CHÀO MỪNG QUÝ THẦY CÔ VÀ CÁC EM!
TRƯỜNG THPT TÂN HƯNG
LỚP 10A1
CHƯƠNG II. SINH TRƯỞNG VÀ SINH SẢN CỦA VI SINH VẬT
BÀI 38. SINH TRƯỞNG CỦA VI SINH VẬT
I. KHÁI NIỆM VỀ SINH TRƯỞNG

- Sinh trưởng ở VSV là sự tăng lên về số lượng tế bào
- Do kích thước tế bào nhỏ, nên khi nghiên cứu sinh trưởng của VSV là theo dõi sự thay đổi của cả quần thể VSV
* Khái niệm:
Nhắc lại đặc điểm của VSV
*Ví dụ (SGK): Nuôi cấy 1 tế bào vi khuẩn trong môi trường thích hợp, sau một thời gian thu được kết quả:
1 2 4 8
1 1. 1. 1. 1.
Với n là số lần phân chia.
23
21
22
2n
.20
Em có nhận xét gì về tốc độ sinh trưởng của VSV?
Tốc độ sinh tưởng của VSV tăng theo cấp số nhân
- Số lượng tế bào ban đầu(No), số tế bào sau 1 thời gian nuôi cấy(N): N =
No.
2n
…
…
Thời gian thế hệ (g)
2n
* Thời gian thế hệ:
- Là thời gian từ khi sinh ra 1 tế bào đến khi tế bào đó phân chia hoặc số tế bào trong quần thể tăng lên gấp đôi
VD: VK E. coli
Tời gian thế hệ là gì?
Trong môi trường nuôi cấy 40 độ là 20 phút
Trong đường ruột là 12 giờ
- Thời gian thế hệ khác nhau giữa các loài, thậm chí khác nhau trong cùng một loài.
Bài tập vận dụng:Thời gian thế hệ của vi khuẩn E. Coli trong môi trường thuận lợi là 20 phút. Biết quần thể ban đầu có tế bào. Hỏi sau 1h, số tế bào trong quần thể là bao nhiêu?
N=
23
103 x
103
II. SINH TRƯỞNG CỦA QUẦN THỂ VI SINH VẬT.
1. Nuôi cấy không liên tục.
Môi trường nuôi cấy không liên tục là gì?
* Khái niệm: Môi trường nuôi cấy không liên tục là môi trường nuôi cấy không được bổ sung chất dinh dưỡng mới và không lấy đi các sản phẩm chuyển hóa vật chất.
Quan sát hình và cho biết VSV trong nuôi cấy không liên tục sinh trưởng theo mấy pha?
* Quần thể VSV trong môi trường nuôi cấy không liên tục sinh trưởng theo 4 pha:
+ Pha tiềm phát (lag)
+ Pha lũy thừa (log)
+ Pha cân bằng
+ Pha suy vong
-Số lượng tế bào
- Tốc độ sinh trưởng
1. Pha tiềm phát (pha lag)
2. Pha lũy thừa (pha log)
3. Pha cân bằng
4. Pha suy vong
Hoàn thành phiếu học tập sau đây
- Số lượng tế bào VK chưa tăng
- VK bắt đầu thích nghi với môi trường sống mới, tổng hợp ADN và enzim chuẩn bị phân bào.
- Số lượng tế bào tăng theo lũy thừa và đạt đến cực đại
Số lượng tế bào đạt cực đại và không đổi theo thời gian(số TB sinh ra bằng số TB chết đi)
- Tốc độ sinh trưởng và trao đổi chất giảm dần
- Số lượng tế bào giảm vì số lượng TB chết vượt quá số lượng TB mới được hình thành. Do chất dinh dưỡng cạn kiệt, chất độc tích lũy nhiều.
1. Pha tiềm phát (pha lag)
2. Pha lũy thừa (pha log)
3. Pha cân bằng
4. Pha suy vong
- Trao đổi chất diễn ra mạnh mẽ nhất
Liên hệ:
Do tốc độ sinh trưởng nhanh và có khả năng tổng hợp Prôtêin rất cao, nhiều vi khuẩn, nấm, tảo đã được sử dụng để thu nhận sinh khối (làm thức ăn bổ sung cho con người và gia súc cùng nhiều sản phẩm khác)
Câu hỏi:
Để thu nhận sinh khối VSV tối đa nên dừng lại ở pha nào?
Đáp án
Nên thu hoạch vào cuối pha lũy thừa và đầu pha cân bằng.
Câu hỏi thảo luận
Chúng ta phải làm gì để pha suy vong không xảy ra?
Phải bổ sung vào môi trường nuôi cấy các chất dinh dưỡng và lấy đi các sản phẩm chuyển hóa vật chất.
Nuôi cấy liên tục là gì?
KN : Nuôi cấy liên tục là thường xuyên bổ sung chất dinh dưỡng và loại bỏ các chất thải để duy trì ổn định môi trường.
Nuôi cấy liên tục được ứng dụng như thế nào?
Ứng dụng : Sử dụng nuôi cấy liên tục để sản xuất sinh khối, VSV, các enzim, vitamin.
II. SINH TRƯỞNG CỦA QUẦN THỂ VI SINH VẬT
2. Nuôi cấy liên tục
Phân biệt nuôi cấy liên tục và nuôi cấy không liên tục
Câu hỏi thảo luận
Vì sao trong nuôi cấy không liên tục VSV tự phân hủy ở pha suy vong còn nuôi cấy liên tục hiện tượng này không xảy ra?
Trong nuôi cấy liên tục chất dinh dưỡng luôn được cung cấp không bị cạn kiệt và chất thải độc hại luôn được lấy đi.
Dạ dày-ruột ở người là một hệ thống nuôi cấy liên tục đối với VSV vì môi trường dạ dày - ruột thường xuyên được bổ sung thức ăn và thải ra các chất thải.
Tại sao nói: Dạ dày - ruột ở người là một hệ thống nuôi cấy liên tục đối với VSV?
Câu 1. Trong môi trường nuôi cấy không được bổ sung chất dinh dưỡng thì quá trình sinh trưởng của VSV biểu hiện mấy pha
A. 3 B. 4 C. 5 D. 6
Câu 2. Trong môi trường nuôi cấy VSV có quá trình trao đổi chất mạnh mẽ nhất ở:
A. Ở pha tiềm phát B. Pha cân bằng động C. Pha lũy thừa D. Pha suy vong
Câu 3. Vì sao trong môi trường nuôi cấy liên tục pha lũy thừa luôn kéo dài
A. Có sự bổ sung các chất dinh dưỡng mới B. Loại bỏ chất độc thải ra khỏi môi trường C. Cả a, b đúng D. Chỉ a đúng
Câu 4. Thời điểm Vi khuẩn bắt đầu sinh trưởng là:
A. Pha tiềm phát B. Pha cân bằng C. Pha lũy thừa D. Pha suy vong
Câu 5. Thời điểm tốc độ sinh trưởng của quần thể vi khuẩn giảm dần là:
A. Pha tiềm phát B. Pha lũy thừa C. Pha cân bằng D. Pha suy vong
- Về nhà nghiên cứu bài 39
- Làm bài tập sách giáo khoa trang 129
CÁM ƠN QUÝ THẦY CÔ
CÂU HỎI THẢO LUẬN
Trong môi trường(đất, nước), pha log của vi khuẩn có diễn ra không? Vì sao?

Trong môi trường(đất, nước) thiếu chất dinh dưỡng do các VSV cạnh tranh, nhiệt độ, pH thay đổi nên không thể diễn ra pha log.