TRƯỜNG ĐẠI HỌC TDTT ĐÀ NẴNG
TRUNG TÂM GIÁO DỤC QP&AN

Bài giảng
MỘT SỐ NỘI DUNG CƠ BẢN VỀ DÂN TỘC, TÔN
GIÁO VÀ ĐẤU TRANH PHÒNG, CHỐNG ĐỊCH LỢI
DỤNG VẤN ĐỀ DÂN TỘC VÀ TÔN GIÁO CHỐNG
PHÁ CÁCH MẠNG VIỆT NAM
Giảng viên: Dương Quang Trường

MỞ ĐẦU

ĐỒNG BÀO DÂN TỘC PHÁT TRIỂN KINH TẾ

TOÀN CẢNH XÉT XỬ NHỮNG KẺ CẦM
ĐẦU VỤ MƯỜNG NHÉ

2

N
Ộ
I
D
U
N
G

II. MỘT SỐ VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ TÔN
GIÁO
III. ĐẤU TRANH PHÒNG CHỐNG
ĐỊCH LỢI DỤNG VẤN ĐỀ DÂN TỘC,
TÔN GIÁO CHỐNG PHÁ CÁCH MẠNG
VIỆT NAM.
3

I. MỘT SỐ VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ DÂN TỘC
1. Một số vấn đề chung về dân tộc
a) Khái niệm:
Dân tộc là cộng đồng người ổn
định, hình thành trong lịch sử, tạo
lập một quốc gia, trên cơ sở cộng
đồng bền vững về lãnh thổ quốc
gia, kinh tế, ngôn ngữ, truyền thống
văn hoá, đặc điểm tâm lý, ý thức về
dân tộc và tên gọi của dân tộc

b) Tình hình quan hệ dân tộc trên thế giới

Quan hệ giai cấp,
dân tộc diễn biến phức
tạp, khó lường; mâu
thuẫn, xung đột dân
tộc, sắc tộc, xu hướng
li khai, chia rẽ dân tộc
đang diễn ra rộng khắp

Những tín đồ hồi giáo dòng Shi-ai

Những cuộc chiến đẫm máu

c) Quan điểm chủ nghĩa Mác - Lênin về dân tộc
và giải quyết vấn đề dân tộc

+ Vấn đề dân tộc: chính là mối quan hệ và sự

va chạm, mâu thuẫn lợi ích giữa các dân tộc trên
tất cả các lĩnh vực
+ Vấn đề dân tộc còn tồn tại lâu dài
+ Vấn đề dân tộc là vấn đề chiến lược của cách
mạng xã hội chủ nghĩa

Quyền bình đẳng
giữa các dân tộc

Quyền tự quyết
của các dân tộc
Quyền liên hiệp
công nhân của
các dân tộc

d) Tư tưởng Hồ Chí Minh về vấn đề dân tộc và
giải quyết vấn đề dân tộc

Tất cả các dân tộc:
bình đẳng, đoàn kết,
tôn trọng, giúp nhau
cùng phát triển, tiến bộ

2. Đặc điểm các dân tộc ở Việt Nam và quan
điểm chính sách dân tộc của Đảng, Nhà nước ta
hiện nay
a) Đặc điểm các dân tộc ở nước ta hiện nay

Một là, các dân tộc ở
Việt Nam có truyền thống
đoàn kết, gắn bó xây
dựng quốc gia dân tộc
thống nhất

Hai là, các dân tộc thiểu số ở Việt Nam cư
trú phân tán và xen kẽ trên địa bàn rộng lớn,
chủ yếu là miền núi, biên giới, hải đảo.

Đồng bằng

Một số tỉnh có nhiều cộng đồng dân tộc thiểu số cư trú

Lai Châu: 20 dân tộc

Gia Lai: 34 dân tộc

Lào Cai: 25 dân tộc

Đăk Lăk: 47 dân tộc

QUÂN KHU V

Quân khu 5 với
diện tích tự
nhiên là 83.282
Km2 (Chiếm ¼
diện tích của cả
nước), có 11
tỉnh, thành phố;
dân số có khoảng
hơn 10 triệu
người nhưng đã
có tới 53/54 dân
tộc anh, em sinh
sống

Ba là, các dân tộc có quy mô dân
số và trình độ phát triển không đều.

Dân tộc KhMer

Dân tộc Tày

Dân tộc Thái

Dân tộc Mường

HÌNH ẢNH MỘT SỐ DÂN TỘC CÓ DÂN SỐ TRÊN 1.000.000 NGƯỜI

Dân tộc Si La

Dân tộc Ơ Đu

Dân tộc Pu Péo

Dân tộc Brâu

HÌNH ẢNH MỘT SỐ DÂN TỘC CÓ DÂN SỐ DƯỚI 1.000 NGƯỜI

Bốn là, mỗi dân tộc đều có bản sắc văn hoá riêng,
góp phần tạo nên sự đa dạng, phong phú, thống
nhất của văn hoá Việt Nam

Múa xèo của dân tộc Thái

Dân tộc Tày

Dân tộc BRâu

Dân tộc Thái

Dân tộc Mường

Dân tộc Si La

Dân tộc Ơ Đu

15

Dân ca quan họ Bắc Ninh

Múa vòng xòe - Ngày hội dân tộc Thái
ở Sơn La

Múa rối nước

Chung kết liên hoan dân ca Việt Nam
khu vực Nam Bộ năm 2013

16

Giỗ tổ Hùng Vương

Lễ hội đâm trâu đồng bào
Tây Nguyên

17
Lễ hội đua ghe ngo ở Sóc Trăng

b) Quan điểm chính sách dân tộc của Đảng, Nhà
nước ta hiện nay
Đảng, Nhà nước ta đưa ra quan điểm, chính sách dân
tộc hiện nay như thế nào?
Trả lời:
- Thực hiện chính sách bình đẳng, đoàn kết, tôn trọng và
giúp đỡ nhau giữa các dân tộc, tạo mọi điều kiện để các dân
tộc cùng phát triển, gắn bó mật thiết với sự phát triển chung
của cộng đồng dân tộc Việt Nam.
- Giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa, ngôn ngữ, truyền
thống tốt đẹp của các dân tộc.
- Chống tư tưởng kỳ thị và chia rẽ dân tộc.
- Các chính sách kinh tế- xã hội phải phù hợp với đặc thù
của các vùng và các dân tộc, nhất là dân tộc thiểu số.
18

Trách nhiệm của mỗi sinh viên
-Tích cực học tập nâng cao nhận thức đường lối quan điểm
của Đảng về giải quyết vấn đề dân tộc hiện nay
-Ra sức tuyên truyền, quán triệt quan điểm, chính sách dân
tộc, của Đảng, Nhà nước ta
-Đấu tranh với các âm mưu, thủ đoạn lợi dụng vấn đề dân
tộc, chống phá cách mạng Việt Nam của các thế lực thù địch.

Khái quát phần I
MỘT SỐ
VẤN ĐỀ
CƠ BẢN
VỀ DÂN
TỘC

1. Một số vấn
đề chung
về dân tộc

Khái niệm
Tình hình dân tộc trên
thế giới hiện nay
Quan điểm chủ nghĩa
Mác Lênin…
Tư tưởng Hồ Chí
Minh…

2. Đặc điểm các dân tộc Việt

Nam và quan điểm chính sách
dân tộc của Đảng, Nhà nước ta

a) Khái quát đặc
điểm các dân tộc ở
nước ta hiện nay

b) Quan điểm chính sách
dân tộc của Đảng, Nhà
nước ta hiện nay

II. MỘT SỐ VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ TÔN GIÁO
1. Một số vấn đề chung về tôn giáo
a) Khái niệm:

Tôn giáo là một hình
thái ý thức xã hội, phản
ánh hiện thực khách
quan, theo quan niệm
hoang đường, ảo tưởng
phù hợp với tâm lí, hành
vi của con người

Biểu tượng các tôn giáo
trên thế giới

Kinh tế - xã hội
b) Nguồn
gốc của
tôn giáo
Nhận thức

Tâm lý

Nêu vấn đề
Suy diễn, tưởng tượng, xa lạ với hiện thực khách
quan của con người được hình thành từ nguồn gốc nào
sau đây?
a. Nguồn gốc nhận thức của tôn giáo.
b. Nguồn gốc kinh tế - xã hội của tôn giáo.
c. Nguồn gốc tâm lý của tôn giáo.
d. Nguồn gốc chính trị của tôn giáo.
Tôn giáo sẽ mất đi khi nào?
a . Con người hoàn toàn làm chủ tự nhiên, xã hội và tư
duy.
b. Con người hoàn toàn làm chủ tự nhiên, xã hội.
c. Con người hoàn toàn làm chủ xã hội và tư duy.
d. Con người làm chủ một phần tự nhiên, xã hội và tư duy.

Tính lịch sử

c) Tính
chất của
tôn giáo
Tính quần chúng

Tính chính trị

Nêu vấn đề
Khát vọng hư ảo của quần chúng về xã hội tự do,
bình đẵng, bác ái thuộc tính chất nào của tôn giáo?
a. Tính lịch sử.
b. Tính quần chúng.
c. Tính chính trị.
d. Cả 3 tính chất trên.
Đâu là những tính chất của Tôn giáo?
a. Tính lịch sử, tính quần chúng và tính chính trị .
b. Tính lịch sử, tính quần chúng.
c. Tính chính trị, tính xã hội, tính quần chúng
d. Tính lịch sử, tính quần chúng và tính thần linh.
25

2. Tình hình tôn giáo trên thế giới và quan
điểm chủ nghĩa Mác - Lênin về giải quyết vấn đề
tôn giáo trong cách mạng xã hội chủ nghĩa

Xu hướng: mở rộng
ảnh hưởng; sinh
hoạt đa dạng, sôi
động; phức tạp, khó
lường.

b) Quan điểm chủ nghĩa Mác - Lênin về giải
quyết vấn đề tôn giáo trong cách mạng xã hội
chủ nghĩa

Một là, giải quyết vấn đề tôn giáo phải
gắn liền với quá trình cải tạo xã hội cũ, xây
dựng xã hội mới- xã hội xã hội chủ nghĩa;
Hai là, tôn trọng, bảo đảm quyền tự do
tín ngưỡng và không tín ngưỡng của công
dân, kiên quyết bài trừ mê tín dị đoan;

Ba là, quán triệt quan điểm
lịch sử, cụ thể khi giải quyết
vấn đề tôn giáo;
Bốn là, phân biệt rõ mối
quan hệ giữa hai mặt chính
trị và tư tưởng trong giải
quyết vấn đề tôn giáo

3. Tình hình tôn giáo ở Việt Nam và chính
sách tôn giáo của Đảng, Nhà nước ta hiện nay

a) Khái quát tình hình tôn giáo ở Việt
Nam hiện nay
- Việt Nam là quốc gia đa tôn giáo và nhiều người
tin theo các tôn giáo;
- Tình hình tôn giáo còn có những diễn biến
phức tạp;

- Các thế lực thù địch luôn lợi dụng vấn đề tôn
giáo để chống phá cách mạng nước ta.

Nêu vấn đề
Trong các tôn giáo sau đây, ở nước ta hiện nay tôn
giáo nào có số lượng tín đồ đông nhất?
a. Phật giáo.
b. Công giáo.
c. Tin lành.
d. Hoà Hảo.

30

b) Quan điểm, chính sách tôn giáo của Đảng và
Nhà nước ta hiện nay
Một là, tôn giáo còn tồn tại lâu dài; là nhu cầu tinh
thần của một bộ phận nhân dân; tôn giáo có những giá
trị đạo đức, văn hóa phù hợp với xã hội mới; đồng bào
tôn giáo là một bộ phận quan trọng của khối đại đoàn
kết toàn dân;
Hai là, nội dung cốt lõi của công tác tôn giáo là công
tác vận động quần chúng sống “tốt đời, đẹp đạo”, góp
phần xây dựng và bảo vệ Tổ quốc;
Ba là, công tác tôn giáo là trách nhiệm của cả hệ
thống chính trị do Đảng lãnh đạo.

Khái quát phần II
MỘT SỐ
VẤN ĐỀ
CƠ BẢN
VỀ TÔN
GIÁO

1. Một số vấn
đề chung
về tôn giáo

Khái niệm
Nguồn gốc tôn giáo
Tính chất tôn giáo

2. Tình hình tôn
giáo trên thế giới …
3) Tình hình tôn
giáo ở Việt Nam…

Khái quát tình hình
tôn giáo ở nước ta
hiện nay

Tình hình tôn giáo trên
thế giới
Quan điểm chủ
nghĩa Mác-lênin…

Quan điểm chính sách tôn
giáo của Đảng, Nhà nước
ta hiện nay

III. ĐẤU TRANH PHÒNG, CHỐNG ĐỊCH LỢI
DỤNG VẤN ĐỀ DÂN TỘC, TÔN GIÁO CHỐNG
PHÁ CÁCH MẠNG VIỆT NAM
1. Âm mưu lợi dụng vấn đề dân tộc, tôn giáo chống
phá cách mạng Việt Nam của các thế lực thù địch

Phá hoại khối đại đoàn kết toàn dân tộc
Kích động các dân tộc thiểu số, tín đồ, chức
sắc các tôn giáo chống lại chính sách dân tộc, tôn
giáo của Đảng, Nhà nước
Xoá bỏ vai trò lãnh đạo của Đảng đối với sự
nghiệp cách mạng Việt Nam

2. Thủ đoạn lợi dụng vấn đề dân tộc,
tôn giáo chống phá cách mạng Việt Nam
của các thế lực thù địch
Một là, xuyên tạc chủ nghĩa Mác - Lênin, tư
tưởng Hồ Chí Minh, trực tiếp là quan điểm, chính
sách dân tộc, tôn giáo của Đảng, Nhà nước ta;
Hai là, kích động tư tưởng dân tộc hẹp hòi,
dân tộc cực đoan, li khai; chia rẽ quan hệ
lương - giáo và giữa các tôn giáo nhằm làm
suy yếu khối đại đoàn kết toàn dân tộc;

Ba là, phá hoại các cơ sở kinh tế - xã hội; mua
chuộc, lôi kéo, ép buộc đồng bào các dân tộc,
tôn giáo chống đối chính quyền, vượt biên trái
phép, gây mất ổn chính trị - xã hội;
Bốn là, chúng xây dựng, nuôi dưỡng các tổ
chức phản động người Việt Nam ở nước ngoài;
tập hợp, tài trợ, chỉ đạo lực lượng phản động
trong các dân tộc, tôn giáo ở trong nước

3. Giải pháp đấu tranh phòng chống
sự lợi dụng vấn đề DT, TG chống phá
CMVN của các thế lực thù địch

Nêu vấn đề: Trình bày giải pháp đấu tranh
phòng, chống sự lợi dụng vấn đề dân tộc, tôn
giáo chống phá cách mạng Việt Nam của các
thế lực thù địch. Trách nhiệm của bản thân?
Trả lời:
36

- Một là, Ra sức tuyên truyền, quán triệt quan điểm,
chính sách dân tộc, tôn giáo của Đảng, Nhà nước; về âm mưu,
thủ đoạn lợi dụng vấn đề dân tộc, tôn giáo chống phá cách
mạng Việt Nam của các thế lực thù địch cho toàn dân.
- Hai là, Tăng cường xây dựng củng cố khối đại đoàn kết
toàn dân tộc, giữ vững ổn định chính trị- xã hội.
- Ba là, Chăm lo nâng cao đời sống vật chất tinh thần
của đồng bào các dân tộc, các tôn giáo.
- Bốn là, Phát huy vai trò của cả hệ thống chính trị; của
những người có uy tín trong các dân tộc, tôn giáo tham gia vào
phòng chống sự lợi dụng vấn đề dân tộc, tôn giáo chống phá
cách mạng Việt Nam của các thế lực thù địch.
- Năm là, Chủ động đấu tranh trên mặt trận tư tưởng làm
thất bại mọi âm mưu thủ đoạn lợi dụng tôn giáo chống phá cách
mạng của các thế lực thù địch; kịp thời giải quyết tốt các điểm
nóng.

Trách nhiệm mỗi sinh viên
- Tích cực học tập nâng cao nhận thức về
đường lối quan điểm của Đảng về vấn đề dân tộc, tôn
giáo.
- Ra sức tuyên truyền, quán triệt quan điểm,
chính sách dân tộc, tôn giáo của Đảng, Nhà nước ta.
- Đấu tranh với các âm mưu, thủ đoạn lợi dụng
vấn đề dân tộc, tôn giáo chống phá cách mạng Việt
Nam của các thế lực thù địch.

MỘT SỐ
VẤN ĐỀ CƠ
BẢN VỀ
DÂN TỘC,
TÔN GIÁO
VÀ ĐẤU
TRANH
PHÒNG
CHỐNG
ĐỊCH LỢI
DỤNG VẤN
ĐỀ DÂN
TỘC VÀ
TÔN GIÁO
CHỐNG
PHÁ CÁCH
MẠNG VIỆT
NAM

ng
Mộ
t

số

vấ
nđ
ềc

hu

Khái quát toàn bài

ố
Một s ơ
ềc
vấn đ DT
ề
bản v

Một số vấn
đề cơ bản
về TG
Đấu
phò tran
h
địch ng chố
n
DT, lợi dụ g
ng
TG
c
h
ốn
phá
CM g

Đặ

…
m
ể
i
cđ

số
t
ộ
M

n
vấ

g.

đề

nh
Tì

un
ch

hì

nh

tô

hình
Tình

n

gi

áo

ế
th

ớ
gi

iv

ở VN
o
á
i
tôn g

n
ua
q
à

và

ểm
đi

N…
L
M

ch…
á
s
h
chín
,
m
ể
đi
quan

phá
, tôn giáo chống
c
tộ
n
dâ
ề
đ
n
g vấ
Âm mưu lợi dụn
2. Thủ đoạn
lợ

3. Giả
i

i dụng vấn đ

pháp
đấu tr
a

ề dân tộc, tô
n giáo chống

nh ph
ò

ng ch

ống s
ự

lợi dụ

ng …

…….

phá…

KẾT LUẬN

Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XII

40

HƯỚNG DẪN NGHIÊN CỨU
1. Quan điểm chủ nghĩa Mác - Lênin về giải quyết
vấn đề dân tộc, tôn giáo?
2. Âm mưu, thủ đoạn lợi dụng vấn đề dân tộc, tôn
giáo chống phá cách mạng Việt Nam của các thế
lực thù địch ?
3. Những giải pháp cơ bản đấu tranh phòng
chống sự lợi dụng vấn đề dân tộc, tôn giáo chống
phá cách mạng Việt Nam của các thế lực thù địch ?