Chương III
CHUYỂN HÓA VẬT CHẤT VÀ NĂNG LƯỢNG CỦA TẾ BÀO
BÀI 13
KHÁI QUÁT VỀ NĂNG LƯỢNG VÀ CHUYỂN HÓA VẬT CHẤT
I. NĂNG LƯỢNG VÀ CÁC DẠNG NĂNG LƯỢNG TRONG TẾ BÀO
1. Khái niệm năng lượng:
Quan sát các hình ảnh sau và cho biết thế nào là năng lượng ?
Năng lượng là khả năng sinh công hay khả năng mang lại những thay đổi mà trong sinh học là những thay đổi về các liên kết hóa học)
Hãy nêu một vài dạng năng lượng có trong tự nhiên mà em biết?
Trạng thái tồn tại của năng lượng?
Tùy khả năng sinh công hay không, năng lượng được chia làm 2 loại :
@ Động năng
@ Thế năng
?
Quan sát quá trình lăn hòn bi, theo em, giao đoạn nào là động năng, giai đoạn nào là thế năng ?
Thế nào là thế năng, thế nào là động năng ?
?
@ Thế năng là năng lượng dự trữ, có tiềm năng sinh công
@ Động năng là dạng năng lượng sẵn sàng sinh công
+ -
+ -
+ -
?
Em hãy cho biết đâu là thế năng, đâu là động năng trong các quá trình sau:
- Cơ năng:
- Hóa năng:
O-O
O O
Liên kết giữa các nguyên tử
Cắt đứt liên kết hóa học
- Điện năng:
+ -
+ -
+
Điện tĩnh
Điện động
Thế năng
Thế năng
Thế năng
Động năng
Động năng
Động năng
Trong tế bào có những dạng năng lượng nào?
Nhiệt năng
Điện năng
Hóa năng…
+ Nhiệt năng: Giữ ổn định nhiệt độ cho cơ thể, tế bào, không có khả năng sinh công

+ Hóa năng: năng lượng tiềm ẩn trong các liên kết hóa học, đặc biệt là ATP.
Trong cơ thể (tế bào) năng lượng ở dạng nào là chủ yếu?
2. ATP - đồng tiền năng lượng của tế bào:
a. Cấu trúc
Quan sát hình, em hãy mô tả cấu trúc ATP
?
3
a . C?u tr�c ATP (adenozin triphotphat)
2. ATP – Đồng tiền năng lượng của tế bào
+ Đường 5 C ( Ribozo)
+ Adênin
+ Ba nhóm phốtphat ( Chứa liên kết cao
năng )
ATP - ADP
Liên kết giữa 2 nhóm photphat cuối cùng dễ bị phá vỡ để giải phóng năng lượng

Quan sát ảnh động sau và cho biết mối quan hệ giữa ATP và ADP ???
ADP - ATP
ADP - ATP
ATP truyền năng lượng cho các hợp chất khác thông qua chuyển nhóm phôtphat cuối để trở thành ADP, ADP lại lập tức gắn thêm nhóm phôphat để trở thành ATP
ATP
P
ADP
P
+
b. Chức năng
?
Vì sao ATP được coi là đồng tiền năng lượng của tế bào ?
- ATP là nguyên liệu tinh dùng cho các hoạt động khác nhau của tế bào và cơ thể
?
Dựa vào thông tin SGK, Hãy cho biết các vai trò chủ yếu của ATP đối với tế bào?
@ Tổng hợp nên các chất hóa học mới cần thiết cho tế bào
@ Vận chuyển các chất qua màng
- Các họat động của tế bào cần sử dụng ATP có thể chia thành 3 loại :
@ Công cơ học
Protein trong thức ăn chuyển hóa như thế nào trong cơ thể và năng lượng sinh ra trong quá trình chuyển hóa được dùng vào việc gì?
Hình 13.2. Quá trình tổng hợp và phân giải ATP
II. Chuyển hóa vật chất:
* Khái niệm:
- Là tập các phản ứng sinh hóa xảy ra trong tế bào
* Bản chất:
Đồng hóa: Tổng hợp các chất hữu cơ phức tạp từ các chất dơn giản
Dị hóa:
Phân giải các chất hữu cơ phức tạp thành các chất đơn giản
Dị hóa cung cấp năng lượng cho quá trình đồng hóa và các hoạt động sống khác của tế bào
Vai trò của quá trình chuyển hóa vật chất là gì?
* Vai trò:
- Giúp cho TB thực hiện các đặc tính đặc trưng khác của sự sống như sinh trưởng, cảm ứng và sinh sản
- Chuyển hóa vật chất luôn kèm theo chuyển hóa năng lượng
Chất đốt + O2
Chất hữu cơ + O2
CO2 + H2O
CO2 + H2O
Chuyển hóa
Chuyển hóa
Nhiệt
ATP
Nếu ăn quá nhiều thức ăn giàu năng lượng mà không được cơ thể sử dụng hết sẽ dẫn tới điều gì?
“ Em có biết ”