Chương IV:
BỆNH TRUYỀN NHIỄM Ở TRẺ EM
Tuần 8. Bệnh AIDS
ADIS (Asquired Immuno Defieieney Syndrom)




Tiết 5, Ngày 9/4/2020; Lớp CĐMN K16A
Người thực hiện: Ths. Phạm Thị Uyên


Bệnh
Thông thường: cảm nóng, cảm lạnh, đau đầu do nắng, gió...
Không lây
Lây nhiễm
(Mầm bệnh)
ADIS bệnh truyền nhiễm căn bệnh thế kỉ, vi rút là tác nhân
Lược sử phát hiện virut, HIV
2
NỘI DUNG
4
Chu trình nhân lên của HIV
Nguyên nhân, triệu chứng- AIDS
Cách phòng tránh - AIDS
Vi rút do ai phát hiện ra? được phát hiện vào năm nào, trong điều kiện nào?
1. Lược sử phát hiện vi rút, HIV.
Thí nghiệm của Ivanôpxki (năm 1892)
Dịch lọc

Nhiễm vào lá cây lành
Soi dưuới kính hiển vi quang học
Nuôi trên môi trưuờng thạch
Không thấy mầm bệnh
Không thấy khuẩn lạc
Cây vẫn bị bệnh
Lá cây
thuốc lá
bị bệnh

Dịch chiết

Nghiền
Lọc qua nến lọc vi khuẩn

Kích thước nhỏ bé
Không sống tự do
Mầm bệnh kí sinh
Qua TN trên gợi ý cho chúng ta điều gì?
Mẫu máu có vr (1959 - bệnh nhân ở châu phi)
1981 trên lâm sàng đầu tiên phát hiện tại Mĩ (5 bệnh nhân đồng tính)
1983 y học thực hiện sinh thiết hạch cho những bệnh nhân AIDS đặt tên VR là LAV => 1986 các nhà khoa học đặt tên cho VR này là HIV.phân lập được vi rút, chúng có con đường lây nhiễm giống như VR viêm gan
Sau đây chúng ta tìm hiểm đại cương về VR nói chung và HIV nói riêng.
HIV/AIDS phát hiện năm nào? Ở đâu?
Hình dạng một số virut.
Hình trụ xoắn
Hình khối
Dạng phối hợp
Khối đa diện
Khối cầu
VR Chủ yếu gồm 3 dạng
Hình dạng chủ yếu của Virut
Cấu trúc chung của Virut
? Virut đuợc cấu tạo gồm những thành phần nào? Bản chất của các thành phần đó là gì?
Virut
Vỏ
Lõi:
(Capsit): prôtêin
ADN hoặc ARN
Virut là gì? Bản chất sống của virut, vị trí của virut trong sinh giới.
Virut là một dạng sống vô cùng đơn giản, chưa có cấu tạo tế bào.
Virut sống kí sinh bắt buộc.
Virut chưa được xếp vào bất cứ một nhóm phân loại nào trong hệ thống phân loại sinh giới.
Căn cứ vào cấu trúc vỏ: VR vỏ, VR trần
Căn cứ cấu trúc lõi: VR - ADN.VR -ARN
Căn cứ vật chủ kí sinh: VR Động vật, VR Thực vật, VR VSV (thể thực khuẩn)

HIV tác nhân gây nên bệnh AIDS
Hình dạng quả cầu gai
Vật chất di truyền lõi - ARN
Chu trình nhân lên của HIV trong tế bào limpho T4 có thể chia thành mấy giai đoạn? Đó là những giai đoạn nào?
Gồm 7 giai đoạn:
Hấp phụ
Xâm nhập
Phiên mã ngược
Cài xen
5. Sinh tổng hợp
6. Lắp ráp
7. Giải phóng
2. Chu trình nhân lên của HIV trong tế bào limphô T4
Các TB MD HIV tấn công:
Đại thực bào
Tế bào LimphoT4
Tại sao AIDS là hội chứng suy giảm miễn dịch mắc phải?
=>Các bệnh cơ hội biểu hiện

HIV(Human Immundeficiency Virut)
HIV là virut gây suy giảm miễn dịch ở người.
Hình dạng: quả cầu gai

Lõi: ARN
3. HIV là tác nhân gây nên AIDS
HIV tác nhân gây bệnh AIDS
HIV tác nhân gây nhiễm và phá hủy các tế bào của hệ thống miễn dịch => mất khả năng miễn dịch của cơ thể (AIDS - hội chứng suy giảm miễn dịch mắc phải ở người) <=> các VSV khác lợi dụng cơ thể bị suy giảm miễn dịch để tấn công (VSV cơ hội) <=> cơ thể nhiễm bệnh cơ hội.

ADIS (Asquired Immuno Defieieney Syndrom)
(Hội chứng suy giảm miễn dịch mắc phải)
ADIS là giai đoạn cuối của quá trình nhiễm HIV.
Những dấu hiệu cần đi xét nghiệm y tế!
*Hoàn thành bảng sau: Các giai đoạn phát triển của AIDS -5p
2 tuần - 3 tháng
Không có triệu chứng <=> Lây nhiễm
1- 10 năm
Số lượng tế bào limphô T4 giảm dần  lây nhiễm
Sau 1-10 năm
Xuất hiện các bệnh cơ hội: sốt, tiêu chảy, sút cân ung thư …=> chết
Các con đường lây truyền HIV
HIV/AIDS thuường lây truyền qua những con đưuờng nào?
Hiểu biết về HIV/AIDS
Không phân biệt, kì thị với trẻ hoặc người lớn mắc bệnh
Sống lành mạnh, có trách nhiệm với cộng đồng.
Loại trừ tệ nạn xã hội, quan hệ tình dục an toàn.
Vệ sinh y tế đảm bảo vô trùng.
Tuyên truyền giáo dục phòng bệnh AIDS
Chúng ta có thể phòng tránh HIV/AIDS bằng cách nào?
4. Cách phòng tránh AIDS.
Hiện nay chưa có thuốc chữa được các bệnh do Virut nói chung và HIV nói riêng vì VR sống kí sinh bắt buộc trong tế bào nên thuốc kháng sinh không tác động được đến VR, hoặc trước khi diệt được VR thì chính thuốc đã phá hủy tế bào vật chủ. Điều trị chống bội nhiễm các tác nhân cơ hội, tăng kháng thể người bệnh.
Biện pháp phòng bệnh hơn chữa bệnh.
Tiêm vacin và cách li nguồn bệnh
Covid 19: có vcdt lõi là ARN
Với covid 19: Biện pháp tốt nhất là tránh, cách li mầm bệnh, đợi y học tìm ra vacin, tăng thể lực cơ thể, vệ sinh y tế...
Hiện nay đã có thuốc chữa được các bệnh do Virut nói chung và HIV nói riêng chưa? Tại sao?

Câu 1. Hãy chọn phương án đúng sau:
A.Virut là một dạng sinh vật đơn bào.
B. Virut là một dạng sinh vật đa bào.
C. Virut thuộc nhóm sinh vật nhân sơ (prôkaryôta)
D. Virut là một thực thể sống chưa có cấu tạo tế bào.
Câu 2. Muỗi có truyền HIV không?
Câu 3. Lớp em phụ trách có trẻ mà cha, mẹ nhiễm HIV em cần làm gì?

Củng cố

Câu 1. Cơ sở khoa học của việc điều trị bằng hóa chất AZT đối với bệnh nhân có HIV?
Câu 2. Cơ sở khoa học của việc tự miễn đối với bệnh nhân dương tính với HIV?
Câu 3. Qua hiểu biết về VR em cho biết ý nghĩa việc cách li xã hội theo chỉ thị 16/tt cp trong việc phòng covid 19 hiện nay?
Bài tập nộp qua email: Tranglth@tce.edu.vn
Xin trân trọng cảm ơn!