KHỞI ĐỘNG
TÌM HIỂU MỘT SỐ BỆNH LIÊN QUAN ĐẾN HỆ NỘI TIẾT Ở NGƯỜI

non
Ong

(Bấm vào ong để
chuyển tiếp)

học
việc
(Bấm vào bông hoa
để chọn đáp án)

Họ là ai?

A. Kosen và
Dangi

B.Kosen và
Nepal

C. Thổ Nhĩ Kì

D. Kỉ lục Guiness

Một loại bệnh do chuyển hóa glucose trong
máu: ăn nhiều, uống nhiều, đi tiểu nhiều,
sụt cân, có thể gây biến chứng như mù, tổn
thương dây thần kinh, hoại tử da…..?

A. Bướu cổ

B.Tiểu đường

C.Suy thận

D. Viêm gan

Tuyến giáp phì đại tuyến do cơ thể thiếu
iodine, trẻ em chậm lớn, trí tuệ chậm phát
triển, giảm sút trí nhớ……..?

A. Tiểu đường

B. Động kinh

C. Béo phì

D. Bướu cổ

Hình ảnh người thấp nhất và cao
nhất thế giới (Ông Chandra Bahadur
Dangi 74 tuổi, người Nepan, cao 51
cm. Ông Sultan Kosen 31 tuổi,
người Thổ Nhĩ Kỳ, cao 2,51m)

Điều gì đã khiến họ cao lớn
hay thấp bé hơn bình
thường?

HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Hệ nội tiết có vai trò như thế nào đối với cơ thể? Nếu hoạt động
của các tuyến nội tiết bị rối loạn thì điều gì sẽ xảy ra?

BÀI 38. HỆ NỘI TIẾT Ở NGƯỜI
MỤC TIÊU

- Kể được tên và nêu được chức năng của các tuyến nội tiết
- Nêu được một số bệnh liên quan đến hệ nội tiết và cách phòng chống
các bệnh đó; vận dụng được hiểu biết về các tuyến nội tiết để bảo vệ sức
khỏe bản thân và người thân trong gia đình.
- Tìm hiểu được các bệnh nội tiết ở địa phương.

BÀI 38. HỆ NỘI TIẾT Ở NGƯỜI
NỘI DUNG BÀI HỌC:
I. Các tuyến nội tiết trong cơ thể người
II. Một số bệnh liên quan đến hệ nội tiết

BÀI 38. HỆ NỘI TIẾT Ở NGƯỜI
I – Các tuyến nội tiết trong cơ thể con người.

Tổ chức trò chơi học tập “ Tiếp sức đồng đội” tìm hiểu tên
và vị trí các tuyến nội tiết chính.
+ Thành lập 2 đội chơi, mỗi đội 4 HS tham gia chơi.
+ Mỗi HS lên chọn một tấm thẻ có ghi tên một loại tuyến dán vào
tranh câm, sau đó về vị trí, lần lượt HS khác lên thực hiện nhiệm vụ.
+ Đội nào hoàn thành nhanh và chính xác sẽ là đội chiến thắng.

BÀI 38. HỆ NỘI TIẾT Ở NGƯỜI

I – Các tuyến nội tiết trong cơ thể con người :

1

2

- Một số tuyến nội tiết
trong cơ thể người :
tuyến yên, tuyến giáp,
tuyến tụy và tuyến trên
thận, tuyến sinh dục .

3
4

5

6

Sản phẩm tiết của các
tuyến nội tiết là gì?

Hoocmôn: TH; insulin; glucagon, adrenaline;
noradrenaline; testosterone; estrogen; insulin;
TSH; GH; ACTH; ADH; MSH; TSH…….

Ống dẫn

Mạch máu
Tế bào tuyến

Tuyến nội
tiết
Tuyến ngoại tiết

- Sản phẩm tiết ra là các hoocmon được ngấm thẳng vào máu.
-Sản phẩm tiết tập trung vào ống dẫn để đổ ra ngoài.

PHÂN BIỆT TUYẾN NỘI TIẾT VỚI TUYẾN NGOẠI TIẾT

Các tuyến nội tiết có chức năng gì?

BÀI 38. HỆ NỘI TIẾT Ở NGƯỜI

I – Các tuyến nội tiết trong cơ thể con người :

-Chức năng: Các tuyến nội tiết tiết ra các hormone vận chuyển theo đường
máu , tác động đến cơ quan đích giúp điều khiển, điều hoà hoạt động của
các cơ quan nói riêng và cơ thể nói chung. Duy trì sự ổn định của môi
trường trong cơ thể.

1.Nêu tính chất của hormone?
-Hormone có hoạt tính sinh học cao. Chỉ cần một lượng nhỏ cũng gây
hiệu quả rõ rệt.
- Mỗi hooc môn chỉ tác động lên một hoặc một số cơ quan xác định gọi là
“Cơ quan đích”
- Không mang tính đặc cho loài
Bằng kỹ thuật cấy gen, người ta sử dụng vi khuẩn E.coli tổng hợp hoocmôn
Insulin ở bò, Insulin này tiêm cho người để chữa bệnh tiểu đường.
2.Một tuyến nội tiết nào đó hoạt động không bình thường thì dẫn đến hậu quả gì?
Ảnh hưởng đến quá trình sinh trưởng và phát triển , có thể gây ra các bệnh cho cơ thể.

TÌM HIỂU MỘT SỐ TUYẾN NỘI TIẾT CHÍNH
HOẠT ĐỘNG NHÓM BẰNG KĨ THUẬT MẢNH GHÉP
+ Vòng 1 : nhóm chuyên gia
Lớp học sẽ được chia thành các nhóm (khoảng từ 3- 6 người). Mỗi nhóm được giao một nhiệm vụ với những nội
dung học tập khác nhau.

Thảo luận trong 4 phút hoàn thành vị trí và chức năng của tuyến nội tiết.
Nhóm 1: Tuyến yên
Nhóm 2: Tuyến giáp
Nhóm 3: Tuyến tụy
Nhóm 4: Tuyến trên thận
Nhóm 5: Tuyến sinh dục.
-Mỗi cá nhân làm việc độc lập trong khoảng vài phút, suy nghĩ về câu hỏi, chủ đề và ghi lại những ý kiến của
mình.
-Khi thảo luận nhóm phải đảm bảo mỗi thành viên trong từng nhóm đều trả lời được tất cả các câu hỏi trong
nhiệm vụ được giao và trở thành chuyên gia của lĩnh vực đã tìm hiểu và có khả năng trình bày lại câu trả lời
của nhóm ở vòng 2.

+ Vòng 2: Nhóm mảnh ghép
Hình thành nhóm mới khoảng từ 3-6 người (bao gồm 1-2 người từ nhóm 1; 1-2 từ nhóm 2; 1-2 người từ nhóm
3…), gọi là nhóm mảnh ghép.
Các câu hỏi và câu trả lời của vòng 1 được các thành viên trong nhóm mới chia sẻ đầy đủ với nhau.
Khi mọi thành viên trong nhóm mới đều hiểu, được tất cả nội dung ở vòng 1 thì nhiệm vụ mới sẽ được giao cho
các nhóm để giải quyết (lưu ý nhiệm vụ mới này phải gắn liền với kiến thức thu được ở vòng 1).
Các nhóm mới thực hiện nhiệm vụ trình bày và chia sẻ kết quả.

Thảo luận trong 10 phút hoàn thành nội dung của bảng sau:

3. Em hãy giải thích vì sao hoạt động của các hormone tuyến tụy giúp ổn định lượng đường trong
máu. Quá trình tiết hormone điều hòa đường huyết bị rối loạn có thể dẫn đến hậu quả gì?
Tuyến tụy tiết hai loại hormone đóng vai trò điều hòa đường huyết là: insulin và glucagon.
- Insulin có vai trò chuyển hóa glucose máu thành glycogen dự trữ ở gan → làm giảm glucose trong máu.
- Glucagon có vai trò giải phóng glycogen và phân giải glycogen thành glucose đi vào máu → làm tăng đường
máu.
Quá trình tiết hormone điều hòa đường huyết bị rối loạn có thể dẫn đến rối loạn đường huyết, mắc bệnh tiểu
đường, …
4. Trường hợp người lùn, người khổng lồ đã nêu ở đầu bài do rối loạn của tuyến nội tiết nào
trong các tuyến nội tiết trên?

Bệnh khổng lồ là các hội chứng do tiết ra quá nhiều hormone tăng trưởng (cường
hormone tăng trưởng) là do tuyến yên

Ai có khả năng mắc bướu cổ?

Bất cứ ai cũng có thể bị bướu cổ.
Tuy nhiên, bướu cổ có khả năng
phát triển ở những phụ nữ khi sinh
cao hơn khoảng bốn lần so với nam
giới. Nguy cơ phát triển bướu cổ
của bạn cũng tăng lên khi bạn già
đi, đặc biệt là sau 40 tuổi

BÀI 38. HỆ NỘI TIẾT Ở NGƯỜI
II. Bệnh liên quan đến hệ nội tiết
+Các nhóm được giao nhiệm vụ chuẩn bị ở nhà theo sự phân công
Nhóm 1,2 : tìm hiểu bệnh đái tháo đường
Nhóm 3,4 : tìm hiểu bệnh bướu cổ do thiếu iodine
+ Các thành viên trong nhóm thảo luận thống nhất lại các nội dung đã tìm hiểu, cử đại diện
báo cáo
+ Các nhóm khác theo dõi phần trình bày của nhóm bạn : ghi chép lại những thông tin chính
về các bệnh (nguyên nhân, biểu hiện, biện pháp phòng chống)

VIDEO: BỆNH TIỂU ĐƯỜNG

VIDEO: BỆNH BƯỚU CỔ

BÀI 38. HỆ NỘI TIẾT Ở NGƯỜI
II. Bệnh liên quan đến hệ nội tiết
-Hoạt động của các tuyến nội tiết rối loạn → ảnh hưởng đến
quá trình chuyển hóa trong cơ thể → gây nên nhiều bệnh cho
cơ thể như tiểu đường, bướu cổ do thiếu iodine, người cao
hoặc lùn hơn bình thường.

-Để phòng tránh các bệnh nội tiết cần có lối sống lành
mạnh, chế độ dinh dưỡng, nghỉ ngơi hợp lý, tránh các chất
độc hại, luyện tập TDTT, khám sức khỏe định kì…

DỰ ÁN

Tìm hiểu tình hình mắc bệnh tiểu đường, bướu cổ do thiếu iodine qua bảng sau:
Tên
Tỉ lệ
Độ
bệnh Người mắc tuổi
bệnh
 

 

 

Nguyên
nhân

 

Tình trạng bệnh
(Nhẹ/nặng/
có biến chứng)
 

Giải pháp hạn chế
tỉ lệ mắc bệnh

 

Học sinh tự điều tra ở địa phương sinh sống.

LUYỆN TẬP
Luật chơi: Cả lớp chia thành 2 đội chơi. Mỗi đội sẽ có 2 phút để trả
lời 10 câu hỏi. Kết thúc thời gian đội nào có số đáp án đúng nhiều
nhất sẽ thắng cuộc.

BẮT ĐẦU

10
9
8
7
6
5
4
3
2
1

CHÚC MỪNG
Bấm vào đây để bắt
đầu

ĐỘI A

Câu 10: Chỉ cần một lượng nhỏ Hormone cũng gây
Câu
9:Khi
Bệnh
đường
là tiết
do
rối
loạn chuyển
CâuCâu
5: Trong
các
tuyến
nội tụy
tiết
sau,
nào không
6:
đóitiểu
thì tuyến
ratuyến
glucagon
có
Câu
Câu
Câu
4:
Tên
Tuyến
7:1:
một
Tuyến
Tụy
loại
sinh
làHormone
tuyến
dục
có
nội
do
ởHormone
tiết
nam
tuyến
hay
ngoại
giáp
nữ?
tiết
tiết?
ra.
ra
hiệu
quả
rõTuyến
rệt.
Đây
là
đặc
tính
gìhay
của
Hormone?
Câu
8:
Loại
Hormone
kích
thích
sản
sinh
tinh
trùng.
Câu
giáp
tiết
ra
gì?
3:2:
Tuyến
Tụy
có
thể
loại
Hormone
nào?
hóa loại
cacbohydrate
nào?dục, tuyến tụy
phải là tuyến pha:
Tuyến
yên, tuyến
tác
dụng
gì? sinh

10
9
8
7
6
5
4
3
2
1

CHÚC MỪNG
Bấm vào đây
để bắt đầu

ĐỘI B

Câu 10: Mỗi loại Hormone chỉ tác động đến một hoặc một
Câu
5:
Trong
cácIodine
tuyến
nội
tiết
sau,
nào
là
tuyến
Câu
9:
sẽ
ảnh
hưởng
trực
tiếp
đến
Câu
1:
Tuyến
nội
tiết
đóng
vai
trò
điều
hòa
Câu
8:
Loại
Hormone
kích
thích
sự
phát
triển
rụngcơ
7:Thiếu
Tuyến
sinh
dục
sẽ
Hormone
gây
ra
Câu
3:
Loại
Hormon
tuyến
Yên
tiết
ratuyến
ảnh
hưởng
đến
Câu
6:
Hoocmôn
insulin
dotiết
tuyến
tuỵ
tiết
ravà
có
số
đích
nhất
định.
Đâyra
làloại
đặcHormone
tính gìtiết?
của
CâuCâu
4:cơ
Tuyến
trên
thận
thể tiết
nào?
2: quan
Tuyến
giáp
làcó
tuyến
nội
tiết
hay
ngoại
pha:
yên,
tuyến
sinh
tuyến
tụy
tuyến
nội
nào?
hoạtTuyến
động
củatuổi
nhiều
tuyến
nội
tiết
khác
trứng?
những
biếndụng
đổi
dậy
thì
ởdục,
nam
hay
nữ?
và
xương?
tác
sinh
lítiết
như
thế
nào?
Hormone?

VẬN DỤNG

Vận dụng hiểu biết về các tuyến nội tiết, em hãy đề xuất các biện pháp bảo vệ
sức khỏe bản thân và gia đình, nêu tác dụng của các biện pháp đó.

BIỆN PHÁP
1. Bổ sung thức ăn có chứa Iodine
trong khẩu phần ăn
2. Hạn chế tiêu thụ thức ăn có
hàm lượng đường cao
3. Tiêm phòng vắc -xin
4. Ngủ đủ giấc
……..

TÁC DỤNG
Phòng tránh bướu cổ
Tránh tuyến tụy hoạt động quá mức
gây suy tụy
Bảo vệ tuyến yên không bị tổn thương
bởi virut, vi khuẩn.
Giúp cho các cơ quan trong cơ thể có thời
gian nghỉ ngơi.

Về nhà HS truy cập vào link để làm bài tập trắc nghiệm

https://hoc247.net/khoa-hoc-tu-nhien-8/trac-nghiem-khtn-8-ketnoi-tri-thuc-bai-30-l14143.html