất tư bản chủ
học ra đời
nghĩa hình
thành
Giai cấp tư sản muốn phục hồi lại văn hóa Hy
Lạp – Rô-ma cổ đại Phong trào Văn hóa Phục
hưng bắt đầu từ I-ta-li-a sau đó phát triển
khắp châu Âu

Hội chợ Săm-pa-nhơ
(Pháp) thời trung đại

Thành phố Phờ-rolen (I-ta-li-a)

2.2. THÀNH TỰU CƠ BẢN

VĂN HỌC

TRIẾT HỌC
VĂN
HÓA
PHỤC
HƯNG

NGHỆ THUẬT

KHOA HỌC

VĂN HỌC

Triết học

Mi-chen-đơ Mông-ten-nhơ

Ê-ra-xmơ

Phran-xít Bê-cơn

Lên án chế độ phong kiến, đề cao trí thức, lí trí con người

Khoa học

Cô-péc-ních

Bru-nô

Ga-li-lê

Nicolaus Copernicus
(1473 - 1543)
Ông là một nhà Toán học, Thiên văn
học, luật gia, là nhà khóa học đã đưa
ra thuyết Nhật tâm – được coi là giả
thuyết khoa học quan trọng nhất trong
lịch sử, đánh dấu bước chuyển sang
Thiên văn học hiện đại

Giordano Bruno
(1548 - 1600)
Là một tu sĩ, nhà triết học, nhà toán học
và nhà thiên văn học người Ý. Bruno
được biết đến với các lý thuyết mở rộng
hơn nữa thuyết nhật tâm của Nicolaus
Copernicus khi đề xuất rằng các ngôi
sao chỉ là các mặt trời bên ngoài Thái
dương hệ và có các hành tinh của
chúng xoay quanh. Ông cũng khẳng
định rằng vũ trụ là bao la vô tận và do
vậy không có thiên thể nào ở "trung
tâm".
Năm 1593, Bruno bắt đầu bị Tòa án dị
giáo Roma xét xử do việc chối bỏ một
số giáo lý Công giáo nền tảng

Galileo Galilei
(1564 – 1642)
Là một nhà thiên văn học, nhà vật lý,
nhà toán học và triết gia người Ý, đóng
vai trò quan trọng trong cuộc cách
mạng khoa học. Ông được coi là “cha
đẻ của khoa học hiện đại”.
Lý thuyết khoa học của ông bị Giáo hội
Công giáo Rô-ma cấm tuyên truyền.
Theo lệnh của Tòa án dị giáo Rôma,
Galileo cuối cùng buộc phải từ bỏ
thuyết nhật tâm của mình và bị quản
thúc tại gia cho tới khi qua đời.

Nghệ thuật

Nghệ thuật

Monalisa (Leonardo da Vinci)

Nghệ thuật

Tượng David (Michelangelo)

Nghệ thuật

Sự sáng tạo Adam (Leonardo da Vinci)

Nghệ thuật

Lâu đài Chambord (Pháp)

Nghệ thuật

Nhà thờ Saint Pierre (Vatican)

Nghệ thuật

Bữa ăn tối cuối cùng (Leonardo da Vinci)

Nghệ thuật

01 Lên án giáo hội Thiên Chúa
giáo
02

VĂN MINH
THỜI PHỤC HƯNG

Đả kích tầng lớp quí tộc phong
kiến

03 Đề cao giá trị con người, tự do cá
nhân
04 Coi trọng khoa học, kĩ thuật

05 Khởi đầu cho văn minh Tây Âu cận
đại

Quan sát logo của Tổ chức Văn
hóa, Khoa học và Giáo dục của
Liên hợp quốc (UNESCO), em
hãy cho biết: Logo đó lấy ý
tưởng từ công trình kiến trúc
nổi tiếng nào của Hy Lạp cổ
đại?