Bài 25. NGUỒN NHIÊN LIỆU

I. DẦU MỎ, KHÍ MỎ DẦU VÀ KHÍ THIÊN NHIÊN
II. NHIÊN LIỆU

I. DẦU MỎ, KHÍ MỎ DẦU VÀ KHÍ THIÊN NHIÊN
1. Khái niệm, thành phần và trạng thái tự nhiên

u
Dầ ỏ
m

SƠ ĐỒ CẤU TẠO MỎ DẦU

KH Í
.

Dầu
Nước
Lớp khí đồng hành
( khí mỏ dầu )

Lớp dầu lỏng

Lớp nước mặn

95%

CH4

Hàm lượng metan trong khí
thiên nhiên.

75%
CH4

Hàm lượng metan trong
khí mỏ dầu.

Vai trò: Khí thiên nhiên là nhiên liệu, nguyên liệu trong đời sống và
công nghiệp

PHIẾU HỌC TẬP
Dầu mỏ
Trạng thái tự
nhiên

Thành phần

Khái niệm

Khí dầu mỏ

Khí thiên nhiên

Dầu mỏ

Khí dầu mỏ

Khí thiên nhiên

Trạng thái tự
nhiên

 Dầu mỏ là chất lỏng Nằm ở lớp trên của mỏ
màu đen, sánh nằm dầu gọi là khí mỏ
sâu trong long đất
dầu(hay gọi là khí
đồng hành)

 Nằm sâu trong long đất,
tập trung thành các mỏ,
hay rải rác thoát ra từ lớp
bùn ở đáy ao (khí bùn ao)

Thành phần

 Chủ yếu là
Hydrocarbon, thành
phần khác nhau tùy
từng vùng, khu vực

 Chủ yếu là khí methane
khoảng 95% và một số các
khí hydrocarbon khác như
ethane, propane, butane…

Khái niệm

Là hỗn hợp các hydrocarbon hóa thạch được hình thành từ cách đây hàng
triệu năm, năm tồn tại sâu trong lòng đất tạo thành các mỏ dầu, mỏ khí
thiên nhiên.

Chủ yếu là khí
methane khoảng 75%
và một số các khí
hydrocarbon khác

I. DẦU MỎ, KHÍ MỎ DẦU VÀ
KHÍ THIÊN NHIÊN
2. Phương pháp khai thác và chế
biến.

Theo em, trong tự nhiên dầu
mỏ có ở đâu?

Dầu mỏ được khai thác như thế nào ?
Hãy quan sát các hình ảnh sau:

Khí

Dầu

Nước
hoặc khí

Đất liền

Trên biển

Một số giàn khoan dầu ở mỏ Bạch Hổ

Giai đoạn sơ cấp: Sử dụng phương pháp tự phun, nguồn năng lượng
vỉa là năng lượng dịch chuyển. Hiệu suất thu hồi dầu thấp khoảng 10%
- 30%.
. Giai đoạn thứ cấp: Sau quá trình khai thác sơ cấp, các nguồn năng
lượng tự nhiên dần cạn kiệt, nhưng lượng dầu trong vỉa còn tương đối
lớn khoảng 70% - 90%. Lúc này người ta tiến hành duy trì áp suất vỉa
bằng bơm ép nước hoặc khí
( các phương pháp khai thác cơ học).
Giai đoạn thu hồi dầu tăng cường
Đặc trưng: tăng hiệu suất quét, tăng hiệu suất đẩy, tăng cả hai yếu
tố.
Mục đích: Bổ sung năng lượng vỉa, tăng điều kiện thu hồi dầu nhờ
sự tương tác của dầu.

Giàn khoan Hải Dương 981

Từ đầu tháng 5/2014, Trung Quốc đưa Giàn khoan nước sâu Haiyang
Shiyou-981 (dịch sang tiếng Việt là “Giàn khoan Hải Dương - 981”) và
nhiều tàu thuyền, trong đó có cả tàu quân sự, vào phía Nam đảo Tri
Tôn, thuộc quần đảo Hoàng Sa của Việt Nam. Hành động này vi phạm
nghiêm trọng Công ước của Liên hợp quốc về Luật Biển năm 1982,
Tuyên bố về cách ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC); Thỏa thuận
về những nguyên tắc cơ bản chỉ đạo giải quyết vấn đề trên biển giữa
lãnh đạo ta và Trung Quốc và các thỏa thuận liên quan khác.
Diễn biến tình hình
  Khoảng 05 giờ 22 phút ngày 01/5/2014, cơ quan chức năng Việt Nam
phát hiện Giàn khoan nước sâu “Haiyang Shiyou-981” (dịch sang tiếng
Việt là “Giàn khoan Hải Dương - 981”) và 03 tàu dịch vụ dầu khí của phía
Trung Quốc di chuyển từ Tây Bắc đảo Tri Tôn (thuộc quần đảo Hoàng Sa
của Việt Nam) xuống phía Nam. Đến 16 giờ ngày 02/5/2014, Giàn khoan
Hải Dương-981 được thả trôi tại tọa độ 15°29'58” vĩ Bắc - 111012'06”
kinh Đông, phía Nam đảo Tri Tôn, sâu vào trong thềm lục địa của Việt
Nam 80 hải lý, cùng 27 tàu bảo vệ của phía Trung Quốc.

I. DẦU MỎ, KHÍ MỎ DẦU VÀ KHÍ
THIÊN NHIÊN.

Tháp chưng cất dầu mỏ

Van

Khí đốt

Xăng

Dầu thấp
(dầu hỏa)
Dầu
Điezen

Dầu mazut

Dầu
thô

Nhựa đường

3. Phương pháp khai thác và
chế biến
Bằng cách chưng cất dầu
mỏ, người ta thu được khí
đốt, xăng, dầu hỏa và nhiều
sản phẩm khác.

ĐỂ TĂNG LƯỢNG XĂNG

Dầu nặng

Crăckinh

Xăng + Hỗn hợp khí
C8H18

C16H34

(Dầu nặng)

Crăckinh

C7H16
CH4

+

C8H16

+ C9H18
+

C15H30

Chọn những câu đúng trong các câu sau
A. Dầu mỏ là một đơn chất.
B. Dầu mỏ là hợp chất phức tạp.
C. Dầu mỏ là một hỗn hợp tự nhiên của nhiều loại
hydrocarbon.
D. Dầu mỏ sôi ở một nhiệt độ xác định.

E. Dầu mỏ sôi ở những nhiệt độ khác nhau.

Tiếc quá ! Sai
rồi bạn ơi.
Tiếc quá ! Sai rồi
bạn ơi.

Hoan hô !

Bạn đã đúng.

Tiếc quá ! Sai
rồi bạn ơi.
Hoan hô !

Bạn đã đúng.

II. Nhiên liệu
1. Khái niệm và phân loại
2. Sử dụng nhiên liệu

Nhiên liệu là gì?

 

Nhiên liệu rắn

Nhiên liệu lỏng

Nhiên liệu khí

Kể tên
các
nhiên
liệu

 

 

 

Thành
phần

 

 

 

Cách khai
thác

 

 

 

Một số sản
phẩm; ứng
dụng tiêu
biểu

 

 

 

Phiếu học tập 1

 

Nhiên liệu rắn

Nhiên liệu lỏng

Nhiên liệu khí

Kể tên
các
nhiên
liệu

Than gỗ, than mỏ, gỗ,
củi… 

Xăng, dầu, Ethanol
(Ethylic alcohol)…

Khí mỏ dầu, khí thiên
nhiên, khí Biogas.. 

Carbon, Cellulose… 

Các hydrocarbon,
dẫn xuất
hydrocarbon...

Chủ yếu là khí methane,
propane, butane và các khí
khác

Thành
phần

Khác thác mỏ than (than
Cách khai
mỏ); khai thác gỗ, củi có
thác
trong tự nhiên 
Một số
sản phẩm,
ứng dụng
tiêu biểu

Than hoa, than tổ ong,
than đá, củi….
Ứng dụng: Than đốt
trong cuộc sống hằng
ngày, sản xuất công
nghiệp …

Khoan mỏ dầu, chế
Khai thác thu hồi từ mỏ
biến từ nguồn
dầu, mỏ khí thiên nhiên,
nguyên liệu sinh
xây dựng hầm biogas
học 
Xăng, dầu, xăng sinh
Gas, LNG…
học…
Ứng dụng: nhiên liệu trong
Ứng dụng: Làm
đời sống hàng ngày, nhiên
nhiên liệu cho các
liệu sản xuất công
động cơ đốt trong,
nghiệp…
sản xuất công nghiệp

• PHÂN LOẠI:
- Dựa vào trạng thái tồn tại: Rắn, lỏng, khí
- Dựa vào nguồn gốc: Nhiện tái tạo, nhiên liệu không tái tạo (nhiên liệu hóa
thạch)

2. Sử dụng nhiên liệu
• Ứng dụng của nhiên liệu:
• Sử dụng nhiên liệu an toàn:
• Tăng hiệu quả sử dụng nhiên liệu:
• Tiết kiệm nhiên liệu:

* Sử dụng nhiên liệu an toàn
- Đảm bảo các quy trình an toàn phòng, chống cháy
nổ
- Thường xuyên kiểm tra các trang thiết bị chứa và sử
dụng nhiên liệu.
- Tham gia tập huấn công tác phòng cháy, chữa cháy.

Có máy nén khí

Không có máy nén khí

Tăng hiệu quả sử dụng nhiên liệu:
- Cung cấp đầy đủ không khí hoặc oxygen cho quá trình cháy.
- Tăng diện tích tiếp xúc giữa nhiên liệu và không khí.
- Điều chỉnh lượng nhiên liệu để duy trì sự cháy ở mức độ cần
thiết phù hợp với nhu cầu sử dụng.

- Hiện nay trên toàn thế giới sử dụng trên
80% là nhiên liệu hóa thạch phục vụ đời sống
sinh hoạt và sản xuất.
- Nhiên liệu hóa thạch ngày càng cạn kiệt.
- Gây ô nhiễm môi trường.

Chọn định nghĩa đúng về nhiên liệu
A. Những chất cháy được là nhiên liệu
B. Nhiên liệu là các vật hiện có sẵn trong tự nhiên
như than, củi, dầu mỏ, cồn, xăng sinh học…
C. Nhiên liệu là những chất cháy được, khi cháy
toả nhiệt và phát sáng.
D. Nhiên liệu là vô hạn

Nhiênliệu
liệuhóa
hóathạch
thạchlàlànhiên
nhiênliệu
liệukhông
khôngtái
táitạo.
tạo
E. Nhiên

Tiếc quá ! Sai
rồi bạn ơi.
Tiếc quá ! Sai rồi
bạn ơi.

Hoan hô !

Bạn đã đúng.

Tiếc quá ! Sai
rồi bạn ơi.
Hoan hô !

Bạn đã đúng.

Trong gas, dùng để đun, nấu thức ăn trong gia đình, người ta thêm
một lượng nhỏ khí có công thức hoá học C 2H5S có mùi hôi. Mục
đích của việc thêm hoá chất này vào gas là nhằm
A. Tăng năng suất toả nhiệt của gas.
B. Hạ giá thành sản xuất gas.

C.
C. Phát
Phát hiện
hiện nhanh
nhanh chóng
chóng sự
sự cố
cố rò
rò rỉ
rỉ gas.
gas.
D. Chống cháy nổ khi sử dụng gas.

Tiếc quá ! Sai
rồi bạn ơi.
Tiếc quá ! Sai rồi
bạn ơi.

Hoan hô !

Bạn đã đúng.

Tiếc quá ! Sai
rồi bạn ơi.

Người ta đang nghiên cứu để sử dụng nguồn nhiên liệu khi cháy
không gây ô nhiễm môi trường là

A. CH4.
B. C4H10
C. H2O
D.

H2

Tiếc quá ! Sai
rồi bạn ơi.
Tiếc quá ! Sai rồi
bạn ơi.

Tiếc quá ! Sai
rồi bạn ơi.
Hoan hô !

Bạn đã đúng.

Để dập tắt đám cháy nhỏ do xăng, dầu người ta
dùng biện pháp
A.
A. Phủ
Phủ cát
cát vào
vào ngọn
ngọn lửa..
lửa.
B. Phun nước vào ngọn lửa.

Hoan hô !

Bạn đã đúng.
Tiếc quá ! Sai rồi
bạn ơi.

D. Thổi oxygen vào ngọn lửa.

Tiếc quá ! Sai
rồi bạn ơi.

D. Phun dung dịch muối ăn vào ngọn lửa

Tiếc quá ! Sai
rồi bạn ơi.

Lợi ích của việc sử dụng nhiên liệu hiệu quả, an toàn là :
1.Tránh cháy nổ gây nguy hiểm đến con người và tài sản.
2. Gây nhiều tác động tiêu cực đến sức khỏe con người và môi
trường.
3. Làm cho nhiên liệu cháy hoàn toàn và tận dụng lượng nhiệt do quá
trình cháy tạo ra.
4. Giảm thiểu ô nhiễm môi trường.
Các nhận định đúng là:
A.
A. 1,3,4
1,3,4.
B. 1,2,3.

Hoan hô !

Bạn đã đúng.
Tiếc quá ! Sai rồi
bạn ơi.

D. 1,4.

Tiếc quá ! Sai
rồi bạn ơi.

D. 3,4

Tiếc quá ! Sai
rồi bạn ơi.

Bài tập 1. Quan sát hình ảnh sau và cho biết đèn nào
sẽ cháy sáng hơn và ít muội than hơn? Tại sao?

Bài tập 2. Giải thích tác dụng của các việc
làm sau:
a) Tạo các lỗ trong viên than tổ ong.
b) Quạt gió vào bếp lò khi nhóm lửa.
c) Đậy bớt cửa lò khi ủ bếp.