BÀI 2: KHOAN DUNG

0
1

MỞ ĐẦU

Em hãy tìm và chia sẻ ý nghĩa của một
số câu ca dao, tục ngữ, thành ngữ về
khoan dung mà em biết.

Ý nghĩa

Đánh kẻ
chạy đi,
không ai
đánh người
chạy lại

Câu tục ngữ

Câu tục ngữ khẳng định sự
cần thiết của lòng bao dung và
thức tỉnh mỗi người khi không
may phạm sai lầm phải nhìn
thẳng vào sự việc, chịu trách
nhiệm với lỗi lầm của mình.

0
1

MỞ ĐẦU

Em hãy tìm và chia sẻ ý nghĩa của một
số câu ca dao, tục ngữ, thành ngữ về
khoan dung mà em biết.

Ý nghĩa

Đất có chỗ bồi
chỗ lở, ngựa
có con dở con
hay

Câu tục ngữ

Cuộc sống có thăng trầm, và
mọi người đều trải qua những
thời kỳ khó khăn. Để đối nhân
xử thế một cách tốt đẹp, chúng
ta nên hiểu và thông cảm với
người khác trong những thời
điểm khó khăn.

0
2

KHÁM PHÁ

1. Khái niệm, biểu hiện và giá trị của khoan dung

“Bình Ngô Đại Cáo” của Nguyễn Trãi là một áng thiên cổ hùng
văn không chỉ cho thấy một trang sử hào hùng của dân tộc mà
còn mang đến cảm nhận sâu sắc về truyền thống khoan dung
của cha ông ta:
"Quân giặc các thành khốn đốn, cởi giáp ra hàng.
Tướng giặc bị cầm tù, như hổ đói vẫy đuôi xin cứu mạng;
Thần vũ chẳng giết hại, thể lòng trời ta mở đường hiếu sinh.
Mã Kì, Phương Chính cấp cho năm trăm chiếc thuyền, ra đến
biển mà vẫn hồn bay phách lạc;
Vương Thông, Mã Anh phát cho vài nghìn cỗ ngựa, về đến
nước mà vẫn tim đập chân run.
Họ đã tham sống sợ chết, mà hòa hiếu thực lòng;
Ta lấy toàn quân là hơn, để nhân dân nghỉ sức".

Em hãy nêu
việc làm của
nhân dân ta
trong những
thông
tin
trên và cho
biết ý nghĩa
của những
việc làm đó.

“Bình Ngô Đại Cáo” của Nguyễn Trãi là một
áng thiên cổ hùng văn không chỉ cho thấy một
trang sử hào hùng của dân tộc mà còn mang
đến cảm nhận sâu sắc về truyền thống khoan
dung của cha ông ta:
"Quân giặc các thành khốn đốn, cởi giáp ra
hàng.
Tướng giặc bị cầm tù, như hổ đói vẫy đuôi xin
cứu mạng;
Thần vũ chẳng giết hại, thể lòng trời ta mở
đường hiếu sinh.
Mã Kì, Phương Chính cấp cho năm trăm chiếc
thuyền, ra đến biển mà vẫn hồn bay phách lạc;
Vương Thông, Mã Anh phát cho vai nghìn cỗ
ngựa, về đến nước ma vẫn tim đập chân run.
Họ đã tham sống sợ chết, mà hòa hiếu thực
lòng;
Ta lấy toàn quân là hơn, để nhân dân nghỉ
sức".

Nguyễn Trãi đã vạch ra nhiều tội ác của
giặc Minh đối với nhân dân ta, như:
“Nướng dân đen trên ngọn lửa hung
tàn/ Vùi con đỏ xuống dưới hầm tai vạ”.
Nhưng khi nghĩa quân Lam Sơn toàn
thắng, chủ tướng Lê Lợi chẳng những
không ra lệnh giết hại kẻ thù, mà ngược
lại, ông còn có những hành động nhân
đạo, như: cấp cho thuyền và ngựa, xe
cho quân Minh rút về nước.
+ Thể hiện lòng khoan dung,
nhân văn, nhân đạo của nhân
dân Việt Nam.
+ Góp phần giúp “dập tắt
muôn đời chiến tranh”, “mở ra
muôn thuở thái bình”, đỡ hao
tổn thêm xương máu của
nhân dân hai nước.

Em hãy nêu việc làm của nhân dân ta trong thông tin sau và cho
biết ý nghĩa của những việc làm đó?
Thông tin 2. Trong “Tuyên ngôn độc lập” của
nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà, Chủ tịch Hồ
Chí Minh đã chỉ rõ: “Trước ngày 9 tháng 3, biết
bao lần Việt Minh đã kêu gọi người Pháp liên minh
để chống Nhật. Bọn thực dân Pháp đã không đáp
ứng, lại thẳng tay khủng bố Việt Minh hơn nữa.
Thậm chí đến khi thua chạy, chúng còn nhẫn tâm
giết nốt số đông tù chính trị ở Yên Bái và Cao
Bằng.
Tuy vậy, đối với người Pháp, đồng bào ta vẫn giữ
một thái độ khoan hồng và nhân đạo. Sau cuộc
biến động ngày 9 tháng 3, Việt Minh đã giúp cho
nhiều người Pháp chạy qua biên thuỳ, lại cứu cho
nhiều người Pháp ra khỏi nhà giam Nhật và bảo
vệ tính mạng và tài sản cho họ."

Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉ rõ: mặc dù
thực dân Pháp có nhiều hành động đàn
áp nhân dân Việt Nam; tuy nhiên, đối với
người Pháp, nhân dân Việt Nam vẫn giữ
một thái độ khoan hồng và nhân đạo. Khi
Nhật đảo chính Pháp (ngày 9/3/1945),
nhân dân Việt Nam đã giúp cho nhiều
người Pháp chạy qua biên thuỳ, lại cứu
cho nhiều người Pháp ra khỏi nhà giam
Nhật và bảo vệ tính mạng và tài sản cho
họ.

Lòng khoan dung, nhân
văn, nhân đạo của nhân
dân Việt Nam.

Khái niệm Khoan dung

Biểu hiện Khoan dung

Tha thứ cho người khác khi họ đã
biết hối hận và sửa chữa lỗi lầm

Khoan dung là rộng
lòng tha thứ.

Tha thứ cho chính mình
Không cố chấp, hẹp hòi, định
kiến.

Ý nghĩa của khoan dung
Người
có
lòng
khoan dung luôn
được mọi người 2
yêu mến, tin cậy và
có nhiều bạn tốt.

Khoan dung giúp
người mắc lỗi có
động lực khắc phục
khuyết điểm, phát huy
ưu điểm để sống tích
cực hơn

3

1

Nhờ có lòng khoan
dung, các mối quan hệ
trong xã hội trở nên lành
mạnh, tốt đẹp hơn.

2

THỰC HIỆN NHỮNG VIỆC LÀM THỂ HIỆN LÒNG KHOAN DUNG

Dựa vào những biểu
hiện của khoan dung,
em hãy nhận xét về thái
độ, hành vi của các bạn
học sinh trong mỗi
trường hợp trên. Theo
em, thái độ, hành vi của
bạn nào thể hiện lòng
khoan dung?

2

THỰC HIỆN NHỮNG VIỆC LÀM THỂ HIỆN LÒNG KHOAN DUNG

 

Nhận xét: bạn K đã
nhận thức được sai lầm
của minh và bạn ấy
luôn dằn vặt, tự trách
bản thân vì lỗi sai ấy.
Các bạn trong nhóm đã
luôn động viên, an ủi
bạn K.
Các bạn trong nhóm
của K đã có thái độ và
hành vi thể hiện lòng
khoan dung.

 

2

THỰC HIỆN NHỮNG VIỆC LÀM THỂ HIỆN LÒNG KHOAN DUNG

 

Dù mắc sai lầm,
nhưng bạn T đã có ý
thức và hành động
sửa chữa. Tuy vậy,
bạn H vẫn luôn cố
chấp về lỗi sai của T
và không tha thứ cho
T.
Bạn H đã có thái độ và
hành
động
thiếu
khoan dung

 

VIỆC LÀM THỂ HIỆN LÒNG
KHOAN DUNG:

VIỆC LÀM THỂ HIỆN KHÔNG
KHOAN DUNG:

Luôn thể hiện sự thân thiện,
sống chân thành, rộng
lượng, biết tha thứ;

Cằn nhằn, nhiếc móc lỗi
sai của người khác khi họ
phạm sai lầm.

Tôn trọng và chấp nhận sự
khác biệt của người khác;

Nhìn nhận, đánh giá các
sự vật, hiện tượng theo
định kiến và quan điểm cá
nhân.

Phê phán sự định kiến, hẹp
hòi, thiếu khoan dung.

Tỏ thái độ kì thị, phân biệt
vùng miền, dân tộc, tôn
giáo,…

ĐỂ TRỞ THÀNH NGƯỜI CÓ LÒNG KHOAN DUNG, MỖI CHÚNG TA ĐỀU CẦN

01
Luôn thể
hiện sự thân
thiện, sống
chân thành,
rộng lượng,
biết tha thứ,

02
Tôn trọng và
chấp nhận
sự khác biệt
của người
khác;

03
Phê phán
sự định
kiến, hẹp
hòi, thiếu
khoan
dung.

KHOAN DUNG TRONG TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH

0
3

Bài 1: Em đồng tình, không đồng tình với ý kiến nào
dưới đây? Vì sao?

LUYỆN
TẬP

A. Khoan dung là tha thứ
cho mọi lỗi lầm của người
khác.
B. Khoan dung không chỉ
là tha thứ cho người khác
mà còn là tha thứ cho
chính mình.
C. Không bao giờ phê bình
người khác là biểu hiện
của khoan dung.
D. Khoan dung là tha thứ
cho người khác ngay cả
khi họ không biết hối hận.
E. Đối lập với khoan dung
là hẹp hòi, ích kỉ.

Không đồng tình. Vì biểu hiện của khoan dung là: Tha thứ
  cho người khác khi họ biết hối hận và sửa chữa lỗi lầm;

 

Đồng tình. Vì biểu hiện của khoan dung là: Tha thứ cho
người khác khi họ biết hối hận và sửa chữa lỗi lầm; Tha
thứ cho chính mình; Không cố chấp, hẹp hòi, định kiến.

Không đồng tình. Vì trước những lỗi sai, thiếu sót của
người khác, chúng ta nên phê bình với tinh thần xây
  dựng.
Không đồng tình. Vì chúng ta chỉ nên khoan dung, tha thứ
cho người khác, khi họ nhận thức được sai lầm của bản
  thân và có thái độ, hành động sửa chữa
Đồng tình. Vì hẹp hòi, ích kỉ là biểu hiện không khoan
  dung.

Bài 2: Đóng vai xử lí các tình huống dưới đây:
NHÓM 1+2
Tình huống 1: Bố mẹ giao cho V
nhiệm vụ dọn dẹp nhà cửa mỗi
ngày nhưng V thường xuyên mải
chơi quên việc. Dù bố mẹ đã nhắc
nhiều lần nhưng V vẫn không thay
đổi. Một lần, có khách đến chơi
nhà, V chợt nhận thấy bố mẹ rất
ngượng với khách khi nhà cửa
bừa bộn.

NHÓM 3+4
Tình huống 2: Gia đình bà A luôn
không tuân thủ các quy định chung
của tập thể, hay to tiếng với mọi
người trong khu phố. Mặc dù, tổ
trưởng dân phố đã nhắc nhở
nhiều lần nhưng gia đình bà A vẫn
không thay đổi. Qua thời gian, bà
A nhận thấy hàng xóm lạnh nhạt,
xa lánh thì cảm thấy ngượng
ngùng và hối lỗi. Trong cuộc họp
của tổ dân phố, bà A đã có lời xin
lỗi với bà con tổ dân phố và hứa
sẽ sửa đổi.

Bài 2: Đóng vai xử lí các tình huống dưới đây:
Tình huống 1: Bố mẹ giao cho V Nếu em là bố mẹ của V, em sẽ ứng
nhiệm vụ dọn dẹp nhà cửa mỗi xử như thế nào?
ngày nhưng V thường xuyên mải
chơi quên việc. Dù bố mẹ đã nhắc
nhiều lần nhưng V vẫn không thay + Đợi khi khách ra về; sau đó cùng
đổi. Một lần, có khách đến chơi trao đổi, tâm sự với V.
nhà, V chợt nhận thấy bố mẹ rất + Trong quá trình trao đổi, em luôn
ngượng với khách khi nhà cửa thể hiện thái độ: nhẹ nhàng, cởi mở
bừa bộn.
và rộng lượng, sẵn sàng tha thứ khi
V nhận thức được lỗi sai và quyết
tâm thay đổi.

Bài 2: Đóng vai xử lí các tình huống dưới đây:
Tình huống 2: Gia đình bà A luôn Nếu em là hàng xóm của bà A, em
không tuân thủ các quy định chung sẽ ứng xử như thế nào?
của tập thể, hay to tiếng với mọi
người trong khu phố. Mặc dù, tổ
trưởng dân phố đã nhắc nhở + Chấp nhận lời xin lỗi của bà A;
nhiều lần nhưng gia đình bà A vẫn đồng thời khuyên nhủ các gia đình
không thay đổi. Qua thời gian, bà khác trong tổ dân phố bỏ qua
A nhận thấy hàng xóm lạnh nhạt, những thiếu sót của gia đình bà A
xa lánh thì cảm thấy ngượng trong thời gian qua.
ngùng và hối lỗi. Trong cuộc họp + Thường xuyên động viên và giúp
của tổ dân phố, bà A đã có lời xin đỡ, hướng dân gia đình bà A thực
lỗi với bà con tổ dân phố và hứa hiện đúng các quy định chung của
tổ dân phố.
sẽ sửa đổi.

Câu 3. Em hãy thực hiện yêu cầu sau

 Có ý kiến cho rằng: “Sức mạnh
của lòng nhân ái và bao dung
có thể cảm hóa được lỗi lầm
của con người”. Từ những hiểu
biết của em về khoan dung, em
hãy thuyết trình về ý kiến trên
và lấy ví dụ thực tế để chứng
minh.

Add Text

Easy to change
colors, photos
and Text.

0
3

LUYỆN
TẬP

Câu 4 : Em hãy kể lại một vài tình huống mà em đã thể hiện lòng
khoan dung với mọi người và với chính bản thân em.

0
4

VẬN
DỤNG