PHẦN 3. SINH HỌC VI SINH VẬT.
CHƯƠNG III. VIRUT VÀ BỆNH TRUYỀN NHIỄM.
BÀI 43. CẤU TRÚC CÁC LOẠI VIRUT
I. Khái niệm.
1. Sự phát hiện ra virut.
2. Khái niệm.
II. Hình thái và cấu tạo.
1. Hình thái.
2. Cấu tạo.
Không thấy
mầm bệnh
Không thấy khuẩn lạc
Nghiền lá
Dịchchiết
Lọc qua nến lọc vi khuẩn
Dịch lọc
Thí nghiệm của Ivanopxki (1892)
Đặc điểm chung của virut?
Kích thước siêu nhỏ
Không thể sống độc lập
Kí sinh bắt buộc
2. Khái niệm
Virut là một thực thể chưa có cấu tạo tế bào, có kích thước siêu nhỏ (10 – 100 nm), gồm 2 thành phần chính: vỏ là prôtêin (cápsit) và lõi là axit nucleic, kí sinh nội bào bắt buộc.
Virut ngoài tế bào chủ được gọi là hạt virut hay virion
Nêu khái niệm virut?
Vậy virut có được xem là một cơ thể sinh vật không? Vì sao?
1. Hình thái
@. Cấu trúc xoắn.
@. Cấu trúc khối.
@. Cấu trúc hỗn hợp.
Xem phim và cho biết:
@. Virut có mấy dạng chính?
@. Đó là những dạng nào?
II. Hình thái và cấu tạo.
Loại virut
Đặc điểm
Hình dạng
Vỏ prôtêin
Vỏ ngoài
Axit
nuclêic
HIV
Virut
Ađêno
VIRUT khảm thuốc lá (TMV)
VIRUT Ađênô (20 mặt)
Virut HIV
Lớp lipit kép và protêin tương tự màng sinh chất.
Làm nhiệm vụ kháng nguyên, giúp virút bám trên bề mặt tế bào chủ
Vỏ ngoài của virút có bản chất là gì?
Gai glycoprotêin có tác dụng gì?
Virut có vỏ ngoài
Phage T2
Loại virut
Đặc điểm
Hình dạng
Vỏ prôtêin
Vỏ ngoài
Axit
nuclêic
HIV
Virut
Ađêno
Là một dạng ống hình trụ
ARN xoắn đơn
Nhiều capsôme ghép đối xứng với nhau thành vòng xoắn
Không có
20 mặt, mỗi mặt là 1 tam giác đều
ADN
xoắn
kép
Mỗi tam giác đều được cấu tạo bởi chuỗi capsôme
Không có
Hình cầu
2 sợi ARN đơn
Capsôme ghép với nhau
Có vỏ ngoài, có gai glicô-prôtêin
Đầu là khối đa diện
ADN xoắn kép
Đầu do các capsôme hình tam giác ghép lại
Không có
Nêu những đặc điểm chung về
cấu tạo của VIRUT?
2. Cấu tạo.
@. Lõi axit nuclêic.
-Chỉ chứa hoặc AND hoặc ARN
-Có thể là mạch đơn hoặc mạch kép
@. Vỏ prôtêin
Cấu tạo bởi nhiều đơn vị hình thái capsôme
Mang các thành phần kháng nguyên
@. Một số virut có thêm vỏ ngoài.
Đặc điểm virut có gì khác so với nhóm sinh vật khác?
Đặc điểm của virut khác với nhóm sinh vật khác
Có kích thước siêu nhỏ, không có cấu tạo tế bào
Chỉ chứa 1 loại axit nuclêic (ADN hoặc ARN)
Không có hệ thống sinh tổng hợp prôtêin, không có hệ thống biến dưỡng riêng (không phân hủy thức ăn để tạo ATP)
Không có hệ thống trao đổi chất và sinh năng lượng riêng nên phải sống kí sinh bắt buộc
Không sinh trưởng cá thể
Không sinh sản
Không mẫn cảm với thuốc kháng sinh
Thí nghiệm của Franken và Conrat
Tại sao virut phân lập được không phải là virut chủng B?
Từ thí nghiệm này em rút ra kết luận gì?
Axit nuclêic có vai trò quyết định, quy định mọi đặc điểm của virút
III. Phân loại virut.
1. Virut ở người và động vật.
2. Virut ở vi sinh vật.
3. Virut ở thực vật.
1. Virut ở người và động vật.
Virus sởi (Measles virus)
Virus sốt xuất huyết Dengue (Dengue fever virus)
Virus gây bệnh dại
Virus SARS
Virus bại liệt
Virus viêm não Nhật Bản B
Virut cúm
Họ Picornaviridae
Virus gây bệnh lở mồm long móng
VIRUT CỦA E.coli (Phage T2)
CÂY THUỐC LÁ BỊ BỆNH KHẢM
SỰ KHÁC BIỆT GIỮA VIRUT VÀ VI KHUẨN
Không
Có
Không
Không
Không
Có
Không
Có
Có
Có
Hãy chú thích vào hình vẽ
1
3
4
2
? Theo em có thể nuôi virut trên môi trường nhân tạo không? Giải thích.
? Em có đồng ý với ý kiến cho rằng virut là thể vô sinh (đồng ý hay không)? Hãy đưa ra các luận điểm để chứng minh
Thí nghiệm của Franken và Conrat
Về nhà
- Học bài và trả lời các câu hỏi trong SGK
Nghiên cứu bài 30 SỰ NHÂN LÊN CỦA VIRÚT TRONG TẾ BÀO VẬT CHỦ
+ Tóm tắt quá trình xâm nhập của virút
+ Tại sao bệnh AIDS giai đoạn đầu rất khó phát hiện?
+ HIV có thể lây nhiễm theo con đường nào? Những biện pháp phòng tránh AIDS?