sinh trưởng và phát triển ở thực vật

- 0 / 0
(Tài liệu chưa được thẩm định)
Nguồn:
Người gửi: Nguyễn Thị Huệ
Ngày gửi: 23h:15' 23-02-2026
Dung lượng: 35.3 MB
Số lượt tải: 4
Nguồn:
Người gửi: Nguyễn Thị Huệ
Ngày gửi: 23h:15' 23-02-2026
Dung lượng: 35.3 MB
Số lượt tải: 4
Số lượt thích:
0 người
CHÀO MỪNG CÁC EM
ĐẾN VỚI TIẾT HỌC
HÔM NAY!
KHỞI ĐỘNG
Quan sát hình 30.1, nêu mục đích đo chiều cao và đếm
số lá cây ngô của các bạn trong hình.
Mục đích chứng minh
ở hình b, cây ngô có
sự tăng chiều cao,
tăng số lá cây so với
hình a.
BÀI 30: SINH TRƯỞNG
VÀ PHÁT TRIỂN Ở
THỰC VẬT
I. Thí nghiệm chứng minh cây
NỘI DUNG
BÀI HỌC
sinh trưởng
II. Mô phân sinh
III. Các giai đoạn sinh trưởng và
phát triển ở thực vật
IV. Ứng dụng sinh trưởng và phát
triển ở thực vật trong thực tiễn
I. Thí nghiệm chứng minh
cây sinh trưởng
1. Chuẩn bị
- Mẫu vật: 5 hạt đậu xanh đã nảy mầm.
- Dụng cụ: 5 cốc đất ẩm, thước đo, ca tưới.
2. Tiến hành
- Trồng vào mỗi cốc 1 hạt đậu xanh đã nảy mầm.
- Để các cốc ngoài ánh sáng, tưới nước hằng ngày.
- Tính từ ngày trồng, cứ ba ngày một lần, đo chiều cao của mỗi cây
(từ gốc cây lên ngọn cây).
Ghi chép số liệu vào bảng 30.1 rồi hoàn thành báo cáo
theo phiếu báo cáo kết quả thí nghiệm
Cây
Cây 1
Cây 2
Cây 3
Cây 4
Cây 5
(cm)
(cm)
(cm)
(cm)
(cm)
Lần 1
3,4
3,5
3,3
3,4
3,6
Lần 2
5,6
5,9
6,1
5,9
6,1
Lần 3
10,2
10,5
10,8
10,5
10,4
Lần đo
II. Mô phân sinh
1. Khái niệm
• Mô phân sinh là gì?
• Cây hai lá mầm có những loại mô
phân sinh nào?
- Mô phân sinh là: nhóm các tế bào
chưa phân hóa, có khả năng phân
- Cây hai lá mầm có: mô
chia tạo tế bào mới, làm cho cây sinh
phân sinh đỉnh, mô phân
trưởng (tăng chiều cao, đường kính
sinh bên.
của thân, tăng chiều dài của rễ).
CH1: Quan sát hình 30.2, chỉ
vị trí của mô phân sinh.
2. Vị trí của mô phân sinh
- Mô phân sinh đỉnh chồi: nằm ở
đỉnh ngọn, đỉnh chồi, đỉnh cành,…
- Mô phân sinh đỉnh rễ: nằm ở
chóp rễ.
- Mô phân sinh bên: nằm ở thân,
cành,…
3. Vai trò của các mô phân sinh:
CH2: Nêu vai trò của các mô phân sinh
đối với sự sinh trưởng của cây.
- Mô phân sinh đỉnh chồi, đỉnh rễ: giúp
gia tăng chiều dài của thân và rễ.
- Mô phân sinh bên: giúp gia tăng độ
dày (đường kính) của thân, cành,…
EM CÓ BIẾT
Hãy nêu sự khác biệt
về mô phân sinh ở thực
vật một lá mầm so với
thực vật hai lá mầm.
Sự khác biệt: Thực vật một lá mầm so với thực vật
hai lá mầm:
• Không có mô phân sinh bên.
• Chúng có mô phân sinh đỉnh và mô phân sinh
lóng.
• Mô phân sinh lóng nằm ở vị trí các mắt của vỏ
thân, có vai trò tăng chiều dài của lóng.
Kết luận: Ở thực vật, sinh trưởng thường diễn ra ở mô phân sinh.
III. Các giai đoạn sinh trưởng
và phát triển ở thực vật
Quan sát hình 30.3 trình
bày các giai đoạn sinh
trưởng
Thảo luận
cặp đôi
và
phát
triển
tương ứng từ (1) đến (7)
của cây cam.
Trả lời
Các giai đoạn sinh trưởng và phát triển của cây cam:
(1) Hạt cam được gieo vào đất
(2) Hạt nảy mầm
(3) Từ mầm cây phát triển thành cây con
(4) Từ cây con phát triển thành cây con lớn hơn, tăng trưởng về
kích thước, số lá
(5) Cây tăng trưởng về số lượng lá nhiều hơn, rễ mọc ra cùng
nhiều hơn, còn có rất nhiều cành
(6) Cây bắt đầu ra hoa
(7) Cây bắt đầu kết quả từ hoa
Quan sát video và mô tả theo bảng:
Tên cây Mô tả sự sinh trưởng Mô tả sự phát triển
Quan sát video và mô tả theo bảng:
Tên cây Mô tả sự sinh trưởng Mô tả sự phát triển
Bảng mô tả các gia đoạn sinh trưởng,
phát triển một số cây.
Tên cây
Cây ớt cay
Mô tả sự sinh trưởng
Lá, rễ cây tăng kích thước.
Mô tả sự phát triển
Hạt nảy mầm và ra rễ, cây mầm ra lá.
Cây cao lên và to ra.
Cây nấm
Cây cao lên và to ra
Cây ra rễ
Cây hoa hướng dương
Cây ra lá. Lá cây tăng về số lượng và kích thước. Cây ra lá, ra hoa, ra hạt.
Cây cao lên và to ra
Cây dưa hấu
Rễ cây tăng kích thước.
Hạt nảy mầm và ra rễ, cây mầm ra lá, ra
Lá cây tăng về số lượng và kích thước.
tua cuốn.
Cây cao lên và to ra.
Cây đậu xanh, Cây củ cải, Rễ cây tăng kích thước và số lượng.
cây lúa mì, cây mù tạt
Lá cây tăng kích thước.
Cây cao lên và to ra.
Hạt nảy mầm và ra rễ, cây mầm ra lá.
Kết luận
- Các giai đoạn sinh trưởng và phát triển khác nhau:
- Các giai đoạn đó nối tiếp nhau, tạo thành vòng đời của cây.
- Ở thực vật có hoa: hạt → hạt nảy mầm → cây mầm → cây con →
cây trưởng thành→ Cây ra hoa → cây tạo quả và hình thành hạt.
IV. Ứng dụng sinh trưởng và
phát triển ở thực vật trong
thực tiễn
Đọc thông tin mục IV (SGK tr.143)
và trả lời câu hỏi:
Thảo luận cặp đôi
Nêu các ứng dụng hiểu
biết về sinh trưởng và
phát triển ở thực vật để
tăng năng suất cây trồng.
Ứng dụng vào thực tiến như:
- Đưa ra biện pháp chăm sóc phù hợp.
- Điều khiển yếu tố môi trường như nhiệt độ, ánh sáng
nhằm kích thích ra hoa sớm, tăng hiệu suất tạo quả.
- Trồng cây đúng mùa vụ, luân canh.
- Sử dụng chất kích thích để làm cho cây ra rễ, tăng chiều
cao, rút ngắn thời gian sinh trưởng, tăng năng suất.
LUYỆN TẬP
Nêu một số ví dụ về điều khiển yếu tố môi
trường để kích thích sự sinh trưởng và phát
triển ở thực vật.
• Tưới nước ấm 40 – , thắp đèn cho cây đào giúp cây ra hoa sớm.
• Phủ nylon lên mạ mới gieo giúp tránh rét triển ở thực vật.
• Chiếu sáng trên 16 giờ cho hoa lay ơn để cây có búp to hơn và hoa bền hơn.
• Mùa nào trồng cây nấy: Mùa xuân, hè trồng cà chua, bí đỏ. Mùa thu, đông
trồng su hào, bắp cải.
VẬN DỤNG
Vận dụng 1: Vì sao
thường phải trồng cây
đúng mùa vụ?
Phải trồng cây đúng mùa vụ vì:
• Trồng đúng thời vụ cho năng suất
tối đa so với tiềm năng của nó.
• Trồng đúng thời vụ cây khoẻ, tính
chống chịu tốt nhất với các đối
tượng sâu bệnh hại.
Vận dụng 2: Muốn trồng cây trái vụ (ví dụ thanh long, xoài,…)
vẫn đạt năng suất cao thì có thể có biện pháp nào?
Muốn trồng cây trái vụ (ví dụ thanh long, xoài,…) vẫn đạt năng suất cao thì có thể có biện
pháp như:
Điều khiển yếu tố môi trường: Thanh long là một loài cây ưa ánh sáng và khí hậu nóng,
• Trồng trái vụ cần chong đèn, tăng thời gian chiếu sáng kích thích cây ra hoa.
• Chủ yếu là ánh sáng đỏ và đỏ xa dùng bóng đèn tròn từ 75 – 100 W; thắp sáng liên tục
từ 15 - 20 đêm, thời gian thắp đèn từ 7 - 10 giờ/đêm.
Sử dụng chất kích thích cho cây: phân bón, nước, chất kích thích sinh trưởng hợp lí để
cây ra hoa, tạo quả,…
HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
Ôn lại kiến thức đã học
Làm
bài
tập
và thực hiện nhiệm vụ:
trong Sách bài
Em hãy tìm hiểu thêm
tập Sinh học 7.
một số biện pháp làm
Đọc và tìm hiểu
cho cây ra rễ nhanh,
trước
tăng chiều cao cây, kích
Sinh trưởng và
thích ra hoa sớm,…
phát
Bài
triển
động vật.
31:
ở
CẢM ƠN CÁC EM
ĐÃ LẮNG NGHE
BÀI GIẢNG!
ĐẾN VỚI TIẾT HỌC
HÔM NAY!
KHỞI ĐỘNG
Quan sát hình 30.1, nêu mục đích đo chiều cao và đếm
số lá cây ngô của các bạn trong hình.
Mục đích chứng minh
ở hình b, cây ngô có
sự tăng chiều cao,
tăng số lá cây so với
hình a.
BÀI 30: SINH TRƯỞNG
VÀ PHÁT TRIỂN Ở
THỰC VẬT
I. Thí nghiệm chứng minh cây
NỘI DUNG
BÀI HỌC
sinh trưởng
II. Mô phân sinh
III. Các giai đoạn sinh trưởng và
phát triển ở thực vật
IV. Ứng dụng sinh trưởng và phát
triển ở thực vật trong thực tiễn
I. Thí nghiệm chứng minh
cây sinh trưởng
1. Chuẩn bị
- Mẫu vật: 5 hạt đậu xanh đã nảy mầm.
- Dụng cụ: 5 cốc đất ẩm, thước đo, ca tưới.
2. Tiến hành
- Trồng vào mỗi cốc 1 hạt đậu xanh đã nảy mầm.
- Để các cốc ngoài ánh sáng, tưới nước hằng ngày.
- Tính từ ngày trồng, cứ ba ngày một lần, đo chiều cao của mỗi cây
(từ gốc cây lên ngọn cây).
Ghi chép số liệu vào bảng 30.1 rồi hoàn thành báo cáo
theo phiếu báo cáo kết quả thí nghiệm
Cây
Cây 1
Cây 2
Cây 3
Cây 4
Cây 5
(cm)
(cm)
(cm)
(cm)
(cm)
Lần 1
3,4
3,5
3,3
3,4
3,6
Lần 2
5,6
5,9
6,1
5,9
6,1
Lần 3
10,2
10,5
10,8
10,5
10,4
Lần đo
II. Mô phân sinh
1. Khái niệm
• Mô phân sinh là gì?
• Cây hai lá mầm có những loại mô
phân sinh nào?
- Mô phân sinh là: nhóm các tế bào
chưa phân hóa, có khả năng phân
- Cây hai lá mầm có: mô
chia tạo tế bào mới, làm cho cây sinh
phân sinh đỉnh, mô phân
trưởng (tăng chiều cao, đường kính
sinh bên.
của thân, tăng chiều dài của rễ).
CH1: Quan sát hình 30.2, chỉ
vị trí của mô phân sinh.
2. Vị trí của mô phân sinh
- Mô phân sinh đỉnh chồi: nằm ở
đỉnh ngọn, đỉnh chồi, đỉnh cành,…
- Mô phân sinh đỉnh rễ: nằm ở
chóp rễ.
- Mô phân sinh bên: nằm ở thân,
cành,…
3. Vai trò của các mô phân sinh:
CH2: Nêu vai trò của các mô phân sinh
đối với sự sinh trưởng của cây.
- Mô phân sinh đỉnh chồi, đỉnh rễ: giúp
gia tăng chiều dài của thân và rễ.
- Mô phân sinh bên: giúp gia tăng độ
dày (đường kính) của thân, cành,…
EM CÓ BIẾT
Hãy nêu sự khác biệt
về mô phân sinh ở thực
vật một lá mầm so với
thực vật hai lá mầm.
Sự khác biệt: Thực vật một lá mầm so với thực vật
hai lá mầm:
• Không có mô phân sinh bên.
• Chúng có mô phân sinh đỉnh và mô phân sinh
lóng.
• Mô phân sinh lóng nằm ở vị trí các mắt của vỏ
thân, có vai trò tăng chiều dài của lóng.
Kết luận: Ở thực vật, sinh trưởng thường diễn ra ở mô phân sinh.
III. Các giai đoạn sinh trưởng
và phát triển ở thực vật
Quan sát hình 30.3 trình
bày các giai đoạn sinh
trưởng
Thảo luận
cặp đôi
và
phát
triển
tương ứng từ (1) đến (7)
của cây cam.
Trả lời
Các giai đoạn sinh trưởng và phát triển của cây cam:
(1) Hạt cam được gieo vào đất
(2) Hạt nảy mầm
(3) Từ mầm cây phát triển thành cây con
(4) Từ cây con phát triển thành cây con lớn hơn, tăng trưởng về
kích thước, số lá
(5) Cây tăng trưởng về số lượng lá nhiều hơn, rễ mọc ra cùng
nhiều hơn, còn có rất nhiều cành
(6) Cây bắt đầu ra hoa
(7) Cây bắt đầu kết quả từ hoa
Quan sát video và mô tả theo bảng:
Tên cây Mô tả sự sinh trưởng Mô tả sự phát triển
Quan sát video và mô tả theo bảng:
Tên cây Mô tả sự sinh trưởng Mô tả sự phát triển
Bảng mô tả các gia đoạn sinh trưởng,
phát triển một số cây.
Tên cây
Cây ớt cay
Mô tả sự sinh trưởng
Lá, rễ cây tăng kích thước.
Mô tả sự phát triển
Hạt nảy mầm và ra rễ, cây mầm ra lá.
Cây cao lên và to ra.
Cây nấm
Cây cao lên và to ra
Cây ra rễ
Cây hoa hướng dương
Cây ra lá. Lá cây tăng về số lượng và kích thước. Cây ra lá, ra hoa, ra hạt.
Cây cao lên và to ra
Cây dưa hấu
Rễ cây tăng kích thước.
Hạt nảy mầm và ra rễ, cây mầm ra lá, ra
Lá cây tăng về số lượng và kích thước.
tua cuốn.
Cây cao lên và to ra.
Cây đậu xanh, Cây củ cải, Rễ cây tăng kích thước và số lượng.
cây lúa mì, cây mù tạt
Lá cây tăng kích thước.
Cây cao lên và to ra.
Hạt nảy mầm và ra rễ, cây mầm ra lá.
Kết luận
- Các giai đoạn sinh trưởng và phát triển khác nhau:
- Các giai đoạn đó nối tiếp nhau, tạo thành vòng đời của cây.
- Ở thực vật có hoa: hạt → hạt nảy mầm → cây mầm → cây con →
cây trưởng thành→ Cây ra hoa → cây tạo quả và hình thành hạt.
IV. Ứng dụng sinh trưởng và
phát triển ở thực vật trong
thực tiễn
Đọc thông tin mục IV (SGK tr.143)
và trả lời câu hỏi:
Thảo luận cặp đôi
Nêu các ứng dụng hiểu
biết về sinh trưởng và
phát triển ở thực vật để
tăng năng suất cây trồng.
Ứng dụng vào thực tiến như:
- Đưa ra biện pháp chăm sóc phù hợp.
- Điều khiển yếu tố môi trường như nhiệt độ, ánh sáng
nhằm kích thích ra hoa sớm, tăng hiệu suất tạo quả.
- Trồng cây đúng mùa vụ, luân canh.
- Sử dụng chất kích thích để làm cho cây ra rễ, tăng chiều
cao, rút ngắn thời gian sinh trưởng, tăng năng suất.
LUYỆN TẬP
Nêu một số ví dụ về điều khiển yếu tố môi
trường để kích thích sự sinh trưởng và phát
triển ở thực vật.
• Tưới nước ấm 40 – , thắp đèn cho cây đào giúp cây ra hoa sớm.
• Phủ nylon lên mạ mới gieo giúp tránh rét triển ở thực vật.
• Chiếu sáng trên 16 giờ cho hoa lay ơn để cây có búp to hơn và hoa bền hơn.
• Mùa nào trồng cây nấy: Mùa xuân, hè trồng cà chua, bí đỏ. Mùa thu, đông
trồng su hào, bắp cải.
VẬN DỤNG
Vận dụng 1: Vì sao
thường phải trồng cây
đúng mùa vụ?
Phải trồng cây đúng mùa vụ vì:
• Trồng đúng thời vụ cho năng suất
tối đa so với tiềm năng của nó.
• Trồng đúng thời vụ cây khoẻ, tính
chống chịu tốt nhất với các đối
tượng sâu bệnh hại.
Vận dụng 2: Muốn trồng cây trái vụ (ví dụ thanh long, xoài,…)
vẫn đạt năng suất cao thì có thể có biện pháp nào?
Muốn trồng cây trái vụ (ví dụ thanh long, xoài,…) vẫn đạt năng suất cao thì có thể có biện
pháp như:
Điều khiển yếu tố môi trường: Thanh long là một loài cây ưa ánh sáng và khí hậu nóng,
• Trồng trái vụ cần chong đèn, tăng thời gian chiếu sáng kích thích cây ra hoa.
• Chủ yếu là ánh sáng đỏ và đỏ xa dùng bóng đèn tròn từ 75 – 100 W; thắp sáng liên tục
từ 15 - 20 đêm, thời gian thắp đèn từ 7 - 10 giờ/đêm.
Sử dụng chất kích thích cho cây: phân bón, nước, chất kích thích sinh trưởng hợp lí để
cây ra hoa, tạo quả,…
HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
Ôn lại kiến thức đã học
Làm
bài
tập
và thực hiện nhiệm vụ:
trong Sách bài
Em hãy tìm hiểu thêm
tập Sinh học 7.
một số biện pháp làm
Đọc và tìm hiểu
cho cây ra rễ nhanh,
trước
tăng chiều cao cây, kích
Sinh trưởng và
thích ra hoa sớm,…
phát
Bài
triển
động vật.
31:
ở
CẢM ƠN CÁC EM
ĐÃ LẮNG NGHE
BÀI GIẢNG!
 







Các ý kiến mới nhất