PHẦN III - SINH HỌC VI SINH VẬT

CHƯƠNG I
CHUYỂN HÓA VẬT CHẤT VÀ NĂNG LƯỢNG Ở VSV


BÀI 33
DINH DƯỠNG,
CHUYỂN HÓA VẬT CHẤT
VÀ NĂNG LƯỢNG
Ở VI SINH VẬT
I. KHÁI NIỆM VI SINH VẬT
1. Khái niệm vi sinh vật
Nhận xét về kích thước của VSV?
Vi khuẩn
Tảo và tập đoàn volvox
Nấm
Thay hình này
Vi rut
Nhận xét về mức độ tổ chức cơ thể của VSV?
Nhận xét về loại tế bào của nhóm vi sinh vật?
Vi sinh vật là gì?
 VSV là:
- Những cơ thể nhỏ bé, chỉ quan sát được dưới kính hiển vi.
- Thường là cơ thể đơn bào, nhân sơ hoặc nhân thực, một số là tập hợp đơn bào.
2. Đặc điểm chung của vi sinh vật
Vi sinh vật thuộc những nhóm phân loại nào?
Một trực khuẩn đại tràng (E.coli ) sau 20 phút lại phân chia một lần. Như vậy 1h phân chia 3 lần.
=> 24h phân chia 72 lần => tạo 4 722 366,5.1017 tế bào tương đương với 1 khối lượng ... 4722 tấn.
Hãy nhận xét tốc độ sinh trưởng và sinh sản của vi sinh vật?
Suy luận về tốc độ hấp thụ và chuyển hóa chất dinh dưỡng của VSV?
 Có thể minh họa bằng VD tr117 về lương protein tổng hợp / ngày
Nhận xét về môi trường phân bố của VSV?
Trong tự nhiên có thể gặp VSV ở những đâu?
Ở những nơi điều kiện sống khắc nghiệt thì có sự có mặt của VSV không?
 2. Đặc điểm chung của VSV
- Gồm nhiều nhóm phân loại khác nhau.
- Hấp thụ và chuyển hóa chất dinh dưỡng nhanh.
- Sinh trưởng và sinh sản nhanh.
- Phân bố rộng.
II. MÔI TRƯỜNG VÀ CÁC KIỂU DINH DƯỠNG
Môi trường tự nhiên
Môi trường bán tổng hợp
Môi trường tổng hợp
50 ml dd khoai tây nghiền
50 ml dd gồm khoai tây và 10 g glucose
50ml dd glucose 20%
- Môi trường tự nhiên: là MT chứa các chất tự nhiên không
xác định được số lượng, thành phần
- Môi trường tổng hợp: là MT trong đó các chất đều đã biết
thành phần hoá học và số lượng
- Môi trường bán tổng hợp: là MT trong đó có một số chất
tự nhiên và các chất hoá học
 1. Các loại môi trường cơ bản
Môi trường nuôi cấy vi sinh vật
2. Các kiểu dinh dưỡng
Các tiêu chí cơ bản phân chia kiểu dinh dưỡng ở vi sinh vật là gì?
- Nguồn năng lượng
- Nguồn cacbon
Có mấy kiểu dinh dưỡng ở vi sinh vật?
- Quang tự dưỡng
- Quang dị dưỡng
- Hoá tự dưỡng
- Hóa dị dưỡng
Hoàn thành phiếu học tập sau
Kiểu
dinh dưỡng
Nguồn
năng lượng
Nguồn cacbon
chủ yếu
Ví dụ
Quang tự dưỡng
Quang dị dưỡng
Hoá dị dưỡng
Hoá tự dưỡng
Ánh sáng
CO2
Tảo, VK lam,
VK lưu huỳnh
màu tía, màu lục
Ánh sáng
Chất hữu cơ
VK tía, VK lục
Không chứa lưu
huỳnh
Chất vô cơ
CO2
VK nitrat hoá, VK
Ôxi hoá lưu huỳnh
VK hiđrô
Chất hữu cơ
Chất hữu cơ
VSV lên men
Hoại sinh
Vi sinh vật quang tự dưỡng
Vi sinh vật quang dị dưỡng
Vi sinh vật hóa tự dưỡng
Vi sinh vật hóa dị dưỡng
III. HÔ HẤP VÀ LÊN MEN

Hoàn thành phiếu học tập trong 5 phút
Kiểu hô hấp
Chất nhận electron
Sản phẩm
Ví dụ
Lên men
Hô hấp kị khí
Hô hấp
hiếu khí
Chất nhân electron
cuối cùng là chất
hữu cơ
Chất hữu cơ
không được ôxi
hoá hoàn toàn
Nấm men rượu
Chất nhận electron
cuối cùng là ôxi
liên kết (trong chất VC như…)
Chất hữu cơ
không được ôxi
hoá hoàn toàn tạo
ra sản phẩm
trung gian (của chu trình nào? Hoac cắt bỏ)
VK phản
nitrat hoá
Chất nhận ôxi
cuối cùng là ôxi
phân tử
CO2, H2O
Trùng đế dày
Một số sản phẩm lên men thường gặp
Tại sao dưa muối lại chua, ăn ngon và giữ được lâu?
Muối chua dưa cải dựa trên cơ sở khoa học là quá trình lên men
của vi khuẩn lactic, đồng thời vi khuẩn này hoạt động làm giảm
pH môi trường => ức chế hoạt động của VSV gây hỏng thực
phẩm nên dưa lâu hư.
Tại sao ủ sữa và yaourt một thời gian thì sữa lại chua và có
hương vị đặc trưng?
Vì trong yaourt chứa nhiều vi khuẩn lactic sẽ sử dụng chất hữu
cơ trong sữa thực hiện quá trình lên men tạo ra acid lactic làm
chua sữa.
Câu 1: Đặc điểm chung của vi sinh vật là:
Bé nhỏ và phân bố rộng
Hấp thụ nhiều chuyển hoá nhanh
Sinh trưởng nhanh và thích ứng cao với môi trường
Phát triển mạnh ở môi trường ẩm ướt, ít ánh sáng
Phương án đúng là:
1, 2, 3
1, 2, 4
2, 3, 4
1, 2, 3, 4
Câu 2: Môi trường tự nhiên là:
1. Thành phần các chất có nguồn gốc tự nhiên
2. Không xác định được thành phần các chất
3. Thành phần các chất luôn thay đổi
Phương án đúng là:
1, 2
2, 3
1, 3
1, 2, 3
Câu 3: Chất nhận electron cuối cùng trong hô hấp hiếu khí là:

A. Một phân tử nito
B. Một phân tử hữu cơ
C. Hiđrô nguyên tử
D. Ôxi nguyên tử
Câu 4: Quá trình lên men rượu xảy ra trong điều kiện nào?

A. Hiếu khí
B. Kị khí
C. Vi hiếu khí
D. Vi kị khí
Dặn dò
+ Học bài và trả lời các câu hỏi trong bài
+ Đọc mục “ em có biết”
+ Chuẩn bị bài mới:
- Nêu các quá trình tổng hợp ở vi sinh vật
- Con người đã lợi dụng khả năng tổng hợp của vi sinh vật
- trong sản xuất như thế nào?