Bài 10+14: Thường thức mĩ thuật

MĨ THUẬT VIỆT NAM GIAI ĐOẠN 1954-1975
II/Thành tựu cơ bản của mĩ thuật cách mạng Việt Nam:
1. Tranh sơn mài:
* Chất liệu sơn ta, lấy từ nhựa cây sơn. Là chất liệu truyền thống, giữ vị trí quan trọng trong nền hội hoạ Việt Nam.
* M?t s? tỏc ph?m tiờu bi?u :
Bình minh trên nông trang (sơn mài-Nguyễn Đức Nùng)
Trái tim và nòng súng (sơn mài- Huỳnh Văn Gấm)
2. Tranh lụa:
* Là chất liệu truyền thống Phương Đông. Trải qua quá trình phát triển, tranh lụa đã có những đổi mới về kĩ thuật cũng như về nội dung đề tài.
Con đọc bầm nghe
(tranh lụa-Trần Văn Cẩn)
Bữa cơm mùa thắng lợi
(tranh lụa - Nguyễn Phan Chánh)
3. Tranh khắc gỗ:
* Chịu ảnh hưởng của tranh dân gian. Có thể in làm nhiều bản.
Kết hợp giữa phong cách truyền thống với phương Tây tạo ra nét đẹp riêng của mỹ thuật Việt Nam hiện đại.
Mẹ con
(khắc gỗ-Đinh Trọng Khang)
Ông cháu
(khắc gỗ - Huy Oánh)
4. Tranh sơn dầu:
* Là chất liệu của phưương Tây nhưng được các Hoạ sĩ Việt Nam sử dụng với sắc thái riêng, đậm đà tính dân tộc.
Một buổi cày-1960
(Sơn dầu-Lưu Công Nhân)
Nữ dân quân miền biển – 1960

(Sơn dầu-Trần Văn Cẩn)
5. Tranh màu bột
* Chất liệu gọn, nhẹ, dễ sử dụng, vẽ đư­îc trên nhiều chất liệu và có khả năng diễn tả sâu sắc, hiệu quả nghệ thuật cao.
Bộ đội Nam tiến (Bột màu-Nguyễn Đỗ Cung)
6. Điêu khắc:
* Th? hi?n nhi?u ch?t li?u ; tu?ng trũn, phự diờu, gũ...
Nắm đất miền Nam
1955 – Phạm Xuân Thi
Võ Thị Sáu - 1956
Diệp Minh Châu
Chiến thắng Điện Biên Phủ
1969 – Nguyễn Hải
MỘT SỐ TÁC PHẨM MĨ THUẬT GIAI ĐOẠN 1954 - 1975
Trong giai đoạn này nền Mỹ thuật Việt Nam đư­îc phát triển cả chiều sâu lẫn chiều rộng, hình thành đội ngũ đông đảo các hoạ sĩ sáng tác.
- Nội dung đề tài các tác phẩm phong phú (chiến tranh cách mạng, lao động sản xuất, văn hóa giáo dục…)
- Chất liệu các tác phẩm đa dạng, phong phú (sơn mài, lụa, khắc gỗ, sơn dầu, màu bột, điêu khắc…)

Tr?n Van C?n
Bựi Xuõn Phỏi
Nguy?n Sỏng
NỘI DUNG

1. Họa sĩ Trần Văn Cẩn với bức tranh sơn mài “Tát nước đồng chiêm”
2. Họa sĩ Nguyễn Sáng với bức tranh sơn mài “Kết nạp Đảng ở Điện Biên Phủ”
3. Họa sĩ Bùi Xuân Phái với các bức tranh về phố cổ Hà Nội
1. Họa sĩ Trần Văn Cẩn với bức tranh sơn mài Tát nước đồng chiêm:
- Ông sinh ngày 13/8/1910 tại Kiến An,
Hải Phòng
- Tốt nghiệp trường Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dưương khoá 1931 - 1936.
- CM tháng 8 thành công ông tham gia các hoạt động trong Hội Văn hoá cứu quốc, sáng tác nhiều tranh cổ động phục vụ kháng chiến.
- Ông vừa là họa sĩ sáng tác,vừa là một nhà sư phạm,nhà quản lý. Ông là Tổng thưư ký Hội Mỹ thuật, là Hiệu trưưởng Trưởng Cao đẳng Mỹ thuật Việt Nam trong một thời gian dài.
- Ông được Nhà nước trao tặng nhiều danh hiệu cao quý, trong đó có giải thưởng Hồ Chí Minh về Văn học - nghệ thuật.
Tát nước đồng chiêm (Trần Văn Cẩn)
- Tranh được sáng tác năm 1958.
- Đề tài: Lao động sản xuất
- Nội dung: Bức tranh như một bài thơ ca ngợi cuộc sống lao động tập thể của ngưười nông dân sau ngày hoà bình lập lại.
- Chất liệu: Sơn mài
Bố cục: mang tính ước lệ, giàu tính trang trí đã diễn tả nhóm người tát nước có dáng điệu như đang múa vui trong ngày hội lao động sản xuất.
- Màu sắc: Người và cảnh được thể hiện bằng màu sắc mạnh mẽ nổi bật trên nền đen sâu thẳm của chất liệu sơn ta, tạo thành nhịp điệu hài hoà.
2. Họa sĩ Nguyễn Sáng với bức tranh sơn mài Kết nạp Đảng ở Điện Biên Phủ :
- ễng sinh nam 1923 t?i Mi Tho, Ti?n Giang.
-ễng t?t nghi?p tru?ng Trung c?p M? thu?t Gia D?nh sau dú h?c ti?p truu?ng Cao d?ng M? thu?t Dụng Duong khoỏ 1941 - 1945.
-Trong t?ng kh?i nghia thỏng 8, ụng tham gia cu?p chớnh quy?n t?i Ph? Khõm Sai (HN) v� v? tranh tuyờn truy?n c? d?ng.
Nam 1946 ụng lờn chi?n khu Vi?t B?c tham gia chi?n dich Biờn gi?i, chi?n d?ch Di?n Biờn Ph?.
-ễng l� ngu?i v? m?u ti?n d?u tiờn cho chớnh quy?n cỏch m?ng. ễng cú nhi?u ?nh hu?ng l?n d?n nhi?u th? h? ho? si Vi?t nam. ễng du?c nh� nuu?c trao t?ng gi?i thuu?ng HCM v? Van h?c - Ngh? thu?t.
Đề tài : Cách mạng, diễn tả chất hào hùng và lý tưởng cao đẹp của những người Đảng viên.
Nội dung: Diễn tả lễ kết nạp Đảng ngay trong chiến hào ngoài mặt trận, lúc cuộc chiến đang xảy ra ác liệt.
Bố cục: Hình khối đơn giản, chắc khoẻ của hình dáng và nét mặt của ngưười chiến sĩ, bố cục vững chãi, tạo thế chặt chẽ cho bức tranh.
- Màu sắc: Gam màu nâu vàng của chất liệu sơn mài đã tạo nên sự ác liệt, khẩn trưưởng của cuộc chiến, song không kộm phần trang nghiêm, trang trọng của một buổi lễ kết nạp Đảng ngoài mặt trận.
3. Họa sĩ Bùi Xuân Phái và các bức tranh về Phố cổ Hà Nội :
- ễng sinh ng�y 01/9/1920 t?i Qu?c Oai, H� Tõy (nay l� H� N?i).
- ễng t?t nghi?p truu?ng Cao d?ng M? thu?t Dụng Duong khoỏ 1941 - 1945.
- Trong cỏch m?ng thỏng 8 ụng tham gia kh?i nghia ? H� N?i sau dú lờn chi?n khu Vi?t B?c. Nam 1950 ụng tr? v? H� N?i vi?t bỏo v� v? minh ho?. Ho� bỡnh l?p l?i ụng gi?ng d?y t?i truu?ng Cao d?ng M? thu?t Vi?t Nam t? 1956-1957.
- ễng r?t say mờ v? ph? c? H� N?i, tranh phong c?nh, cỏc di?n viờn chốo, v� chõn dung b?n thõn.
- ễng dó duu?c Nh� nu?c trao t?ng gi?i thu?ng HCM v? Van h?c - Ngh? thu?t.
Phố cổ Hà Nội với những cảnh phố và những đường nét xô lệch, mái tường rêu phong, những đầu hồi và mái ngói đen sạm màu thời gian luôn xuất hiện trong tranh của ông.
Tranh của ông luôn gợi cho mỗi người đi xa luôn khao khát, cảm nhận được nỗi thiếu vắng Hà Nội một cách sâu sắc.
Người xem tranh của ông luôn tìm thấy vẻ đẹp của thủ đô Hà Nội qua những thăng trầm lịch sử. Vì thế, ngưười yêu nghệ thuật đã đặt tên gọi cho những tác phẩm nghệ thuật của ông là “Phố Phái”