Với Đỗ Phủ:
Khóm cúc chen ngang dòng lệ cũ
Con thuyền buộc chặt mối tình già


Với Nguyễn Khuyến:

.
Ngõ trúc quanh co khách vắng teo
Tầng mây lơ lửng trời xanh ngắt
Với Xuân Diệu:

Đây mùa thu tới mùa thu tới
Với áo mơ phai dệt lá vàng

Với Lưu Trọng Lư:

Con nai vàng ngơ ngác
Đạp trên lá vàng khô
Sang thu
HỮU THỈNH
I. TÌM HIỂU CHUNG.
- Hữu Thỉnh (1942), quê ở Vĩnh Phúc.
- Ông thuộc thế hệ nhà thơ trưởng thành trong cuộc kháng chiến chống Mĩ.
- Hữu Thỉnh viết nhiều và viết rất hay về những con người, cuộc sống ở nông thôn.
1. Tác giả.
-
I. TÌM HIỂU CHUNG.

- Những tác phẩm chính: “Từ chiến hào tới thành phố”; “Thư mùa đông”; “Tình ca biển”; “Âm vang chiến hào”...
I. TÌM HIỂU CHUNG.
2. Hoàn cảnh sáng tác.
1. Tác giả.
- Bài thơ viết cuối năm 1977 khi đất nước đã thống nhất.
- In trong tập thơ “Từ chiến hào tới thành phố.”
3. Chủ đề: Những cảm nhận tinh tế về biến chuyển nhẹ nhàng mà rõ rệt của đất trời từ hạ sang thu.
4. Thể thơ: 5 chữ
5. Bố cục :
Bỗng nhận ra hương ổi
Phả vào trong gió se
Sương chùng chình qua ngõ
Hình như thu đã về
Sông được lúc dềnh dàng
Chim bắt đầu vội vã
Có đám mây mùa hạ
Vắt nửa mình sang thu
Vẫn còn bao nhiêu nắng
Đã vơi dần cơn mưa
Sấm cũng bớt bất ngờ
Trên hàng cây đúng tuổi.
(Hữu Thỉnh, từ chiến hào đến thành phố
Nhà xuất bản Văn học, Hà Nội 1991)
Tiết 121: SANG THU ( Hữu Thỉnh)
Tín hiệu sang thu
Không gian đât trời sang thu
Suy ngẫm lúc sang thu
I. TÌM HIỂU CHUNG.
Bố cục : 3 phần
K1: Cảm nhận của nhà thơ trước sự biến chuyển của đất trời lúc sang thu .
K2:Tâm trạng bất ngờ nhận được những dấu hiệu của mùa thu
K3: Những suy ngẫm mang tính triết lý về con người và cuộc đời .
Bỗng nhận ra hương ổi
Phả vào trong gió se
Sương chùng chình qua ngõ
Hình như thu đã về
II. TÌM HIỂU VĂN BẢN.
1/ Cảm nhận tinh tế của nhà thơ trước sự biến chuyển của đất trời lúc sang thu
? Nhà thơ nhận ra tín hiệu của sự chuyển mùa qua dấu hiệu nào và bằng những giác quan nào?
- Hình ảnh: Hương ổi, gió se.
-> Tín hiệu đặc trưng của thời khắc giao mùa từ Hạ sang Thu.

- Sử dụng từ: Bỗng, phả-> Đột ngột, bất ngờ.
- Từ láy, nghệ thuật nhân hóa “ Sương chùng chình”  Sương thu có ý chậm lại, quấn quýt bên đường thôn ngõ xóm.
- Từ: Hình như (từ tình thái) -> Tâm trạng ngỡ ngàng, ngạc nhiên.
=> Bằng các giác quan: khứu giác, xúc giác và thị giác, nhà thơ cảm nhận sự biến đổi của đất trời lúc sang thu bằng một tâm hồn tinh tế, gắn bó với cuộc sống làng quê
CHÀO MỪNG QUÝ THẦY CÔ
VỀ DỰ GIỜ NGỮ VĂN
LỚP 9 a2
Sang thu(TT)
HỮU THỈNH
2. Cảm nhận sự đổi thay của không gian đât trời sang thu:

II. TÌM HIỂU VĂN BẢN.
1/ Cảm nhận tinh tế của nhà thơ trước sự biến chuyển của đất trời lúc sang thu
Bỗng nhận ra hương ổi
Phả vào trong gió se
Sương chùng chình qua ngõ
Hình như thu đã về
Sông được lúc dềnh dàng
Chim bắt đầu vội vã
Có đám mây mùa hạ
Vắt nửa mình sang thu
Vẫn còn bao nhiêu nắng
Đã vơi dần cơn mưa
Sấm cũng bớt bất ngờ
Trên hàng cây đúng tuổi.
(Hữu Thỉnh, từ chiến hào đến thành phố
Nhà xuất bản Văn học, Hà Nội 1991)
Tiết 121,122 SANG THU ( Hữu Thỉnh)
Tín hiệu sang thu
Không gian đât trời sang thu
Suy ngẫm lúc sang thu
Khổ 2
Sông được lúc dềnh dàng
Chim bắt đầu vội vã
Có đám mây mùa hạ
Vắt nửa mình sang thu
2. C?m nh?n s? d?i thay c?a khụng gian dõt tr?i sang thu:
Tiết 121
SANG THU
- Hữu Thỉnh-
.
II. TÌM HIỂU VĂN BẢN


=> Thiên nhiên trong thời khắc chuyển mùa được cụ thể hoá bằng những đổi thay của vạn vật.
Sông được lúc dềnh dàng
Chim bắt đầu vội vã
Có đám mây mùa hạ
Vắt nửa mình sang thu
.
+ Sông dềnh dàng >< chim vội vã  sự vận động tương phản, nghệ thuật nhân hoá + từ láy.
Có đám mây mùa hạ
Vắt nửa mình sang thu
? Em hãy phân tích cái hay của biện pháp nhân hoá trong hai câu thơ cuối.
Nghệ thuật nhân hoá
Mây mỏng như dải lụa treo trên bầu trời
Ranh giới giữa mùa hạ - mùa thu
 Thiên nhiên lúc giao mùa được liên tưởng độc đáo và thú vị. Tâm trạng ngỡ ngàng, bâng khuâng,lưu luyến.
II. TÌM HIỂU VĂN BẢN.
Vẫn còn bao nhiêu nắng
Đã vơi dần cơn mưa
Sấm cũng bớt bất ngờ
Trên hàng cây đứng tuổi.
3. Những suy ngẫm mang tính triết lý về con người và cuộc đời .
? Em hãy phân tích những biểu hiện khác biệt về thời tiết , cảnh vật khi chuyển từ hạ sang thu
Vẫn còn bao nhiêu nắng
Đã vơi dần cơn mưa
Trên hàng cây đứng tuổi.
? Những biểu hiện khác biệt nào của thời tiết, cảnh vật khi chuyển từ hạ sang thu.
Sấm cũng bớt bất ngờ
- Nắng: Vẫn còn
- Mưa: Thưa dần và ít đi.
- Sấm: Bớt bất ngờ.

=> Tất cả vẫn còn dấu hiệu của mùa hạ nhưng giảm dần mức độ, cường độ.


II. TÌM HIỂU VĂN BẢN.
3. Những suy ngẫm mang tính triết lý về con người và cuộc đời
Trên hàng cây đứng tuổi.
? Hai câu cuối mang nhiều tầng nghĩa? Hãy phân tích.
Có 2 tầng nghĩa:
+ Tả thực: Sang thu sấm thưa và nhỏ dần, không đủ sức lay động hàng cây đã bao mùa thay lá.
+ Ẩn dụ:
Sấm: những vang động bất thường của ngoại cảnh
Hàng cây đứng tuổi: Con người đã từng trải.
=> Khi đã từng trải, con người sẽ vững vàng hơn trước những thử thách cuộc đời
Sấm cũng bớt bất ngờ
TỔNG KẾT
III.


Tìm những bài thơ nói về mùa thu mà em biết.
THU ĐIẾU

Ao thu lạnh lẽo nước trong veo
Một chiếc thuyền câu bé tẻo teo.
Sóng biếc theo làn hơi gợn tí,
Lá vàng trước gió khẽ đưa vèo.
Tầng mây lơ lửng trời xanh ngắt,
Ngõ trúc quanh co khách vắng teo.
Tựa gối ôm cần lâu chẳng được,
Cá đâu đớp động dưới chân bèo.

THU ẨM
Năm gian nhà cỏ thấp le te,
Ngõ tối đêm sâu đóm lập lòe.
Lưng giậu phất phơ màu khói nhạt,
Làn ao lóng lánh bóng trăng loe.
Da trời ai nhuộm mà xanh ngắt?
Mắt lão không vầy cũng đỏ hoe.
Rượu tiếng rằng hay, hay chả mấy,
Độ năm ba chén đã say nhè.

Tiếng thu
(Lưu Trọng Lư)

Em không nghe mùa thu
Lá thu rơi xào xạc
Con nai vàng ngơ ngác
Đạp trên lá vàng khô?
HƯỚNG DẪN HỌC Ở NHÀ
1. Học bài. Nắm chắc nội dung và chú ý làm thêm bài tập ở nhà về câu hỏi ở phần Luyện tập.
2. Chuẩn bị bài “Nói với con” của Y Phương.
- Đọc chú thích SGK / 73.
- Trả lời các câu hỏi tìm hiểu bài của SGK.
- Bước đầu rút ra nội dung, ý nghĩa và nghệ thuật của bài thơ.
XIN CHÂN THÀNH CẢM ƠN!
Hằng năm cứ vào cuối thu, lá ngoài đường rụng
Nhiều và trên không có những đám mây bàng bạc,
lòng tôi lại nao nức …
Đây mùa thu tới (Xuân Diệu)

Đây mùa thu tới mùa thu tới
Với áo mơ phai dệt lá vàng