Trường THPT Long Mỹ
Giáo án Vật lý
Soạn giảng: Võ Duy Lâm
2012
Các định luật Kê-ple. Chuyển động của vệ tinh
Bài. 40
CÁC ĐỊNH LUẬT KÊ-PLE.CHUYỂN ĐỘNG CỦA VỆ TINH
BÀI 40:

NỘI

DUNG

BÀI

HỌC

I/ MỞ ĐẦU

II/ CÁC ĐỊNH LUẬT KÊ-PLE

III/ BÀI TẬP VẬN DỤNG

IV/ VỆ TINH NHÂN TẠO. TỐC ĐỘ VŨ
TRỤ

V/ CỦNG CỐ,YÊU CẦU VỀ NHÀ
BÀI 40:
Thiên văn học:
Là môn học chuyên nghiên cứu những hiện tượng thiên nhiên xảy ra trên bầu trời, nó đã ra đời rất sớm từ thời cổ Hy Lạp.


Mô hình Địa tâm (Ptô-lê-mê):
TĐ là trung tâm vũ trụ, MT và các hành tinh chuyển động xung quanh TĐ.
I/ MỞ ĐẦU
II/ CÁC ĐỊNH
LUẬT KÊ-PLE
II/ BÀI TẬP
VẬN DỤNG
IV/ VỆ TINH
NHÂN TẠO.
TỐC ĐỘ VŨ
TRỤ
IV/ CỦNG CỐ,
YÊU CẦU
VỀ NHÀ
CÁC ĐỊNH LUẬT KÊ-PLE.CHUYỂN ĐỘNG CỦA VỆ TINH
BÀI 40:
Mô hình Nhật tâm (Cô-péc-níc, 1543):
MT đứng yên, TĐ và các hành tinh khác chuyển động xung quanh MT theo những quỹ đạo tròn đồng tâm.


Ba định luật Kê-ple (Johannes Kepler, 1619):
Miêu tả chính xác quy luật chuyển động của các hành tinh.
I/ MỞ ĐẦU
II/ CÁC ĐỊNH
LUẬT KÊ-PLE
II/ BÀI TẬP
VẬN DỤNG
IV/ VỆ TINH
NHÂN TẠO.
TỐC ĐỘ VŨ
TRỤ
IV/ CỦNG CỐ,
YÊU CẦU
VỀ NHÀ
CÁC ĐỊNH LUẬT KÊ-PLE.CHUYỂN ĐỘNG CỦA VỆ TINH
BÀI 40:
Định luật I:
Mọi hành tinh đều chuyển động theo các quỹ đạo elip mà MT là một tiêu điểm.


Định luật II:
Đoạn thẳng nối MT và một hành tinh bất kì quét những diện tích bằng nhau trong những khoảng thời gian như nhau.
I/ MỞ ĐẦU
II/ CÁC ĐỊNH
LUẬT KÊ-PLE
II/ BÀI TẬP
VẬN DỤNG
IV/ VỆ TINH
NHÂN TẠO.
TỐC ĐỘ VŨ
TRỤ
IV/ CỦNG CỐ,
YÊU CẦU
VỀ NHÀ
CÁC ĐỊNH LUẬT KÊ-PLE.CHUYỂN ĐỘNG CỦA VỆ TINH
BÀI 40:
* Định luật III:
Tỉ số lập phương bán kính trục lớn và bình phương chu kì quay là giống nhau cho mọi hành tinh.
Hay đối với hai hành tinh bất kì:
I/ MỞ ĐẦU
II/ CÁC ĐỊNH
LUẬT KÊ-PLE
II/ BÀI TẬP
VẬN DỤNG
IV/ VỆ TINH
NHÂN TẠO.
TỐC ĐỘ VŨ
TRỤ
IV/ CỦNG CỐ,
YÊU CẦU
VỀ NHÀ
CÁC ĐỊNH LUẬT KÊ-PLE.CHUYỂN ĐỘNG CỦA VỆ TINH
BÀI 40:
Bài tập: Trong hệ quy chiếu nhật tâm, tâm của Trái Đất quay quanh Mặt Trời vẽ một quỹ đạo gần tròn có bán kính trung bình bằng 150 triệu km
1. Tìm chu kì chuyển động của Trái Đất
2. Trong một chu kì, tâm Trái Đất đi được quãng đường bao nhiêu
3. Tìm vận tốc trung bình của tâm Trái Đất

GIẢI
I/ MỞ ĐẦU
II/ CÁC ĐỊNH
LUẬT KÊ-PLE
II/ BÀI TẬP
VẬN DỤNG
IV/ VỆ TINH
NHÂN TẠO.
TỐC ĐỘ VŨ
TRỤ
IV/ CỦNG CỐ,
YÊU CẦU
VỀ NHÀ
CÁC ĐỊNH LUẬT KÊ-PLE.CHUYỂN ĐỘNG CỦA VỆ TINH
BÀI 40:
a. Vệ tinh nhân tạo:
Khi ném một vật với vận tốc đủ lớn, vật sẽ không rơi trở lại mặt đất mà chuyển động quanh TĐ, khi đó vật trở thành vệ tinh nhân tạo của TĐ.
Lực hấp dẫn đóng vai trò lực hướng tâm giữ vật chuyển động quanh TĐ.
I/ MỞ ĐẦU
II/ CÁC ĐỊNH
LUẬT KÊ-PLE
II/ BÀI TẬP
VẬN DỤNG
IV/ VỆ TINH
NHÂN TẠO.
TỐC ĐỘ VŨ
TRỤ
IV/ CỦNG CỐ,
YÊU CẦU
VỀ NHÀ
CÁC ĐỊNH LUẬT KÊ-PLE.CHUYỂN ĐỘNG CỦA VỆ TINH
BÀI 40:
b. Tốc độ vũ trụ
* Tốc độ vũ trụ cấp I:

Là giá trị vận tốc cần thiết để đưa một vệ tinh lên quỹ đạo TĐ mà không rơi trở về TĐ.
I/ MỞ ĐẦU
II/ CÁC ĐỊNH
LUẬT KÊ-PLE
II/ BÀI TẬP
VẬN DỤNG
IV/ VỆ TINH
NHÂN TẠO.
TỐC ĐỘ VŨ
TRỤ
IV/ CỦNG CỐ,
YÊU CẦU
VỀ NHÀ
Ý nghĩa của các đại lương G, M, RTĐ là gì?
CÁC ĐỊNH LUẬT KÊ-PLE.CHUYỂN ĐỘNG CỦA VỆ TINH
BÀI 40:
b. Tốc độ vũ trụ
* Tốc độ vũ trụ cấp II:

Là vận tốc cần thiết để đưa vệ tinh thoát khỏi TĐ theo quỹ đạo parabol và trở thành hành tinh nhân tạo của MT.
I/ MỞ ĐẦU
II/ CÁC ĐỊNH
LUẬT KÊ-PLE
II/ BÀI TẬP
VẬN DỤNG
IV/ VỆ TINH
NHÂN TẠO.
TỐC ĐỘ VŨ
TRỤ
IV/ CỦNG CỐ,
YÊU CẦU
VỀ NHÀ
CÁC ĐỊNH LUẬT KÊ-PLE.CHUYỂN ĐỘNG CỦA VỆ TINH
BÀI 40:
b. Tốc độ vũ trụ
* Tốc độ vũ trụ cấp III:

Là vận tốc cần thiết để đưa vệ tinh thoát khỏi hệ MT theo quỹ đạo hypebol.
I/ MỞ ĐẦU
II/ CÁC ĐỊNH
LUẬT KÊ-PLE
II/ BÀI TẬP
VẬN DỤNG
IV/ VỆ TINH
NHÂN TẠO.
TỐC ĐỘ VŨ
TRỤ
IV/ CỦNG CỐ,
YÊU CẦU
VỀ NHÀ
CÁC ĐỊNH LUẬT KÊ-PLE.CHUYỂN ĐỘNG CỦA VỆ TINH
BÀI 40:
Yêu cầu về nhà:
- HS đọc bài "41.ÁP SUẤT THỦY TĨNH. NGUYÊN LÍ PASCAL " (VL10 NC), trả lời yêu cầu:
+ Áp suất là gì?
+Áp suất phụ thuộc vào độ sâu như thế nào?
+ Phát biểu nguyên lí Pascal

- Bài tập về nhà:(trang 192/ SGK).
I/ MỞ ĐẦU
II/ CÁC ĐỊNH
LUẬT KÊ-PLE
II/ BÀI TẬP
VẬN DỤNG
IV/ VỆ TINH
NHÂN TẠO.
TỐC ĐỘ VŨ
TRỤ
IV/ CỦNG CỐ,
YÊU CẦU
VỀ NHÀ
CÁC ĐỊNH LUẬT KÊ-PLE.CHUYỂN ĐỘNG CỦA VỆ TINH
BÀI 40:
I/ MỞ ĐẦU
II/ CÁC ĐỊNH
LUẬT KÊ-PLE
II/ BÀI TẬP
VẬN DỤNG
IV/ VỆ TINH
NHÂN TẠO.
TỐC ĐỘ VŨ
TRỤ
IV/ CỦNG CỐ,
YÊU CẦU
VỀ NHÀ
CÁC ĐỊNH LUẬT KÊ-PLE.CHUYỂN ĐỘNG CỦA VỆ TINH
HỆ MẶT TRỜI
BÀI 40:
I/ MỞ ĐẦU
II/ CÁC ĐỊNH
LUẬT KÊ-PLE
II/ BÀI TẬP
VẬN DỤNG
IV/ VỆ TINH
NHÂN TẠO.
TỐC ĐỘ VŨ
TRỤ
IV/ CỦNG CỐ,
YÊU CẦU
VỀ NHÀ
CÁC ĐỊNH LUẬT KÊ-PLE.CHUYỂN ĐỘNG CỦA VỆ TINH
PHÓNG VINASAT 1
Buổi học kết thúc
XIN CHÂN THÀNH CẢM ƠN
BÀI 40:
Bài giải:
1. Chu kì quay của Trái Đất quanh Mặt Trời là: T = 365,25 ngày đêm ( Bảng 1-tr191)
T = 365,25. 24.60.60 = 31557600 (s)
2. Quãng đường đi được trong một chu kì:
3. Vận tốc trung bình của tâm Trái Đất
I/ MỞ ĐẦU
II/ CÁC ĐỊNH
LUẬT KÊ-PLE
II/ BÀI TẬP
VẬN DỤNG
IV/ VỆ TINH
NHÂN TẠO.
TỐC ĐỘ VŨ
TRỤ
IV/ CỦNG CỐ,
YÊU CẦU
VỀ NHÀ
CÁC ĐỊNH LUẬT KÊ-PLE.CHUYỂN ĐỘNG CỦA VỆ TINH
Ptô-lê-mê
Thuyết địa tâm (Ptô-lê-mê, 140 SCN)
Cô-péc-níc
Thuyết Nhật tâm (Cô-péc-níc, 1543)
Johanness Keple (1571 -1630)
Người Đức
1619
Các hành tinh nói chung và Trái Đất nói riêng chuyển động theo quy luật nào?
BA ĐỊNH LUẬT KÊ-PLE
F1
F2
MF1 + MF2 =2a=const
ĐỊNH LUẬT I
ĐỊNH LUẬT II KÊ-PLE
S2
S3
S1
t1 = t2 = t3  S1 = S2 = S3
ĐỊNH LUẬT III KÊ-PLE
o
T2
T1
V đạt giá trị vận tốc vũ trũ
Vật trở thành vệ tinh nhân tạo
v1
v2
v
Việt Nam có vệ tinh nhân tạo nào không?
VINASAT1
SPÚT-NHÍCH
Hình ảnh một số vệ tinh nhân tạo
vI = 7,9 km/s
vII = 11,2 km/s
vIII = 16,7 km/s