Chọn 1 trong 2 đề dưới đây:
Đề 1: Tả một cảnh ao hồ, sông suối ở
quê hương em hoặc ở nơi gia đình em
sinh sống.
Đề 2: Tả một cảnh biển đảo em đã
được thấy tận mắt hoặc xem trên phim
ảnh.

I. L ậ p dàn ý

1. Dựa vào kết quả quan sát trong hoạt động Viết ở Bài 12, lập dàn ý cho đề
bài đã chọn.
Mở bài
Thân bài

Kết bài

Nêu những ý giới thiệu bao quát về phong cảnh theo
cách mở bài trực tiếp hoặc gián tiếp.
Liệt kê nội dung miêu tả theo một trong các trình tự:
Theo không gian: Tả lần lượt từng phần hoặc từng vẻ đẹp của phong
cảnh theo trình tự từ gần tới xa, từ thấp lên cao, từ trái sang phải,...
Theo thời gian: Tả sự biến đổi hoặc đặc điểm của phong cảnh trong
những thời gian khác nhau (các buổi trong ngày, các mùa trong năm,...).
Theo không gian kết hợp thời gian: tả sự đổi thay của từng sự vật, hiện
tượng… trong những thời điểm khác nhau
Lưu ý:
– Đặc điểm của phong cảnh cần được cảm nhận bằng nhiều giác quan.
- Tập trung miêu tả những sự vật, hiện tượng,... nổi bật.

Nêu suy nghĩ, nhận xét hoặc tình cảm, cảm xúc đối với
phong cảnh được miêu tả theo cách kết bài mở rộng
hoặc không mở rộng.

Mở bài trực tiếp

Mở bài

Thân bài

Kết bài

Giới thiệu bao quát về phong cảnh
Mở bài gián tiếp

Liệt kê nội dung miêu tả
theo một trong các
trình tự

Nêu suy nghĩ, nhận xét hoặc
tình cảm, cảm xúc đối với
phong cảnh được miêu tả
theo cách kết bài mở rộng
hoặc không mở rộng.

Theo không gian: Tả lần lượt từng phần
hoặc từng vẻ đẹp của phong cảnh theo
trình tự từ gần tới xa, từ thấp lên cao, từ
trái sang phải,...
Theo thời gian: Tả sự biến đổi hoặc đặc
điểm của phong cảnh trong những thời
gian khác nhau (các buổi trong ngày, các
mùa trong năm,...).
Theo không gian kết hợp thời gian: tả sự
đổi thay của từng sự vật, hiện tượng…
trong những thời điểm khác nhau

Ví dụ
Mở bài: Trường Sa là một quần đảo của Việt Nam. Em đã được nhìn th ấy qu ần đ ảo
Trường Sa trên tivi. 
Thân bài:
+ Theo không gian: Quần đảo Trường Sa là tập hợp rất nhiều đảo, các đ ảo n ằm chi
chít lại với nhau trên bản đồ nhưng thực tế phải mất nhi ều th ời gian di chuy ển gi ữa
các đảo…
+ Theo thời gian: Quần đảo Trường Sa sáng sớm và hoàng hôn đ ều chói l ọi b ởi ánh
Mặt Trời chiếu vào mặt biển. Các đợt gió cả ngày liên tục thổi vào đảo; ngày m ưa
bão gió thường rất to và mưa nhiều; cỏ cây thường phải mọc r ất ch ắc ch ắn đ ể ch ịu
được gió thổi; trên đảo thường thấy rõ nhất là mùa mưa và mùa khô.
+ Theo không gian kết hợp với thời gian: Những lúc lặng gió, cây cối sừng sững như
những người lính, lúc gió nổi, tán cây nghiêng mình như nh ững cô gái múa ba lê;
Những lá cờ Tổ quốc lúc gió to phất phới, quật phần phật.
Kết bài: Em yêu và tự hào về quần đảo Trường Sa của Tổ quốc; Em muốn kể cho
các bạn nghe về vẻ đẹp của Trường Sa; Em sẽ tìm đọc thêm nhiều hình ảnh, bài vi ết
giới thiệu cảnh đẹp ngoài quần đảo Trường Sa, Hoàng Sa của Việt Nam.

2. Góp ý và chỉnh sửa dàn ý.

Tìm đọc sách báo viết về núi, hang động, đại dương,
các hành tinh trong hệ Mặt Trời,... hoặc hiện tượng
trong thế giới tự nhiên (núi lửa phun trào, lốc xoáy,
mưa đá,...).

Biển Mỹ Khê – Đà Nẵng
Mở bài: Biển Mỹ Khê là một trong những cảnh đẹp nổi tiếng của thành phố Đà Nẵng.
Em đã có dịp được đến đây và rất ấn tượng trước vẻ đẹp trong xanh, rộng lớn của biển.
Thân bài:
+ Theo không gian: Biển Mỹ Khê rộng lớn với mặt biển xanh trong, bãi cát vàng trải
dài và những hàng cây ven biển. Xa xa là đường chân trời xanh thẳm, phía trên là bầu
trời cao rộng. Trên bãi biển, mọi người vui chơi, tắm biển và đi dạo.
+ Theo thời gian: Buổi sáng, mặt trời từ từ nhô lên, những tia nắng đầu tiên chiếu
xuống mặt biển làm nước biển lấp lánh. Buổi trưa, biển sáng rực dưới ánh nắng. Khi
chiều xuống, mặt trời dần khuất sau đường chân trời, nhuộm bầu trời và mặt biển bằng
những sắc màu dịu dàng.
+ Theo không gian kết hợp với thời gian: Khi gió nhẹ, những con sóng nhấp nhô,
hàng cây ven biển khẽ đung đưa. Khi gió mạnh, sóng biển trở nên dồn dập và tung bọt
trắng xóa. Những con sóng lúc thì nhẹ nhàng vỗ vào bờ, lúc lại ào lên rồi nhanh chóng
rút ra xa.
Kết bài: Em rất yêu biển Mỹ Khê và tự hào về vẻ đẹp của thành phố Đà Nẵng. Em mong
mọi người luôn có ý thức giữ gìn môi trường để biển quê em mãi xanh, sạch và đẹp.

Làng Sen quê Bác – Nghệ An
Mở bài: Làng Sen quê Bác nằm ở xã Kim Liên, huyện Nam Đàn, tỉnh Nghệ An. Em đã có
dịp được tìm hiểu và ngắm nhìn khung cảnh nơi đây qua sách báo, hình ảnh.
Thân bài:
+ Theo không gian: Làng Sen hiện lên với những con đường làng nhỏ, hàng tre xanh,
ngôi nhà mộc mạc, ao sen và những cánh đồng trải rộng. Cảnh vật giản dị nhưng mang vẻ
đẹp yên bình, gần gũi của làng quê Việt Nam.
+ Theo thời gian: Vào buổi sáng, ánh nắng nhẹ nhàng chiếu xuống con đường làng,
những giọt sương còn đọng trên lá cây và hoa sen. Đến trưa, cảnh vật sáng rõ dưới ánh
nắng. Khi chiều xuống, ánh hoàng hôn phủ lên những hàng cây và cánh đồng một màu dịu
nhẹ.
+ Theo không gian kết hợp với thời gian: Những hàng tre lúc gió nhẹ thì đung đưa, xào
xạc như đang trò chuyện; khi gió mạnh, những tán lá nghiêng mình theo chiều gió. Những
bông sen lúc sáng sớm còn e ấp, đến khi nắng lên thì khoe sắc hồng tươi. Tiếng chim hót
và tiếng gió làm cho không gian càng thêm thanh bình.
Kết bài: Em rất yêu vẻ đẹp mộc mạc, bình yên của Làng Sen quê Bác. Em càng thêm yêu
quê hương, đất nước và muốn tìm hiểu thêm về nơi Bác Hồ đã sinh ra và lớn lên.