SINH HỌC 10
PHẦN 3
SINH HỌC VI SINH VẬT
CHƯƠNG II
SINH TRƯỞNG VÀ SINH SẢN CỦA VI SINH VẬT
BÀI 25. SINH TRƯỞNG CỦA VI SINH VẬT
I. Khái niệm về sinh trưởng.
II. Sinh trưởng của quần thể vi sinh vật.
1. Nuôi cấy không liên tục.
2. Nuôi cấy liên tục.
I.Khái niệm về sinh trưởng.
? Dấu hiệu thể hiện sinh trưởng của sinh vật bậc cao (động vật, thực vật) là gì
- Động vật: Là sự lớn lên về kích thước và khối lượng.
- Thực vật: Là sự lớn lên về kích thước ( chiều dài, bề mặt cơ thể, …)
Quan sát sơ đồ thể hiện sự sinh trưởng của vi khuẩn Ecoli:
T0=0 Phút
T1=20 phút
T2= 40 phút
? Sự sinh trưởng của vi sinh vật được hiểu như thế nào
?Em có nhận xét gì về số lượng tế bào được tạo ra ở mọi thời điểm
1. Định nghĩa: Sinh trưởng của vi sinh vật là sự tăng số lượng tế bào của quần thể.
2. Thời gian thế hệ: Là thời gian từ khi sinh ra một tế bào cho đến khi tế bào đó phân chia hoặc số tế bào trong quần thể tăng lên gấp đôi.
Nếu ta cấy 1 vi khuẩn (ss bằng phân đôi ) vào bình chứa môi trường thì sự tăng số lượng tế bào diễn ra như sau:
1 2 4 8 16 32 64
Có thể biểu thị sự tăng số lượng tế bào nói trên theo cấp số nhân:
1 21 22 23 24 25 26 …..2n
? Thời gian thế hệ là gì
Ví dụ: Ecoli trong điều kiện nuôi cấy thích hợp cứ 20 phút tế bào lại phân đôi một lần, sau thời gian theo dõi ta thu được kết quả sau:
? Sau thời gian của 1 thế hệ, số tế bào trong quần thể biến đổi như thế nào
Nếu số lượng tế bào ban đầu là N0, sau n thế hệ số tế bào N là:
Nt = N0 x 2n
Quần thể Escherichia coli (E. coli).
NẤM MỐC
Nấm men (Saccharomyces).
II. Sinh tưởng của quần thể vi sinh vật.
1. Nuôi cấy không liên tục.
a. Pha tiềm phát.
b. Pha lũy thừa.
c. Pha cân bằng.
d. Pha suy vong.
2. Nuôi cấy liên tục.
1. Nuôi cấy không liên tục.
? Môi trường nuôi cấy không liên tục là gì
Ví dụ
+ Là môi trường nuôi cấy không được bổ sung chất dinh dưỡng mới.
+ Không được lấy đi các sản phẩm chuyển hoá vật chất.
- Định nghĩa:
? Quan sát hình vẽ cho biết sự sinh trưởng của quần thể vi khuẩn trong nuôi cấy không liên tục diễn ra qua các pha nào
* Thảo luận nhóm (trong 3 phút) theo nội dung sau:
Nuôi cấy không liên tục trong ống nghiệm.
Nút đậy.
Dịch nuôi cấy.
? Em có nhận xét gì về môi trường nuôi cấy không liên tục trong ống nghiệm.
- Không thể cho thêm chất dinh dưỡng vào môi trường.
- Không lấy ra được sản phẩm.
Hình 25: Đường cong sinh trưởng của quần thể vi khuẩn trong nuôi cấy không liên tục.
Sự giảm dưỡng chất tương ứng với từng giai đoạn sinh trưởng của vi sinh vật.
Log số lượng tế bào
Dưỡng chất
Thời gian
Số
lượng
tế
bào
- Số tế bào trong QT chưa phát triển.
- Hình thành E cảm ứng.
- Số lượng cá thể VSV tăng nhanh.
- Tốc độ sinh trưởng không thay đổi.
- Số lượng cá thể tăng cực đại.
- Tốc độ sinh trưởng không thay đổi.
- Số lượng tế bào giảm.
- Thời gian VSV thích nghi với môi trường.

- Do phân bào.
- Trao đổi chất diễn ra mạnh.

- Số tế bào sinh ra bằng số tế bào chết đi
- Chất độc tăng.
- Tế bào bị hư hại.
- Dinh dưỡng cạn dần.
? Vậy để thu đựơc số lượng vi sinh vật tối đa thì nên dừng ở pha nào
Pha cân bằng.
? Để không xảy ra pha suy vong của quần thể vi khuẩn thì phải làm gì
- Bổ sung liên tục các chất dinh dưỡng mới vào môi trường nuôi cấy.
- Ta phải lấy ra 1 lượng dịch nuôi cấy tương ứng.
2. Nuôi cấy liên tục.
? Môi trường nuôi cấy liên tục là gì
Ví dụ:
- Định nghĩa:
- Là môi trường luôn có bổ sung liên tục các chất dinh dưỡng vào trong lúc nuôi cấy.
- Có lấy ra 1 lượng dịch nuôi cấy tương ứng
* Thảo luận nhóm trong 3 phút
Bình nuôi cấy liên tục.
Dịch bổ sung
Môi trường nuôi cấy
Phần dịch lấy ra
? Em có nhận xét gì về môi trường nuôi cấy không liên tục trong ống nghiệm.
- Không bổ sung chất dinh dưỡng mới.
- Không rút bỏ các chất thải, sản phẩm chuyển hoá.
- Bổ sung thường xuyên chất dinh dưỡng mới vào môi trường nuôi cấy.
- Thường xuyên rút bỏ chất thải.
- Quần thể VSV sinh trưởng theo 4 pha: Tiềm phát, luỹ thừa, cân bằng, suy vong.
- Quần thể VSV sinh trưởng ở pha luỹ thừa trong thời gian dài, mật độ vsv ổn định.