Bài 2: THỜI GIAN TRONG LỊCH SỬ

I.

II.

Âm lịch và Dương lịch
Cách tính thời gian

MẶT TRỜI MỌC

Người
xưa đã
sáng
tạo ra
lịch
dựa
trên
cơ sở
nào?

MẶT TRỜI LẶN

TRĂNG TRÒN, TRĂNG KHUYẾT

“Mười rằm trăng náu,
Mười sáu trăng treo”
Câu đồng dao
thể hiện cách
tính thời gian
của người xưa?
Hình dáng kích thước
của mặt trăng

Quan sát hình ảnh sau kết hợp đọc SGK, em hãy mô tả cách
người xưa làm ra lịch.

Âm lịch
(1 vòng = 1
tháng)
Dương lịch
(1 vòng = 1
năm)

Sự chuyển động của mặt trăng xung quanh trái đất

Âm lịch
(1 vòng = 1 tháng)

- Âm lịch: là cách tính thời gian theo chu kì Mặt Trăng
quay quanh Trái Đất.

Dương lịch
(1 vòng = 1 năm)

Sự chuyển động của trái đất xung quanh mặt trời

- Dương lịch: là cách tính thời gian theo chu kì
Trái Đất quay quanh Mặt Trời.

II. Cách tính thời gian
- Công lịch là lịch chính thức của thế giới
hiện nay, dựa theo cách tính thời gian của
dương lịch

Đọc mục II SGK và dựa vào sơ đồ 2.4: Giải thích
các khái niệm trước Công nguyên, Công nguyên,
thập kỉ, thế kỉ, thiên niên kỉ?

- Công lịch lấy năm 1 là năm đầu
tiên của công nguyên. Trước năm
đó là Trước Công nguyên, sau
năm đó là Công nguyên.
Chúa Giê-xu ra đời
(TCN)

Công nguyên
(CN)

(Sau CN)

1 năm có 365 ngày và 6 giờ
chia làm 12 tháng
Mỗi tháng có 30/31 ngày
Tháng 2 có 28 ngày (năm nhuận 29 ngày)

Một thập kỉ là

10 năm

Một thế kỉ là

100 năm

Một thiên niên kỉ là

1000 năm

DỰA VÀO SƠ ĐỒ EM HÃY TÍNH THỜI GIAN?

Trước công nguyên
179

CN

Công nguyên
40

542

- Năm 179 TCN cách năm 40: 179 + 40 = 219 năm
- Năm 542 cách năm 40: 542 - 40 = 502 năm

III. LUYỆN TẬP

III. LUYỆN TẬP

BÀI TẬP VẬN DỤNG

*BT1: Xác định thế kỉ:
- Năm 2019
- Năm 40, khởi nghĩa Hai Bà Trưng
Năm 248, khởi nghĩa Bà Triệu,
- Năm 542, khởi nghĩa Lí Bí
*BT2: . Hãy cho biết những ngày lễ quan trọng của Việt
Nam sau dựa theo loại lịch nào: giỗ Tổ Hùng Vương, Tết
Nguyên Đán, Ngày Quốc Khánh.
*BT3: Theo em, vì sao trên tờ lịch của chúng ta có ghi
thêm ngày, tháng, năm âm lịch? Có nên chỉ ghi một loại
lịch là dương lịch không?

SƠ ĐỒ CÁCH TÍNH KHOẢNG CÁCH THỜI GIAN
Công nguyên

Trước Công nguyên
179

40

544

- Năm 179 TCN cách năm 40: 179 + 40 = 219 năm
- Năm 544 cách năm 40: 544 - 40 = 504 năm

BÀI TẬP
*BT1: Xác định thế kỉ:
- Năm 179 TCN => TK II TCN
- Năm 40, khởi nghĩa Hai Bà Trưng => TK I
- Năm 248, khởi nghĩa Bà Triệu => TK III
- Năm 542, khởi nghĩa Lí Bí => TK VI

BÀI TẬP
Bài tập 1: Năm 179 TCN đến năm 2021 là bao nhiêu
năm, bao nhiêu thập kỉ, bao nhiêu thế kỉ?
179 + 2021 = 2200 năm
2200 ÷ 10 =

220 thập kỉ

2200 ÷ 100 =

22 thế kỉ

2021 – 40 = 1981 năm

BÀI TẬP
* BT2: Hãy cho biết những ngày lễ quan trọng của Việt Nam sau dựa
theo loại lịch nào: giỗ Tổ Hùng Vương, Tết Nguyên Đán, Ngày Quốc
Khánh.

BÀI TẬP
*BT3: Theo em, vì sao trên tờ lịch của chúng ta có ghi thêm ngày, tháng, năm
âm lịch? Có nên chỉ ghi một loại lịch là dương lịch không?
Trên tờ lịch của chúng ta có ghi thêm ngày, tháng, năm âm lịch vì:
Cơ sở tính âm lịch dựa vào sự di chuyển Mặt Trăng quanh Trái Đất, cách
tính này có liên quan chặt chẽ đến thời vụ của sản xuất nông nghiệp. Vì
vậy, lịch ghi cả ngày, tháng âm lịch để nông dân thực hiện sản xuất theo
đúng thời vụ.

III. LUYỆN TẬP
 Kết luận
- Muốn biết năm TCN cách hiện tại thì làm phép cộng.
- Muốn biết năm SCN cách hiện tại ta làm phép trừ.

Người xưa đã
tính thời gian
bằng cách nào?

Đồng hồ Mặt Trời