Bài 37
Sinh trưởng và
phát triển ở động vật

Khái niệm về sinh trưởng và
phát triển ở động vật.

Nội dung
Bài học

Phát triển không qua biến thái.
Phát triển qua biến thái.

Khái niệm về sinh trưởng và phát triển ở động vật.
Thế nào là sinh trưởng ở động vật ?

Khái niệm về sinh trưởng ở động vật.
Thế nào là sinh trưởng ở động vật ?

• Sinh trưởng của cơ thể động vật là quá trình gia tăng khối
lượng và kích thước của cơ thể do tăng số lượng và kích
thước tế bào.

Khái niệm về phát triển ở động vật.

Khái niệm về phát triển ở động vật.
Phôi

Con trưởng
thành

Phân hóa tế bào

Sinh trưởng

Phát sinh các hình thái cơ quan

Con non

Khái niệm về phát triển ở động vật.

• Quá trình phát triển ở động vật trải qua 3 giai đoạn : phân
hóa tế bào, phát sinh hình thái cơ quan,sinh trưởng.

Biến thái là sự thay đổi đột ngột về hình thái ,cấu
tạo sinh lí của động vật sau khi sinh ra hoặc nở
từ trứng.

Phát triển không qua biến thái
Phát triển qua biến thái:
+ Phát triển qua biến thái hoàn toàn
+ Phát triển qua biến thái không hoàn toàn

Các hình thức phát triển ở động vật.
I

Phát triển không qua biến thái

► PT không qua biến thái là kiểu
phát triển mà con non có các đặc
điểm, hình thái , cấu tạo và sinh
lí tương tự như người trưởng
thành.
►Quá trình phát triển của con
người có thể chia làm 2 giai đoạn:
Giao đoạn phôi thai và giai đoạn
sau khi sinh ra.

10

Phát triển không qua biến thái
Tiêu chí

Phát triển không qua biến thái

Đại diện

Đa số ĐV có xương sống: cá, chim, bò sát, động vật có vú,
cong người,... và 1 số ĐV không xương sống

Đặc điểm

Con non có các đặc điểm, hình thái , cấu tạo và sinh lí tương
tự như cá thể trưởng thành.

Các giai đoạn

-Giai đoạn phôi thai:
Hợp tử -> Phôi -> Thai nhi
-Giai đoạn sau sinh :
Không có biến thái.

Trải qua lột
xác

Không trải qua lột xác.

II

Phát triển qua biến thái

Biến thái hoàn toàn

Biến thái không hoàn toàn

Phát triển qua biến thái
Phát triển qua biến thái hoàn toàn
Giai đoạn phôi

- Ấu trùng có hình dạng, cấu tạo và
sinh lí rất khác với con trưởng
thành, trải qua giai đoạn trung gian,
ấu trùng biến đổi thành con trưởng
thành.
- Quá trình phát triển bướm chia
thành 2 giai đoạn : Giai đoạn phôi và
giai đoạn hậu phôi.
Giai đoạn hậu phôi

VÒNG ĐỜI CỦA SÂU

Phát triển qua biến thái hoàn toàn
Tiêu chí

Phát triển qua biến thái hoàn toàn

Đại diện
Đặc điểm

Đa số các loài côn trùng (bướm, ruồi, ong,...) và lưỡng cư.
Ấu trùng có hình dạng, cấu tạo và sinh lí rất khác với con
trưởng thành, phải trải qua giai đoạn trung gian để biến đổi
thành con trưởng thành.

Các giai đoạn

-Giai đoạn phôi:
Hợp tử -> Phôi -> Sâu bướm
-Giai đoạn hậu phôi :
Xảy ra biến thái.
Sâu bướm lột xác nhiều lần -> nhộng->con trưởng thành.

Trải qua lột
xác

Trải qua lột xác.

Vận dụng :
Tại sao sâu bướm phá hoại cây cối, mùa màng rất ghê gớm, trong khi
đó bướm trưởng thành thường không gây hai cho cây trồng?

Phát triển qua biến thái
Phát triển qua biến thái không hoàn toàn

Ấu trùng có hình dạng, cấu tạo và
sinh lí, chưa hoàn thiện ( gần giống)
so với con trưởng thành, ấu trùng
phải trải qua nhiều lần lột xác để biến
đổi thành con trưởng thành.
Quá trình phát triển châu chấu chia
thành 2 giai đoạn : Giai đoạn phôi và
giai đoạn hậu phôi.
Giai đoạn hậu phôi

Giai đoạn phôi

Phát triển qua biến thái không hoàn toàn
Tiêu chí

Phát triển qua biến thái không hoàn toàn

Đại diện
Đặc điểm

Một số loài côn trùng như: châu chấu, cào cào,...
Ấu trùng có hình dạng, cấu tạo và sinh lí, chưa hoàn thiện
( gần giống) so với con trưởng thành, ấu trùng phải trải qua
nhiều lần lột xác để biến đổi thành con trưởng thành.

Các giai đoạn

-Giai đoạn phôi:
Hợp tử -> Phôi -> Ấu trùng
-Giai đoạn hậu phôi:
Xảy ra biến thái.
Ấu trùng lột xác nhiều lần -> con trưởng thành.

Trải qua lột
xác

Ấu trùng phải trải qua nhiều lần lột xác để biến đổi thành con
trưởng thành

Hiện tượng rắn lột xác có phải là biến thái không?

Không phải. Vì không có sự biến đổi về hình thái , cấu tạo và sinh lí. Điều này khác
với kiểu lột xác ở côn trùng ( mỗi lần lột xác là mỗi lần tạo nên cơ quan mới cho cơ
thể).
Rắn lột xác để thay thế lớp da cũ đã bị bào mòn vì không còn đủ sức căng để bọc
cơ thể lớn lên của nó.

Phát triển qua biến thái

Phát triển không
qua biến thái

Hoàn toàn

Không hoàn toàn

Đại diện

Đa số ĐV có xương,
nhiều loài ĐV không
xương

Đa số các loài côn
trùng (bướm, ruồi,
ong,.. ) và lưỡng cư.

Một số loài côn trùng
như châu chấu, cào
cào, gián,...

Các giai đoạn

- Giai đoạn phôi thai.
- Giai đoạn sau sinh.

- Giai đoạn phôi.
- Giai đoạn hậu phôi.

- Giai đoạn phôi.
- Giai đoạn hậu phôi.

Đặc điểm

Ấu trùng có hình dạng,
cấu tạo và sinh lí rất
Con non có các đặc
khác với con trưởng
điểm hình thái, cấu tạo
thành, trải qua giai
và sinh lí tương tự với đoạn trung gian (ở côn
con trưởng thành
trùng là nhộng) ấu
trùng biến đổi thành
con trưởng thành

Ấu trùng phát triển
chưa hoàn thiện, trải
qua nhiều lần lột xác
ấu trùng biến đổi
thành con trưởng
thành

CỦNG CỐ
Câu 1. Những loài nào sau đây sinh trưởng và phát
triển không qua biến thái?
A.Cá chim, châu chấu, ếch
B.Bướm, chuồn chuồn, hươu, nai
C. Cá voi, bồ câu, rắn, người
D. Rắn, ruồi giấm, bướm

CỦNG CỐ
Câu 2. Những loài nào sau đây sinh trưởng và phát
triển qua biến thái hoàn toàn?
A. Cào cào, bướm, rắn mối
B. Ruồi, ếch, bướm
C. Bướm, châu chấu, cá heo
D. Ve sầu, tôm, cua

CỦNG CỐ
Câu 3. Những động vật sinh trưởng và phát triển
không qua biến thái hoàn toàn là:
A. Cá chép, gà, thỏ, khỉ.
B. Cánh cam, bọ rùa, bướm, ruồi.
C. Bọ ngựa, cào cào, tôm, cua.
D. Châu chấu, ếch, muỗi.

CỦNG CỐ

Cho các thông tin sau:
(1) các tế bào của phôi phân hóa tạo thành các cơ quan của sâu bướm
(2) hợp tự phân chia nhiều lần để tạo phôi
(3) ấu trùng trải qua nhiều lần lột xác trở thành con trưởng thành
(4) ấu trùng có hình thái,  cấu tạo và sinh lý rất khác với con trưởng
thành
(5) sự khác biệt về hình thái và cấu tạo của ấu trùng giữa các lần lột xác
là rất nhỏ
(6) các tế bào của phôi phân hóa tạo thành các cơ quan của ấu trùng
Thông tin đúng về biến thái hoàn toàn và biến thái không hoàn toàn là?
A. Biến thái hoàn toàn: (2), (4), (5) ; Biến thái không hoàn toàn: (1), (3), (4), (6)
B. Biến thái hoàn toàn: (1), (5), (6) ; Biến thái không hoàn toàn: (1), (2), (3), (5)
C. Biến thái hoàn toàn: (1), (3), (4) ; Biến thái không hoàn toàn: (1), (2), (5), (6)
D. Biến thái hoàn toàn: (1), (2), (4) ; Biến thái không hoàn toàn: (2), (3), (5), (6)

Cám ơn đã
lắng nghe