SINH TRƯỞNG VÀ PHÁT TRIỂN Ở ĐỘNG VẬT
BÀI 37
I. KHÁI NIỆM SINH TRƯỞNG VÀ PHÁT TRIỂN Ở ĐỘNG VẬT:
Sinh trưởng của cơ thể động vật là quá trình tăng kích thước của cơ thể do tăng số lượng và kích thước tế bào.
Phát triển của cơ thể động vật là quá trình biến đổi bao gồm sinh trưởng, phân hóa (biệt hóa ) tế bào và phát sinh hình thái các cơ quan và cơ thể.
Quá trình sinh trưởng và phát triển ở cơ thể động vật có thể trải qua biến thái hay không qua biến thái
biến thái là sự thay đổi đột ngột về hình thái, cấu tạo và sinh lý của động vật sau khi sinh ra hay nở từ trứng ra
Các kiểu biến thái:
- Phát triển không qua biến thái.
- Phát triển qua biến thái :
+ Phát triển qua biến thái hoàn toàn.
+Phát triển qua biến thái không hoàn toàn
II. PHÁT TRIỂN KHÔNG QUA BIẾN THÁI
Gồm hai giai đoạn: giai đoạn phôi thai, giai đoạn sau khi sinh ra
A) Giai đoạn phôi thai
Diễn ra trong tử cung (dạ con ) của người mẹ. Ở giai đoạn này, hợp tử phân chia nhiều lần hình thành phôi, sau đó phân hóa và tạo thành các cơ quan (tim, gan, phổi, mạch máu, … ) => THAI NHI
QUÁ TRÌNH PHÁT TRIỂN PHÔI THAI NGƯỜI
B) GIAI ĐOẠN SAU KHI SINH
Giai đoạn sau khi sinh của người không có biến thái, con sinh ra có đặc điểm hình thái và cấu tạo như người trưởng thành
Mới đẻ
2 tuổi
6 tuổi
12 tuổi
Trưởng thành
Sơ đồ phát triển không qua biến thái ở người
III. Phát triển qua biến thái
1. Quá trình biến thái hoàn toàn
Có ở đa số các loài côn trùng và lưỡng cư.
Ví dụ như ở bướm. Phát triển ở bướm gồm 2 giai đoạn : giai đoạn phôi và giai đoạn hậu phôi.
Giai đoạn phôi:

Diễn ra trong trứng đã thụ tinh.
Trong giai đoạn này, hợp tử phân chia nhiều lần hình thành phôi, phân hóa tạo thành các cơ quan của sâu bướm. Sâu bướm chui ra từ trứng.
B) Giai đoạn hậu phôi:

Ở bướm, chúng biến thái từ từ sâu bướm thành nhộng và sau đó thành bướm.
Đặc biệt, sau bướm có cấu tao và sinh lý rất khác với bướm, trải qua nhiều lần lột xác thành nhộng (giai đoạn tu chỉnh toàn bộ cơ thể ) và sau đó thành bướm.
Hầu hết bướm sống bằng mật hoa trong khi đó sâu bướm lại ăn lá cây.
2. Phát triển qua biến thái không hoàn toàn:

Có ở một số loài côn trùng như châu chấu, cào cào, gián, …
Ví dụ như sự phát triển ở châu chấu gồm hai giai đoạn: Giai đoạn phôi và giai đoạn hậu phôi.

Giai đoạn phôi:

Diễn ra trong trứng đã thụ tinh. Ở giai đoạn này hợp tử phân chia nhiều lần hình thành phôi. Phôi phân hóa tạo thành các cơ quan của ấu trùng. Ấu trùng chui ra từ trứng.

B) Giai đoạn hậu phôi:

Giai đoạn này châu chấu có biến thái. Con non (Ấu trùng ) phát triển chưa hoàn thiện. Ví dụ như chưa có cánh. Chúng trải qua nhiều lần lột xác (khoảng 4-5 lần ), sau mỗi lần lột xác con non lớn rất nhanh. Sự khác biệt về hình thái và cấu tạo của ấu trùng giữa các lần lột xác kế tiếp nhau là không lớn.
Sơ đồ phát triển qua biến thái hoàn toàn ở bướm
Sơ đồ phát triển qua biến thái không hoàn toàn ở châu chấu
Tổng kết
Biến thái là sự thay đổi đột ngột về hình thái, cấu tạo và sinh lý của động vật sau khi sinh ra hoặc nở từ trứng ra.
Phát triển của động vật không qua biến thái là kiểu phát triển mà con non có các đặc điểm hình thái, cấu tạo và sinh lý tương tự với con trưởng thành.
Phát triển của động vật qua biến thái hoàn toàn là kiểu phát triển mà ấu trùng có hình dạng, cấu tạo và sinh lý rất khác với con trưởng thành, trái qua giai đoạn trung gian (ở côn trùng là nhộng ) ấu trùng biến đổi thành con trưởng thành.
Phát triển của động vật qua biến đổi không hoàn toàn là kiểu phát triển mà ấu trùng phát triển chưa hoàn thiện, trải qua nhiều lần lột xác ấu trùng biến đổi thành con trưởng thành.