BÀI 25:
SINH TRƯỞNG CỦA VI SINH VẬT
GV thực hiên: Đào Thị Lệ Quyên
Tường THPT Tam Nông – Đồng Tháp

I. KHÁI NIỆM SINH TRƯỞNG
Quá trình sinh trưởng của quần thể vi sinh vật là gì?
Đáp án: Sự sinh trưởng của quần thể vi sinh vật được hiểu là sự tăng số lượng tế bào của quần thể
1. Khái niệm:
Sau 20 phút

Tế bào vi sinh vật
Tế bào
sinh trưởng
Phân đôi
Theo em, sự phân chia ở tế bào vi sinh vật nhằm mục đích gì?
(Ngoài nguyên nhân cơ bản là quá trình phân chia đã được mã hóa trong AND)

2. Thời gian thế hệ (g):
Phân chia
TB mới sinh ra
TB con
Thời gian thế hệ (g)

Thời gian thế hệ là thời gian từ khi sinh ra một tế bào cho đến khi tế bào đó phân chia hoặc số tế bào trong quần thể tăng gấp đôi.

Đặc điểm:
VD: Thời gian thế hệ ở vi khuẩn E.coli là 20’, vi khuẩn lao là 1000’, trùng đế giày là 24 giờ
Thời gian thế hệ của các vi sinh vật khác nhau là khác nhau
VD: Thời gian thế hệ của vi khuẩn E.coli ở pha tiềm phát là 0, pha lũy thừa là 20’
 Thời gian thế hệ trong các pha khác nhau là khác nhau nhưng không đổi trong pha lũy thừa.

Tương tự như công thức tính số tế bào con của quá trình nguyên phân, với số tế bào ban đầu là N0, số lần phân chia là n thì số tế bào của quần thể vi sinh vật (N) được tính như thế nào?
N = N0 x 2n
Số tế bào của quần thể vi sinh vật
Quan sát bảng sau và cho biết cách tính số lần phân chia
Số lần phân chia
n =
Nếu số lượng tế bào vi khuẩn E.coli là 105 thì sau 2 giờ số lượng tế bào trong bình là bao nhiêu?
Đáp án: N = N0 . 26 = 105 . 26 = 64. 105

II. SỰ SINH TRƯỞNG CỦA QUẦN THỂ VI KHUẨN
Có hai hình thức nuôi vi khuẩn :
– Nuôi cấy không liên tục
– Nuôi cấy liên tục
Nuôi cấy liên tục
Bình chứa môi trường
van
Bình nuôi cấy
Nuôi cấy không liên tục
Bình môi trường dinh dưỡng
Bình nuôi cấy
Pha tiềm phát
Pha cân bằng
Pha
lũy thừa
Pha suy vong
Đường cong sinh trưởng của quần thể vi sinh vật trong nuôi cấy không liên tục
Nuôi cấy liên tục
Bình chứa môi trường
van
Bình nuôi cấy
Nuôi cấy không liên tục
Bình môi trường dinh dưỡng
Bình nuôi cấy
Pha tiềm phát
Pha cân bằng
Pha
lũy thừa
Pha suy vong
Đường cong sinh trưởng của quần thể vi sinh vật trong nuôi cấy không liên tục
Nuôi cấy liên tục
Bình chứa môi trường
van
Bình nuôi cấy
Nuôi cấy không liên tục
Bình môi trường dinh dưỡng
Bình nuôi cấy
Pha tiềm phát
Pha cân bằng
Pha
lũy thừa
Pha suy vong
Đường cong sinh trưởng của quần thể vi sinh vật trong nuôi cấy không liên tục
Môi trường nuôi cấy không được bổ sung chất dinh dưỡng và không được lấy đi sản phẩm nuôi cấy

Luôn đổi mới môi trường nuôi cấy bằng cách bổ sung liên tục các chất dinh dưỡng vào đồng thời lấy ra một lượng dịch nuôi cấy tương đương. Dùng để sản suất sinh khối để thu nhận ptotein đơn bào, axit amin, …

Vi khuẩn thích nghi với môi trường, hình thành các enzim số tế bào chưa tăng

Số lượng tế bào trong quần thể tăng lên rất nhanh

Số lượng tế bào cực đại không tăng nữa
Số tế bào trong quần thể giảm dần

Câu 1: Để không xảy ra pha suy vong của quần thể vi khuẩn thì ta cần liên tục bổ sung thêm chất dinh dưỡng vào môi trường nuôi cấy và lấy đi một lượng tương đương dịch nuôi cấy.

Câu 2: Để thu được số lượng vi sinh vật tối đa với thời gian nuôi ngắn nhất, ta nên dừng lại ở cuối pha lũy thừa và đầu pha cân bằng.

Củng cố

Vì sao quá trình sinh trưởng của vi sinh vật trong nuôi cấy không liên tục có pha tiềm phát, còn trong nuôi cấy liên tục thì không có pha tiềm phát?