KIỂM TRA BÀI CŨ
Trình bày khái niệm và cấu trúc của virut.
Virut có được coi là một cơ thể sinh vật không? Vì sao?
Trong bài trước chúng ta đã thấy virut có cấu tạo vô cùng đơn giản, chúng chỉ sống khi chui vào tế bào chủ. Vậy hoạt động sống của chúng trong tế bào chủ (xâm nhiễm, sinh sản,…) xảy ra như thế nào?  Bài học hôm nay sẽ giúp chúng ta giải đáp những thăc mắc trên.
Bài 44.
SỰ NHÂN LÊN CỦA VIRUT TRONG TẾ BÀO CHỦ
Bài 44.
SỰ NHÂN LÊN CỦA VIRUT TRONG TẾ BÀO CHỦ
NỘI DUNG CHÍNH:

I. CHU TRÌNH NHÂN LÊN CỦA VIRUT
II. HIV VÀ HỘI CHỨNG AIDS
I. CHU TRÌNH NHÂN LÊN CỦA VIRUT
1. Các giai đoạn xâm nhiễm và phát triển của phagơ
2. Virut ôn hoà và virut độc
I. CHU TRÌNH NHÂN LÊN CỦA VIRUT
1. Các giai đoạn xâm nhiễm và phát triển của phagơ
Phagơ có cấo tạo như thế nào?
I. CHU TRÌNH NHÂN LÊN CỦA VIRUT
Có thể chia chu trình nhân lên của virus thành mấy giai đoạn ?
Đó là những giai đoạn nào ?
Hãy quan sát đoạn phim sau và cho biết:
1. Các giai đoạn xâm nhiễm và phát triển của phagơ
I. CHU TRÌNH NHÂN LÊN CỦA VIRUT
Chu trình nhân lên của virut gồm 5 giai đoạn :
5- Phóng thích
4- Lắp ráp
3- Sinh tổng hợp
2- Xâm nhập
1- Hấp phụ
1. Các giai đoạn xâm nhiễm và phát triển của phagơ
I. CHU TRÌNH NHÂN LÊN CỦA VIRUT
1. Các giai đoạn xâm nhiễm và phát triển của phagơ
1- Hấp phụ
Hãy cho biết đặc điểm chính của giai đoạn này?
Có sự liên kết đặc hiệu giữa gai glicôprôtêin của virut với thụ thể bề mặt của tế bào chủ.
* Có loại virut chỉ hấp phụ lên bề mặt của một loại tế bào vật chủ.
Có loại virut có thể hấp phụ lên bề mặt của một vài loài.
VD : Virut cúm lợn có thể lây nhiễm cả lợn lẫn người.
* Để quá trình hấp phụ có hiệu quả cao môi trường thường chứa nhiều các ion Ca2+, Mg2+.
I. CHU TRÌNH NHÂN LÊN CỦA VIRUT
1. Các giai đoạn xâm nhiễm và phát triển của phagơ
2- Xâm nhập
Quá trình xâm nhập của virut được thực hiện như thế nào?
Khi phagơ được hấp phụ lên tế bào vi khuẩn ở điểm thụ thể, thì đĩa gốc được cố định tại điểm đó nhờ 6 sợi lông đuôi.
Enzim lysozim (lizôzim) được tiết ra phân giải peptiđôglycan của thành tế bào, các ion Ca2+ được giải phóng làm hoạt hoá ATP ở phần đuôi làm bao đuôi co lại đẩy bộ gen của phagơ chui vào trong tế bào vật chủ.
I. CHU TRÌNH NHÂN LÊN CỦA VIRUT
1. Các giai đoạn xâm nhiễm và phát triển của phagơ
3- Sinh tổng hợp
Trong giai đoạn này, virut đã tổng hợp những thành phần nào? Tổng hợp chúng bằng cách nào?
Bộ gen của phagơ điều khiển bộ máy di truyền của tế bào chủ tổng hợp ADN, vỏ capsit và các thành phần khác cho riêng mình.
I. CHU TRÌNH NHÂN LÊN CỦA VIRUT
1. Các giai đoạn xâm nhiễm và phát triển của phagơ
4- Lắp ráp
Diễn biến của giai đoạn này?
Vỏ capsit bao lấy lõi ADN, các bộ phận khác như đĩa gốc, đuôi gắn lại với nhau tạo thành phagơ mới.
I. CHU TRÌNH NHÂN LÊN CỦA VIRUT
1. Các giai đoạn xâm nhiễm và phát triển của phagơ
5- Phóng thích
Virut chui ra ngoài bằng cách nào?
Các phagơ mới được tạo thành tiết ra lysozim để phá vỡ thành tế bào chủ chui ồ ạt ra bên ngoài hoặc tạo thành 1 lỗ thủng trên vỏ tế bào chui từ từ ra ngoài.
I. CHU TRÌNH NHÂN LÊN CỦA VIRUT
2. Virút ôn hoà và virút độc
Chu trình sinh tan của Phagơ (VIRUT ĐỘC)
Quan sát đoạn flash sau:
I. CHU TRÌNH NHÂN LÊN CỦA VIRUT
2. Virút ôn hoà và virút độc
Chu trình tiềm tan của Phagơ (VIRUT ÔN HOÀ)
Quan sát đoạn flash sau:
I. CHU TRÌNH NHÂN LÊN CỦA VIRUT
2. Virút ôn hoà và virút độc
Từ 2 đoạn flash trên, hãy cho biết thế nào là virut ôn hoà và virut độc? Mối quan hệ giữa chúng.
- Virut độc: các virút phát triển làm tan tế bào chủ.
- Virut ôn hoà: các virut phát triển không làm tan tế bào, tế bào vẫn sinh trưởng bình thường và tế bào này được gọi là tế bào tiềm tan.
- Khi có một số tác động bên ngoài như tia tử ngoại có thể chuyển virut ôn hoà thành virut độc làm tan tế bào.
Những hình ảnh trên mô tả về căn bệnh hiểm nghèo nào ở người?
=> AIDS
Em hãy cho biết tác nhân và nguồn gốc của bệnh AIDS?
Tác nhân: do virut HIV
Nguồn gốc: Con người bị lây nhiễm virus HIV từ những giống khỉ dạng người cư trú tại Trung Phi, nhiều khả năng nhất là từ Shimpanze. Tính đến ngày 28/11/2002 đã có tới 42 triệu người chết vì AIDS.
II. HIV VÀ HỘI CHỨNG AIDS
HIV là gì?
HIV (Human Immunodeficiency Virus ) là virut gây hội chứng suy giảm miễn dịch mắc phải (AIDS - Acquired Immune Deficiency Syndrome) ở người.
II. HIV VÀ HỘI CHỨNG AIDS
1. Phương thức lây truyền
Quan sát hình và dựa vào kiến thức đã học, hãy nêu các phương thức lây truyền HIV.
Qua đường máu
Qua đường tình dục
Từ mẹ sang con
II. HIV VÀ HỘI CHỨNG AIDS
1. Phương thức lây truyền
- Qua đường máu: tiêm chích ma tuý, ghép nội tạng, truyền máu…
- Qua đường tình dục.
- Từ mẹ sang thai nhi: qua nhau thai hay qua sữa mẹ.
II. HIV VÀ HỘI CHỨNG AIDS
Hãy cho biết các đối tượng nào dễ bị nhiễm HIV?
Đối tượng bị nhiễm virut HIV: phần lớn thanh niên, các đối tượng nghiện hút ma tuý, gái mại dâm,…
1. Phương thức lây truyền
II. HIV VÀ HỘI CHỨNG AIDS
2. Các giai đoạn phát triển của hội chứng AIDS.
Quá trình xâm nhập và nhân lên của virut HIV khác phagơ ở điểm nào?
HIV:
+ Đưa cả virion chui vào tế bào vật chủ rồi mới cởi bỏ vỏ capsit.
+ Axit nuclêic của HIV là ARN nên phải có enzim phiên mã ngược, chuyển ARN sang ADN của HIV rồi mới xâm nhập vào genom của têá bào chủ.
- Phagơ: chỉ có lõi axit nuclêic chui vào tế bào vật chủ.
II. HIV VÀ HỘI CHỨNG AIDS
2. Các giai đoạn phát triển của hội chứng AIDS.
Qua kiến thức về chu trình nhân lên của phagơ hãy dự đoán các giai đoạn phát triển của bệnh.
Giai đoạn
Thời gian kéo dài
Dặc điểm
Sơ nhiễm
Không triệu
chứng
Biểu hiện
triệu chứng
AIDS
Kéo dài 2 tuần
đến 3 tháng
Kéo dài 1
đến 10 nam
Tùy từng người
có thể vài tháng
đến vài nam
Thường không biểu hiện
triệu chứng hoặc biểu
hiện nhẹ
Số lượng tế bào Limpô
T4 giảm dần

Xuất hiện các bệnh cơ hội :
ỉa chảy, viêm da, viêm
đường hô hấp, sốt cao
kéo dài,.
II. HIV VÀ HỘI CHỨNG AIDS
2. Các giai đoạn phát triển của hội chứng AIDS.
II. HIV VÀ HỘI CHỨNG AIDS
3. Phòng tránh
Từ cách lây nhiễm của AIDS và kết hợp với các hình ảnh sau, em hãy rút ra cách phòng chống AIDS?
II. HIV VÀ HỘI CHỨNG AIDS
3. Phòng tránh
MA TUÝ
II. HIV VÀ HỘI CHỨNG AIDS
3. Phòng tránh
+ Nâng cao hiểu biết về HIV,AIDS
+ Tuyên truyền cho mọi người đều hiểu biết về AIDS
+ Sống lành mạnh.
+ Loại trừ các tệ nạn xã hội.
+ Vệ sinh y tế: không dùng chung bơm kim tiêm.
Do virut kí sinh trong tế bào do đó các thuốc kháng sinh không tác động được đến virut, hoặc trước khi tiêu diệt được virut thì chính thuốc đã phá huỷ tế bào
Hiện nay đã có thuốc trị được các bệnh do virut nói chung và virut HIV nói riêng chưa? Tại sao ?
Tiêm văcxin phòng bệnh định kì tại các trung tâm y tế (dại, sởi, quai bị, đậu mùa…)
Biện pháp tốt nhất để chống lại cỏc bệnh do virut hiện nay đang được sử dụng là gỡ ?
Chúng ta có nên xa lánh những người đang bị nhiễm HIV không?
Chúng ta đối xử với người sống chung với HIV/AIDS như thế nào?

Luôn nhớ rằng HIV/AIDS là một bệnh, KHÔNG phải là tệ nạn xã hội.
Hãy giao tiếp và hỗ trợ những người sống chung với HIV/AIDS. Đối xử với họ như với tất cả mọi người. Họ cần có cơ hội học tập, làm việc và tham gia các hoạt động trong cộng đồng như tất cả mọi người. Không kỳ thị và phân biệt đối xử với họ!
1
2
3
4
5
1. Hóy s?p x?p l?i cỏc hỡnh bi?u hi?n cỏc giai do?n nhõn lờn c?a phage T2 trong t? b�o ch? ?
C?NG C?
1
2
3
4
5
2. HIV có thể lây nhiễm theo những con đường nào? Nêu những biện pháp phòng tránh AIDS.
Phương thức lây truyền
- Qua đường máu: tiêm chích ma tuý, ghép nội tạng, truyền máu…
- Qua đường tình dục.
- Từ mẹ sang thai nhi: qua nhau thai hay qua sữa mẹ.
+ Nâng cao hiểu biết về HIV,AIDS
+ Tuyên truyền cho mọi người đều hiểu biết về AIDS
+ Sống lành mạnh.
+ Loại trừ các tệ nạn xã hội.
+ Vệ sinh y tế: không dùng chung bơm kim tiêm.
Phòng tránh
C?NG C?
-Học thuộc bài và trả lời các câu hỏi SGK.
-Đọc mục “Em có biết?” trang 159 SGK.
-Đọc trước bài 45.
DẶN DÒ