NỘI QUI LỚP HỌC ONLINE
Vào lớp học đúng giờ qui định.
Tất cả các mic đều tắt , chỉ được mở khi GV cho phép, tất cả camera phải mở nếu hs tắt camera coi như vắng học.
Không nói chuyện riêng, chát trong lớp học, và trao đổi bằng các hình thức khác.
Chuẩn bị đầy đủ sgk, vở ghi, vở nháp, bút, thước kẻ.
Khi nói với GV phải xưng hô đúng mực, giao tiếp với các bạn phải lịch sự.
Ngồi học nghiêm túc, khi có việc phải ra ngoài cần xin phép Gv.
THỂ LỆ
như
Quê hương là chùm khế ngọt
Mẹ già như chuối chín cây
Anh em như thể tay chân
Trẻ em như búp trên cành
TIẾT 87: SO SÁNH
(Tiếp theo)
I. Các kiểu so sánh
Tìm những câu thơ có chứa phép so sánh trong khổ thơ sau:
“Những ngôi sao thức ngoài kia
Chẳng bằng mẹ đã thức vì chúng con
Đêm nay con ngủ giấc tròn
Mẹ là ngọn gió của con suốt đời.”
(Trần Quốc Minh)
Những ngôi sao thức ngoài kia
Chẳng bằng mẹ đã thức vì chúng con.

Mẹ là ngọn gió của con suốt đời
Từ ngữ chỉ ý so sánh trong các phép so sánh trên có gì khác nhau?
Tìm thêm các từ ngữ chỉ so sánh ngang bằng hoặc không ngang bằng.


Những ngôi sao thức ngoài kia
Chẳng bằng mẹ đã thức vì chúng con.
So sánh không ngang bằng
- A chẳng bằng ( hơn, kém, thua, hơn là, kém là, không bằng,…) B
B
SS
TỪ SS
A
Đêm nay con ngủ giấc tròn
Mẹ là ngọn gió của con suốt đời
- A là (như, y như, tựa như, giống như, bao nhiêu… bấy nhiêu,…) B
So sánh ngang bằng
A
B
TỪ SS
Có hai kiểu so sánh :
+ So sánh ngang bằng
+ So sánh không ngang bằng


BÀI TẬP NHANH
Em hãy quan sát các bức tranh và tìm câu tương ứng có sử dụng phép so sánh.
Một giọt máu đào hơn ao nước lã
Ai ơi đừng bỏ ruộng hoang,
Bao nhiêu tấc đất tấc vàng bấy nhiêu
Công cha như núi Thái Sơn,
Nghĩa mẹ như nước trong nguồn chảy ra.
Em hãy đặt một câu so sánh ngang bằng và một câu so sánh không ngang bằng.
II. Tác dụng của so sánh:
Tìm phép so sánh trong đoạn văn:
Mỗi chiếc lá rụng có một linh hồn riêng, một tâm tình riêng, một cảm giác riêng. Có chiếc tựa mũi tên nhọn, tự cành cây rơi cắm phập xuống đất như cho xong chuyện, cho xong một đời lạnh lùng, thản nhiên, không thương tiếc, không do dự vẩn vơ. Có chiếc lá như con chim bị lảo đảo mấy vòng trên không, rồi cố gượng ngoi đầu lên, hay giữ thăng bằng cho chậm tới cái giây nằm phơi trên mặt đất. Có chiếc lá nhẹ nhàng khoan thai đùa bỡn, múa may với làn gió thoảng, như thầm bảo rằng sự đẹp của vạn vật chỉ ở hiện tại: cả một thời quá khứ dài dằng dặc của chiếc lá trên cành cây không bằng một vài giây bay lượn, nếu sự bay lượn ấy có vẻ đẹp nên thơ. Có chiếc lá như sợ hãi, ngần ngại rụt rè, rồi như gần tới mặt đất, còn cất mình muốn bay trở lại cành. Có chiếc lá đầy âu yếm rơi bám vào một bông hoa thơ, hay đến mơn trớn một ngọn cỏ xanh mềm mại.
(Khải Hưng)



Trong đoạn văn đã dẫn, phép so sánh có tác dụng gì:
-  Đối với việc miêu tả sự vật, sự việc?
-  Đối với việc thể hiện tư tưởng, tình cảm của người viết?
+ Có chiếc lá tựa mũi tên nhọn...
+ Có chiếc lá như con chim bị lảo đảo...
+ Quá khứ của chiếc lá trên cành không bằng một vài giây...
+ Có chiếc lá như sợ hãi…
 Gợi hình, giúp cho việc miêu tả sự vật, sự việc được cụ thể, sinh động.
 Gợi cảm (gợi cảm xúc) biểu hiện tư tưởng, tình cảm sâu sắc.
Từ ví dụ vừa phân tích, theo em so sánh có tác dụng gì?
So sánh vừa có tác dụng gợi hình, giúp cho việc miêu tả sự vật, sự việc được cụ thể, sinh động; vừa có tác dụng biểu hiện tư tưởng tình cảm sâu sắc.
Thuyền chúng tôi chèo thoát qua kênh Bọ Mắt, đổ ra con sông Cửa Lớn, xuôi về Năm Căn. Dòng sông Năm Căn mênh mông, nước ầm ầm đổ ra biển ngày đêm như thác, cá nước bơi hàng đàn đen trũi nhô lên hụp xuống như người bơi ếch giữa những đầu sóng trắng. Thuyền xuôi giữa dòng con sông rộng hơn ngàn thước, trông hai bên bờ, rừng đước dựng lên cao ngất như hai dãy trường thành vô tận.
Tìm phép so sánh trong đoạn văn và nêu tác dụng:
Một số từ ngữ chỉ ý so sánh ngang bằng hoặc không ngang bằng
III. Luyện tập
Bài tập 1: Chỉ ra các phép so sánh trong những khổ thơ dưới đây. Cho biết chúng thuộc kiểu so sánh nào. Phân tích tác dụng gợi hình, gợi cảm của một phép so sánh mà em thích.
b) Con đi trăm núi ngàn khe
Chưa bằng muôn nỗi tái tê lòng bầm
Con đi đánh giặc mười năm
Chưa bằng khó nhọc đời bầm sáu mươi .
(Tố Hữu)
c) Anh đội viên mơ màng
Như nằm trong giấc mộng
Bóng Bác cao lồng lộng
Ấm hơn ngọn lửa hồng .
(Minh Huệ)

a) Quê hương tôi có con sông xanh biếc
Nước gương trong soi tóc những hàng tre
Tâm hồn tôi là một buổi trưa hè
Toả nắng xuống lòng sông lấp loáng.
(Tế Hanh)
a) Quê hương tôi có con sông xanh biếc
Nước gương trong soi tóc những hàng tre
Tâm hồn tôi là một buổi trưa hè
So sánh ngang bằng
Toả nắng xuống lòng sông lấp loáng.
Tác dụng: cho thấy tâm hồn nhạy cảm, yêu thiên nhiên, yêu quê hương tha thiết của tác giả.


b) Con đi trăm núi ngàn khe
Chưa bằng muôn nỗi tái tê lòng bầm
Con đi đánh giặc mười năm
Chưa bằng khó nhọc đời bầm sáu mươi
Tác dụng: cuộc đời của mẹ đã trải qua biết bao vất vả, cực nhọc , thể hiện lòng yêu thương của tác giả đối với bầm.
Anh đội viên mơ màng
Như nằm trong giấc mộng
So sánh ngang bằng
Bóng Bác cao lồng lộng
Ấm hơn ngọn lửa hồng
So sánh không ngang bằng
Tác dụng: cho thấy tình cảm yêu thương, kính trọng của bộ đội và người dân Việt Nam dành cho Bác.
Bài tập 2. Hãy nêu những câu văn có sử dụng phép so sánh trong bài Vượt thác. Em thích hình ảnh so sánh nào? Vì sao?
Thuyền rẽ sóng lướt bon bon như đang nhớ núi rừng phải lướt cho nhanh để về cho kịp.
Núi cao như đột ngột hiện ra chắn ngang trước mặt.
Những động tác thả sào, rút sào rập ràng nhanh như cắt.
Dượng Hương Thư như một pho tượng đồng đúc, các bắp thịt cuồn cuộn, hai hàm răng cắn chặt, quai hàm bạnh ra, cặp mắt nảy lửa ghì trên ngọn sào giống như một hiệp sĩ của Trường Sơn oai linh hùng vĩ.
Dọc sườn núi, những cây to mọc giữa những bụi lúp xúp nom xa như những cụ già vung tay hô đám con cháu tiến về phía trước.
QUAY
1
2
3
4
5
6
VÒNG QUAY
MAY MẮN


1. Điền từ chỉ ý so sánh thích hợp vào câu tục ngữ sau:
Miệng cười …………hoa ngâu.
Cái khăn đội đầu ……….. hoa sen.
Miệng cười như thể hoa ngâu.
Cái khăn đội đầu như thể hoa sen.
QUAY VỀ
2.Điền từ chỉ ý so sánh thích hợp vào câu thành ngữ sau:
Đẹp ……. hoa
Đẹp như hoa.
QUAY VỀ

3. Điền từ chỉ ý so sánh thích hợp vào câu tục ngữ sau:
Tốt gỗ ……… tốt nước sơn.
Tốt gỗ hơn tốt nước sơn
QUAY VỀ
Tìm phép sánh và cho biết nó thuộc kiểu so sánh nào?
Đen ... cột nhà cháy
Đen như cột nhà cháy
(So saùnh khoâng ngang baèng)
QUAY VỀ

5.Tìm phép so sánh và cho biết nó thuộc kiểu so sánh nào?
M? gi� nhu chu?i chín c�y
Giĩ lay m? r?ng con ph?i m? cơi
Mẹ già như chuối chín cây
( so sánh ngang bằng)
Gió lay mẹ rụng con phải mồ côi
QUAY VỀ
6. Điền từ chỉ ý so sánh thích hợp vào câu thành ngữ sau:
Một đêm nằm ………. một năm ở.
Một đêm nằm bằng một năm ở.
QUAY VỀ
Đọc đoạn văn sau và trả lời câu hỏi:
“Những động tác thả sào, rút sào rập ràng nhanh như cắt. Thuyền cố lấn lên. Dượng Hương Thư như một pho tượng đồng đúc, các bắp thịt cuồn cuộn, hai hàm răng cắn chặt, quai hàm bạnh ra, cặp mắt nảy lửa ghì trên ngọn sào giống như một hiệp sĩ của Trường Sơn oai linh hùng vĩ. Dượng Hương Thư đang vượt thác khác hẳn dượng Hương Thư ở nhà, nói năng nhỏ nhẻ, tính nết nhu mì, ai gọi cũng vâng vâng dạ dạ” (Ngữ Văn 6- tập 2)
Câu hỏi: Tìm các câu văn có sử dụng phép tu từ so sánh? Xác định kiểu so sánh trong các câu văn vừa tìm? Nêu tác dụng của biện pháp tu từ nghệ thuật đó?
* Các câu văn có sử dụng phép tu từ so sánh:
- Những động tác thả sào ..... nhanh như cắt. => So sánh ngang bằng
- Dượng Hương Thư như một pho tượng đồng đúc => So sánh ngang bằng
- Cặp mắt nảy lửa ghì trên ngọn sào giống như một hiệp sĩ của Trường Sơn oai linh hùng vĩ. => So sánh ngang bằng
- Dượng Hương Thư đang vượt thác khác hẳn dượng Hương Thư ở nhà. => So sánh ngang bằng

* Tác dụng:
- Tô đậm vẻ đẹp của dượng Hương khi vượt thác. Dượng Hương Thư đang vượt thác rất đỗi hùng dũng, mạnh mẽ, khỏe khoắn với thân hình cường tráng, chắc chắn, quyết tâm.
- Thể hiện sự ngưỡng mộ ca ngợi vẻ đẹp của người lao động làm chủ thiên nhiên.
DẶN DÒ:
* Hướng dẫn bài tập về nhà
BT3 trang 43/SGK
- Nội dung: tả cảnh dượng Hương Thư đưa thuyền vượt qua thác dữ
- Độ dài: khoảng từ 3 đến 5 câu
- Sử dụng hai kiểu so sánh ngang bằng và so sánh không ngang bằng.
Soạn bài mới: Nhân hóa
+ Phân tích ví dụ để tìm hiểu nhân hóa là gì?
+ Tìm các kiểu nhân hóa
+ Làm các bài tập ở phần luyện tập.
Tiết học tiếp theo: Chương trình địa phương phần Tiếng Việt.
+ Tìm hiểu trước cách viết đúng thanh hỏi, ngã.