BÀI 37: SINH
TRƯỞNG VÀ
PHÁT TRIỂN
Ở ĐỘNG VẬT

Khái niệm sinh trưởng và
át triển ở đv:

II.Phát triển không
qua biến thái:

III.Phát triển thông
qua biến thái:
Hoàn
toàn

Không hoàn
toàn

2

I.Khái niệm
sinh trưởng và
phát triển ở đv:
3

Bài 37: SINH TRƯỞNG VÀ PHÁT TRIỂN Ở
ĐỘNG VẬT
1. Khái niệm sinh trưởng ở động vật
Ví dụ
Sinh trưởng
Gà con mới nở nặng 100g

Gà trống, mái sau 4 tháng nặng 2kg
Sinh trưởng

Chó con mới sinh nặng 500g

Chó trưởng thành sau 6 tháng nặng 3kg

4

2. Khái niệm phát triển :
Phôi

Phát sinh hình thái các cơ quan

Phân hóa tế bào

Gà trưởng thành

Gà con

I.Khái niệm sinh trưởng và phát triển ở đv:
-Sinh
Sinhtrưởng
trưởngvàlàphát
quá triển
trình ởtăng
lênvật
vềlàkích
động
gì?thước của cơ thể do tăng số
lượng và kích thước tế bào.
- Phát triển là sự biến đổi bao gồm sinh trưởng,phân hóa tế bào và phát
triển hình thái cơ quan trong cơ thể.
Ví dụ:
+Sinh trưởng: gà mái sau 4 tháng nặng 2kg,..
+Phát triển:gà con mới nở nặng 0,1kg sau 4 tháng nặng 2kg
Cho ví dụ về sinh
trưởng và phát triển ở
động vật

6

Quan sát ví dụ:
Giống

Khác

Em có nhận xét
gì về sự thay đổi
hìnhPhát
thái, triển
cấu tạo
và sinh lí giữa
không qua
con non và con
biếnthành
thái ở
trưởng
chó và ếch?

Phát triển
qua biến thái
7

3. Khái niệm biến thái ở động vật

-Biến thái là sự thay đổi đột ngột về hình thái cấu tạo sinh lí của đv sau khi
sinh ra hoặc nở ra từ trứng.
Dựa vào biến thái người ta chia PT của đv thành:
-Phát triển không qua biến thái
-Phát triển qua biến thái:
+Hoàn toàn
Biến thái là gì?
+Không hoàn toàn

8

I. Khái niệm sinh trưởng và phát triển ở
động vật
Phát triển không
qua biến thái
Phát triển của
động vật

Phát triển qua
biến thái

Phát triển qua biến
thái hoàn toàn
Phát triển qua biến
thái không hoàn
toàn

II.Phát triển
không qua biến
thái:

10

II.Phát triển không qua biến thái:

- Có ở đa số động vật có xương sống.
- Quá trình phát triển ở người chia làm 2 giai đoạn:
a.Giai đoạn phôi thai:

Quan sát hình 37.1 và
cho biết quá trình phát
triển phôi thai người?

a.Giai đoạn phôi thai:
Phân chia

Phân hóa

Hợp tử----------->phôi---------->cơ quan--------->thai nhi

12

b.Giai đoạn sau sinh:
Con sinh ra có đặc điểm hình thái và cấu tạo tương tự như con trưởng
thành

Quan sát hình 37.2 và
cho biết quá trình phát
triển không qua biến
thái ở người có đặc
điểm gì?

Đặc điểm

II. Phát triển không qua biến thái
Khái niệm

Các giai
đoạn

Trải qua lột
xác
Đại diện

Phát triển không qua biến thái

PT không qua BT là kiểu PT mà con non
có các đặc điểm hình thái, cấu tạo và
sinh lí tương tự con trưởng thành.
- Giai đoạn phôi thai:
+ Diễn ra trong tử cung của mẹ.
+ Hợp tử ->
Phôi -> Thai nhi.
- Giai đoạn sau sinh:
+ Không có biến thái.
+ Con sinh ra có đặc điểm giống với con
trưởng thành.
Không trải qua lột xác
Đa số ĐV có xương sống: cá, chim, bọ
sát,con người và một số ĐV không có
xương sống.

Giai đoạn phôi thai:

hìnhthái
6 vàlà7sự
cóthay
sự đổi
DoỞbiến
khác
nhau
hình
thái
đột
ngột
về về
hình
thái
cấu
tại sao không
tạonhưng
và sinh
lí của động vật
được coi đó là biến
được tínhthái?
từ sau khi sinh
ra hoặc nở từng trứng ra

15

III.Phát triển
qua biến
thái:
Biến
thái
hoàn
toàn

Biến
thái
không
hoàn
toàn

III.Phát triển qua biến thái:
1.Phát triển qua biến thái hoàn toàn:
-Có ở côn trùng,lưỡng cư,…
-Quá trình phát triển của bướm có thể chia ra làm 2 loại:giai
đoạn phôi và hậu phôi
Quan sát hình 37.3
và rút ra đặc điểm
phát triển qua biến
thái hoàn toàn?

III.Phát triển qua biến thái :
1.Phát triển qua biến thái hoàn toàn:
-Có ở côn trùng,lương cư,…
-Quá trình phát triển của bướm được chia ra làm 2 loại:giai
đoạn phôi và hậu phôi
Kiểu phát triển mà ấu trùng có hình dạng,cấu tạo và sinh lí
rất khác với con trưởng thành,trải qua giai đoạn trung gian
ấu trùng biến đổi thành con trưởng thành

III. Phát triển qua biến tháiKhái Là kiểu PT mà ấu trùng có hình dạng,

niệmtoàn
1. Phát triển qua biến thái hoàn
cấu tạo và sinh lí rất khác với con trưởng
thành, trải qua gđ trung gian, ấu trùng
biến đổi thành con trưởng thành.
Các
giai
đoạn

Trải
qua
lột
xác
Đại
diện

- Giai đoạn phôi:
+ Diễn ra ở trứng đã thụ tinh.
+ Hợp tử
-> Phôi -> Sâu bướm.

Giai đoạn hậu phôi:

+ Xảy ra biến thái.
+ Sâu bướm -> Lột xác nhiều lần ->
Nhộng -> Con trưởng thành.
Ấu trùng phải trải qua nhiều lần lột xác và giai
đoạn trung gian (biến thái) biến đổi thành con
trưởng thành.
Đa số các loài côn trùng (bướm, ruồi,

Tại sao sâu bướm phá hoại cây cối, mùa
màng rất ghê gớm, trong khi đó bướm
trưởng thành thường không gây hại trực
tiếp cho cây trồng?

Sâu bướm ăn thực
vật → Hại mùa màng

Bướm trưởng thành ăn mật
hoa→thụ phấn cho hoa

Quan sát hình 37.4
và rút ra nhận xét
quá trình PT qua
biến thái không
hoàn toàn

III.Phát triển qua biến thái:
2.Phát triển qua biến thái không hoàn toàn:
Kiểu phát triển mà ấu trùng phát triển chua hoàn thiện,trải qua nhiều
lần lột xác ấu trùng biến đổi thành con trưởng thành
-Có ở cào cào,châu chấu,gián,….

23

Đặc điểm
III. Phát triển qua biến thái

Phát triển qua biến thái không hoàn toàn

Khái

Làtoàn
kiểu PT mà ấu trùng có hình dạng, cấu
2. Phát triển qua biến thái không
hoàn
niệm
tạo và sinh lí gần giống với con trưởng
thành, ấu trùng phải trải qua nhiều lần lột
xác để biến đổi thành con trưởng thành.

Các giai
đoạn

Trải qua
lột xác

Đại diện

- Giai đoạn phôi :
+ Diễn ra ở trứng đã thụ tinh.
+ Hợp tử -> Phôi -> Ấu trùng.
Giai đoạn hậu phôi:
+ Xảy ra biến thái.
+ Ấu trùng -> Lột xác nhiều lần ->
Con trưởng thành.
Ấu trùng phải trải qua nhiều lần lột xác
để biến đổi thành con trưởng thành.

Một số loài côn trùng như châu
chấu, cào cào, gián, cua…

Luyện
tập

-Cho biết sự khác biệt giữa phát triển qua biến thái và
không qua biến thái?
-Cho biết sự khác nhau giữa phát triển qua biến thái hoàn
toàn và không hoàn toàn.

26

*Sự khác nhau giữa PT thông qua biến thái và không BT
Qua biến thái
biến thái

Không qua

-Có sự thay đổi đột ngột về hình thái,
-Kiểu phát triển con non có
các đặc
cấu tạo và sinh lí của đv sau khi sinh
điểm cấu tạo và sinh lí tương
nhaunhau giữa PT qua BTHT và BTKHT
*Sựtựkhác
ra hoặc
ra hoàn
từ trứng.
Biếnnở
thái
toàn
Biến thái không hoàn toàn
-Kiểu PT mà ấu trùng có hình dạng và -Kiểu PT mà ấu trùng chưa phát triển
sinh lí khác với con trưởng thành
hoàn thiện
-Trải qua giai đoạn trung gian ấu trùng -Trải qua nhiều lần lột xác biến đổi
biến đổi thành con trưởng thành
thành con trưởng thành.

* Điểm khác biệt giữa sinh trưởng ở động vật và thực vật là gì?
-Giống nhau:
+ Đều gồm các giai đoạn phân bào,lớn lên của tế bào,phân hóa tế bào và
phát triển hình thái các cơ quan và cơ thể.
-Khác nhau:
+ Ở thực vật: quá trình sinh trưởng chỉ diễn ra ở những nơi có tế bào phân
sinh. Quá trình sinh trưởng và phát triển diễn ra suốt chu trình sống của cây.
+Ở động vật: quá trình phân hóa, biệt hóa tế bào chủ yếu xảy ra ở giai đoạn
trước khi con non được sinh ra. Sau khi được sinh ra chúng chủ yếu là sinh
trưởng.

Bài tập
vận
dụng

Câu 1.Sinh trưởng của cơ thể động vật là quá trình tăng kích
thước của:
A. các hệ cơ quan trong cơ thể
B. cơ thể do tăng kích thước và số lượng tế bào
C. các mô trong cơ thể
D. các cơ quan trong cơ thể
Câu 2. Ở động vật đẻ trứng,  sự sinh trưởng và phát triển của
giai đoạn phôi theo trật tự
A. Hợp tử → mô và các cơ quan → phôi
B. Phôi → hợp tử → mô và các cơ quan
C. Phôi → mô và các cơ quan → hợp tử
D. Hợp tử → phôi → mô và các cơ quan

Câu 3. Cho các thông tin sau:
(1) các tế bào của phôi phân hóa tạo thành các cơ quan của sâu bướm
(2) hợp tự phân chia nhiều lần để tạo phôi
(3) ấu trùng trải qua nhiều lần lột xác trở thành con trưởng thành
(4) ấu trùng có hình thái,  cấu tạo và sinh lý rất khác với con trưởng thành
(5) sự khác biệt về hình thái và cấu tạo của ấu trùng giữa các lần lột xác là rất
nhỏ
(6) các tế bào của phôi phân hóa tạo thành các cơ quan của ấu trùng
Thông tin đúng về biến thái hoàn toàn và biến thái không hoàn toàn là
A. biến thái hoàn toàn: (1), (3), (4) ; Biến thái không hoàn toàn: (1), (2), (5), (6)
B. biến thái hoàn toàn: (1), (2), (4) ; Biến thái không hoàn toàn: (2), (3), (5), (6)
C. biến thái hoàn toàn: (1), (5), (6) ; Biến thái không hoàn toàn: (1), (2), (3), (5)
D. biến thái hoàn toàn: (2), (4), (5) ; Biến thái không hoàn toàn: (1), (3), (4), (6)

Câu 4.Phát triển của ếch qua hình sau thuộc kiểu biến thái
hoàn toàn hay không hoàn toàn?Tại sao?
Quá trình phát triển
của ếch thuộc
loại biến thái hoàn
toàn vì ấu trùng
sinh ra khác với ếch
trưởng thành về
hình thái,cấu
tạo,sinh lí.

Thanks!
33