Tìm kiếm Bài giảng
Tuần 13. Sóng

- 0 / 0
(Tài liệu chưa được thẩm định)
Nguồn:
Người gửi: Phạm Thị Lụa
Ngày gửi: 21h:24' 18-09-2023
Dung lượng: 7.8 MB
Số lượt tải: 200
Nguồn:
Người gửi: Phạm Thị Lụa
Ngày gửi: 21h:24' 18-09-2023
Dung lượng: 7.8 MB
Số lượt tải: 200
Số lượt thích:
0 người
Tiết 31-32: Văn:
- Xuân Quỳnh-
I, Tìm hiểu chung
1, Tác giả Xuân Quỳnh (1942-1988)
- Quê quán: La Khê- Hà Đông (Hà Nội)
-Từ nhỏ mồ côi mẹ, sống với bà nội => ảnh
hưởng rất lớn đến hồn thơ Xuân Quỳnh
-Tác phẩm chính: Tơ tằm- Chồi biếc, Hoa dọc
chiến hào, Gió Lào cát trắng…
-Phong cách thơ: Hồn thơ phong phú, nhiều
trắc ẩn, hồn nhiên, tươi tắn, sôi nổi, chân thành
đằm thắm luôn da diết khát vọng đời thường.
Là nghệ sĩ đa tài, nhà thơ tiêu biểu cho thế
hệ nhà thơ trẻ trong kháng chiến chống Mĩ.
Cho biết hoàn cảnh sáng
tác, xuất xứ bài thơ Sóng?
Cho biết thể thơ của bài
thơ?
2. Bài thơ Sóng
a. Hoàn cảnh sáng tác
-Sáng tác 1967 trong chuyến đi thực tế
ở vùng biển Diêm Điền, là một bài thơ
đặc sắc viết về tình yêu
-Bài thơ in trong tập Hoa dọc chiến hào
b. Đọc văn bản
* Thể thơ: 5 chữ
* Nhịp điệu, âm điệu của bài thơ
Nhận xét nhịp điệu, âm điệu
Nhịp điệu mô phỏng nhịp điệu của sóng
của bài thơ?
biển lúc dịu êm, nhẹ nhàng, lúc ồn ào,
mạnh mẽ
c. Bố cục:
4 phần
Em hãy chia
bố cục và
nội dung
của từng
phần?
P1 : 2 khổ đầu Nghĩ về đặc tính của
sóng và tình yêu của người con gái trẻ
P2: Khổ 3-4 Nghĩ về sóng và nguồn gốc
tình yêu
P3: Khổ 5-6-7 Nghĩ về sóng và nỗi nhớ
của em , tình yêu thủy chung của em
P4 Khổ 8-9 Nghĩ về sóng và khát vọng
tình yêu của em
II. Đọc hiểu văn bản
1. Hai khổ đầu (Khổ 1+2)
a. Khổ 1
- Câu 1,2: Trạng thái của sóng
4 tính từ, từ láy, đối lập=> Trạng thái trái ngược, đối cực của sóng
Ẩn dụ=> Tình yêu của người phụ nữ, tâm trạng phong phú, phức
tạp của trái tim người phụ nữ khi yêu, quy luật tâm lí của người phụ
nữ đang yêu: nhớ nhung, mong ngóng, giận hờn, hờn ghen, buồn
vui lẫn lộn
Qua những nét tâm lí
của người phụ nữ
đang yêu, nhà thơ
muốn nhắn nhủ điều
gì với những chàng
thanh niên trong tình
yêu?
-Việc con sóng tìm ra
tận bể (biển) nói lên
điều gì về tính chất
cúa sóng?
Muốn hiểu được bản chất của tình
yêu người thiếu nữ, cần phải biết
vượt qua, bỏ qua cái bên ngoài, cái
nông nổi ồn ào bề mặt hình thức để
khám phá và chiếm lĩnh cái bản chất
dịu êm, cái khiêm nhường, lặng lẽ ẩn
giấu bên trong
-Câu 3,4: Hành trình của sóng
Con sóng → Tìm ra tận bể (Biển)
(Sông không hiểu mình)
Sông và bể cũng là hai hình ảnh đối
lập, được dùng để thể hiện hai không
gian có tính chất rộng lớn và nhỏ
bé.Sóng không chấp nhận cái nhỏ bé
tầm thường, vượt ra khỏi giới hạn chật
chội tìm đến cái bao la rộng lớn
Phải lao mình vào chân trời bao la, những miền vô tận để hiểu
rõ lòng mình. Con sóng đã rời bờ ra đi, đi thật xa, cố tìm hiểu
và soi mình với những con sóng khác để biết được sự huyền
diệu của tình yêu
Còn "Sóng" là hình tượng thể hiện tình cảm đang rạo rực trong
trái tim người con gái và nói lên khát vọng của tâm hồn trong
tình yêu: vươn lên để thể hiện cái lớn lao của tình yêu, thể
hiện sự khát khao đi kiếm tìm sự đồng cảm, khát vọng hòa hợp
tâm hồn trong tình yêu
b. Khổ 2: Quy luật của thiên nhiên và tình
yêu
-Con sóng =>Ngày xưa
Vẫn thế
Ở khổ thơ thứ 2, thi sĩ
đã nêu quy luật của
thiên nhiên và quy luật
của tình yêu như thế
nào?
Ngày sau
=>Quy luật muôn đời của thiên nhiên: muôn đời
vẫn vỗ bờ, lúc ồn ào, lúc dịu êm
=>Ngày xưa, ngày sau là hai từ ngữ mang
tính chất ẩn dụ, thể hiện thời gian quá khứ
và tương lai. Nó được sử dụng theo cách
thức tương phản để khẳng định: sóng, khát
vọng tình yêu của người phụ nữ, là khát
vọng vĩnh hằng không thay đổi dù trước kia,
hiện tại và sau này.
-Quy luật tình cảm, tình yêu. Đến khổ thơ này, nhà thơ đã
khẳng định một cách tường minh: con sóng chính là biểu
tượng của nỗi khát vọng tình yêu, nhất là tình yêu của tuổi trẻ.
luôn nồng nàn, say đắm và dữ dội.
-Cách nói độc đáo “Bồi hồi trong ngực trẻ”=> Nỗi khát vọng
tình yêu luôn thường trực trong trái tim mỗi người nhất là
người trẻ tuổi .Ở khổ thơ này có sự đồng điệu của sóng và tâm
hồn con người
Qua việc mượn
hình tượng sóng
để giãi bày, bộc
lộ tình yêu ở hai
khổ thơ đầu, em
có nhận xét gì về
lời bộc bạch giãi
bày đó của nữ sĩ
Xuân Quỳnh?
Nhận xét về con
người nhà thơ?
-Lời giãi bày chân thành hồn nhiên
nhưng cũng rất mãnh liệt, mạnh mẽ
- Một trái tim yêu nồng hậu chân
thành, mãnh liệt, đôn hậu, nữ tính,
dịu dang, đằm thắm,tình yêu vừa
truyền thống vừa hiện đại
-Một cái tôi yêu nồng nhiệt, táo
bạo, tha thiết, dịu dàng
*Tóm lại : 2 khổ đầu bài thơ với nghệ thuật đối lập
và cách lựa chọn từ ngữ biểu cảm, nhà thơ Xuân
Quỳnh có 1 sự liên tưởng độc đáo giữa nhịp của
sóng và nhịp đập của trái tim con người. Nó luôn ở
1 trạng thái mãnh liệt đầy biến động và luôn khao
khát
Những cung
bậc của
tình yêu
Tình yêu
luôn vươn
tới cái lớn lao
CẢM NHẬN VỀ TÌNH YÊU
Tình yêu
nỗi khát khao
muôn thưở
1. Hình ảnh “sóng” của Xuân Quỳnh
có nghĩa ?
a, Là hình ảnh tả thực trong tự nhiên
b, Hình ảnh ẩn dụ cho tâm trạng
người con gái đang yêu .
c, Hình ảnh so sánh với người con
gái đang yêu.
d, Cả ba ý trên đều đúng.
Câu 2: Xuân Quỳnh luôn khao khát tình
thương yêu trong từng câu từng chữ. Có
một phần vì những năm tháng tuổi thơ
của nhà thơ:
a.Mồ côi cha mẹ, phải sống nương nhờ những
người hàng xóm tốt bụng
b. Ở lại quê hương khi cha mẹ lên đường vào
chiến trường
c. Mồ côi mẹ từ nhỏ, cha lại ở xa, sống với bà
nội
Câu 3: Đề tài của bài thơ Sóng là gì?
a.Tình yêu
b. Chiến đấu
c. Lao động
d. Lí tưởng
4. Hai trạng thái đối lập của sóng trong khổ thơ đầu là:
a. Dữ dội, dịu êm; ồn ào, mạnh mẽ
b. Dạt dào, dịu êm; ồn ào, lặng lẽ
c. Dữ dội, dịu êm; ồn ào, mãnh liệt
d. Dữ dội, dịu êm; ồn ào, lặng lẽ
5. Hành trình của sóng ra biển cả thể hiện:
a. Khát khao đi kiếm tìm sự đồng cảm, khát vọng hòa hợp tâm hồn
trong tình yêu
b. Tìm kiếm không gian rộng hơn để vẫy vùng
c. Muốn ra biển để khám phá lòng biển
d. Tất cả các ý trên
Bài tập áp dụng: Viết cảm nghĩ của bản
thân về hình tượng sóng trong 2 khổ
thơ đầu
Dặn dò: Tiếp tục tìm hiểu bài thơ Sóng
2. Nghĩ về sóng và cội nguồn của tình yêu (Khổ 3,4)
Điệp ngữ, lặp cấu
trúc “em nghĩ…”
diễn tả tâm trạng gì
của nữ sĩ trước
biển lớn?
a.Khổ 3:
*Khái quát: Tiếp nối hai khổ đầu,
hình tượng sóng và em ở đây tiếp
tục phát triển. Những ý nghĩ, những
liên tưởng về biển, về sóng, về gió,
và những câu hỏi liên tiếp diễn tả sự
ngỡ ngàng của con người trước một
tình cảm mới lạ không rõ từ đâu đến
và chiếm lĩnh tâm hồn mình từ lúc
nào
-Điệp ngữ, điệp cấu trúc “ em nghĩ” diễn
tả sự thao thức suy tư ,niềm khát khao
tìm kiếm thật sự, ước ao cháy bỏng
được lý giải cặn kẽcủa người con gái
trước câu hỏi cội nguồn của song và TY
b.Khổ 4:
Nhà thơ giải thích
cội nguồn của sóng
ntn?
Từ đó nhà thơ giải
thích cội nguồn
của ty ra sao?
-Cội nguồn của sóng
Sóng bắt đầu từ gió
Gió bắt đầu từ đâu”.
Sóng bắt đầu từ gió, Sóng được tạo
thành nhờ sự chuyển động của gió
trên mặt nước, gió bắt đầu từ đâu=>
câu hỏi tu từ không giải thích nổi=>
quy luật thiên nhiên vô tận vô cùng
-Cội nguồn của tình yêu “Em…nhau”
+Người con gái đang yêu đối diện
với muôn trùng sóng bể mà nghĩ về
tình yêu của mình, để rồi thấy tình
yêu cũng bí ẩn như sóng biển, gió
trời.
Bao thế hệ của loài người đã đi tìm cách định nghĩa, giải thích
tình yêu, đi tìm lời giải đáp cho những câu hỏi : Tình yêu là gì ?
Tình yêu đến từ bao giờ ? Vì sao con người yêu nhau?....Đã có
bao nhiêu cách trả lời nhưng cuối cùng, dường như con người
vẫn chưa hiểu nổi
+Em không biết khi nào tình ta bắt đầu, Tình yêu là thế càng đi
tìm câu trả lời thì càng bế tắc. Lí trí con người không bao giờ có
thể cắt nghĩa được sự huyền diệu và bí ẩn của tình yêu. Bởi lẽ
tình yêu là chuyện của trái tim của cảm xúc như Xuân Diệu đã
từng cắt nghĩa tình yêu như sau.
•“Làm sao định nghĩa được tình yêu
Có nghĩa gì đâu một buổi chiều
Nó chiếm hồn ta bằng nắng nhạt
Bằng mây nhè nhẹ gió hiu hiu”
•(Vì sao – Xuân Diệu)
Ty là t/c rất thật nhưng khó nói nên lời=> sự bất lực trong câu
tự trả lời của em, ty cũng khó hiểu như thiên nhiên
•Nghĩ về “yêu”, nhà thơ Xuân Diệu có viết:
•“Yêu là chết ở trong lòng một ít
Vì mấy khi yêu mà chắc được yêu
Cho rất nhiều song nhận chẳng bao nhiêu
…
Và cảnh đời là sa mạc cô liêu
Và tình ái là sợi dây vấn vít
Yêu, là chết ở trong lòng một ít”
3. Nghĩ về sóng và tình yêu nỗi nhớ ,sự hy sinh, vượt mình và thuỷ
chung (3 khổ thơ 5-6-7):
*Đây là khổ thơ có số lượng câu thơ
nhiều nhất trong bài
a. Khổ 5:
4 câu đầu cái tôi trữ tình nhập vào
-Nỗi nhớ của sóng
sóng để giãi bày tâm sự. Hai câu sau
được diễn tả ntn?Bằng
cái tôi trữ tình tách ra để bày tỏ lòng
biện pháp nt gì? Đó là
mình , nhập vào rồi tách ra như vậy
nỗi nhớ ntn?
tuy hai mà vẫn là một trong một dòng
cảm xúc tuôn chảy.
*Nỗi nhớ của sóng
-Nhân hóa lặp cấu trúc, ẩn dụ=> nhớ da
diết mỏi mòn trải dài theo tg, kg cách trở.
Con sóng nào cũng thao thức vỗ mãi suốt
đêm ngày vì nhớ bờ k nguôi k ngủ
-Âm điệu cùng nghệ thuật điệp từ, điệp câu đã miêu tả con
sóng ở những tầng bậc khác nhau trong không gian , trong thời
gian. Con sóng trên mặt nước là con sóng dễ nhận thấy. Con
sóng dưới lòng sâu là sóng ngầm, sóng lòng. Và con sóng đã
được nhân hóa. Xuân Quỳnh ngẫm về sóng là để nghĩ về
mình, hiểu tình yêu của mình.
- Con sóng có tâm trạng vơi đầy thương nhớ. Sóng nhớ bờ. Bờ
là nơi đến của sóng.
*Nỗi nhớ của em
•Từ nỗi nhớ của sóng, Xuân Quỳnh đã bày tỏ nỗi nhớ của “em”
một cách đầy tự tin, trực tiếp:
“Lòng em nhớ đến anh
Cả trong mơ còn thức”
- Nhớ cả trong mơ, nhớ thường trực không khi nào yên, nồng nàn mãnh
liệt, say đắm có lúc bộc lộ ra bên ngoài, khắc khoải như con sóng trên
mặt nước , lại có lúc chìm sâu trong trăn trở, nó không chỉ tồn tại trong ý
thức, mà còn len lỏi trong tiềm thức, xâm nhập cả vào giấc mơ=> Tình
yêu mãnh liệt, vô tận, mọi phương, mọi chiều. Cấu trúc thơ thay đổi, cả
bài là những khổ 4 dòng, nỗi nhớ lại được diễn tả bằng khổ 6 dòng, đã
phơi lộ cái tôi riêng của nữ sĩ.
--.Sáu câu thơ trong một khổ thơ thì có hai câu người phụ nữ tự nói lên
tình yêu của mình đối với người mình yêu. Trên mượn sóng để nói hộ
mình. Đến đây, tình yêu mãnh liệt đã thôi thúc trái tim tự hát thành lời..
Người phụ nữ trong bài thơ nhớ đến trăn trở, khắc khoải, day dứt không
nguôi triền miên theo thời gian. Trong giấc mơ vẫn còn niềm thao thức.
Nỗi nhớ da diết thường trực vô tận trong lòng.. Tình yêu của người phụ
nữ trong bài thơ thật mãnh liệt , chủ động bày tỏ tình cảm của mình. Đó
là vẻ đẹp của sự bạo dạn, mới mẻ, đắm say. Trái tim của người phụ nữ
không cần úp mở nữa. Nó đã đòi nói thật.
b. Khổ 6: Khẳng định lòng thuỷ chung
Dẫu xuôi về phương Bắc
Dẫu ngược về phương Nam
Nơi nào em cũng nghĩ
Hướng về anh 1 phương
-Điệp từ “dẫu”, “về”, điệp cấu trúc, nghê thuật đối “xuôi-ngược”,
“bắc-nam”. Dân gian hay nói: “ xuôi nam ngược bắc”, Xuân Quỳnh
đã diễn đạt ngược lại để khẳng định: dù cuộc đời, trời đất có thay
đổi, có quay cuồng, đảo lộn, thay phương đổi hướng thì tình yêu của
em cũng chỉ dành cho một người là anh mà thôi. Đến đây trong lời
thơ không còn em và sóng, chỉ còn em và anh – với tình yêu:
“ Chỉ còn em và anh
Cùng tình yêu ở lại”
( Thơ tình cuối mùa thu)
-XQ luôn hướng tới 1 người và chỉ 1 người mà thôi. Sự thuỷ chung
luôn là t/cảm cao đẹp mà con người Việt Nam xưa và nay luôn hằn
ao ước và khao khát.
-Câu thơ giống như một lời thề. Thề rằng dù em phải ngược xuôi
vất vả gian truân, lên thác xuống ghềnh cũng chỉ có anh là người
duy nhất. Không gian thì có bốn phương tám hướng, nhưng tình
yêu chỉ chấp nhận một phương.
+ Đây là quan niệm về tình yêu của nữ sĩ Xuân Quỳnh: tình yêu
phải gắn với lòng chung thủy. Tình yêu không đơn thuần là tình
yêu mà tình yêu đi liền với cái tốt, cái đẹp, cái cao cả, là nỗi nhớ
mãnh liệt, lòng thủy chung tuyệt đối.
+Khổ thơ toát lên vẻ đẹp của tình yêu đầy nữ tính kín đáo, dịu
dàng, táo bạo, mãnh liệt bởi nhiều khát khao và đam mê nhưng
vẫn giữ được nét đẹp truyền thống của người phụ nữ phương Đông
và người phụ nữ Việt Nam yêu tha thiết, chân thành và luôn hướng
tới hôn nhân. Những câu thơ như được vắt ra từ chính cuộc đời
Xuân Quỳnh đầy đau thương, mất mát, hụt hẫng về tình cảm.
c. Khổ 7: Niềm tin mãnh liệt
Ở ngoài kia đại dương
Trăm nghìn con sóng đó
Con nào chẳng tới bờ
Dù muôn đời cách trở
-Quy luật của sóng:Dù gió xô bão dạt tới phương nào đi nữa
cuối cùng sóng vẫn về với bờ. Trước khi con sóng vào bờ, nó
phải vượt qua những khó khăn vô tận, những chướng ngại trên
mặt biển. Tới được bờ con sóng rất mạnh mẽ
-Quy luật của tình yêu: Người phụ nữ đang yêu tin vào tình yêu
sẽ đến bến bờ hạnh phúc dù trải qua bao khó khăn thử thách.
Một tình yêu chân chính, đích thực, một niềm tin mãnh liệt vào
tình yêu sẽ giúp họ vượt qua bao sóng gió cuộc đời cập đến bến
bờ tương lai của hạnh phúc. Tình yêu của em dù gặp biết bao
trở ngại em vẫn vượt qua để đến bên anh, đến một mái ấm gia
đình
- Cũng như trong tình yêu điểm đến là hôn nhân và nếu đó là 1
tình yêu chân chính. Đó là 1 niềm tin tưởng tuyệt đối.. Tình yêu
muốn đi đến kết quả cũng phải vượt qua những trở ngại, thử
thách. Tình yêu vượt qua những thử thách thì tình yêu mới
mãnh liệt và càng bền vững.
- Tình yêu vượt lên trên mọi không gian, thời gian, mọi cách trở,
mất còn để đi đến đích. Đúng như có một lần Xuân Quỳnh đã
khẳng định:
“ Sau sông sau biển sau thuyền
Sau những chân trời bát ngát
Sau bao điều cay cực nhất
Anh là hạnh phúc đời em”
- Tình yêu của người con gái ở đây vừa thiết tha, mãnh liệt vừa
trong sang, giản dị, thuỷ chung, tình yêu hết mình và quên
mình. Đó là điều mới mẻ cả trong đời và trong thơ thời ấy.
4. Nỗi lo âu day dứt và khao khát tình yêu cao cả, bất tử (khổ
8-9)
a.Khổ 8
Cuộc đời tuy dài thế
Năm tháng vẫn đi qua
Như biển kia dẫu rộng
Mây vẫn bay về xa
-Các cặp từ thường có trong các vế của câu ghép: tuy – vẫn, dẫu
-vẫn mang ý nghĩa khẳng định cuộc đời tuy dài, nhưng vẫn là hữu
hạn, năm tháng vẫn cứ thế đi qua Biển dẫu rộng thật, nhưng biển
vẫn có bờ, biển dẫu rộng nhưng không níu nổi một đám mây bay
về cuối chân trời; thời gian vô thuỷ vô chung mà quỹ thời gian tuổi
xuân của mỗi con người lại hữu hạn
+Đối lập giữa cái hữu hạn (kiếp người) và cái vô hạn (thời gian và
biển lớn).Thời gian chảy trôi, mây vẫn bay về xa tắp vô tận. Câu
thơ có sự âu lo trăn trở mang màu sắc triết lý về khái niệm thời
gian và năm tháng.
-Đặt cái hữu hạn vào cái vô hạn tận của thời gian, nữ sĩ như thấy mình
nhỏ bé, mong manh. Điều ám ảnh nhất vẫn là sợ sự tàn phai, tàn phai
năm tháng, tàn phai của tuổi trẻ, của nhan sắc và theo đó là sự tàn phai
của tình yêu.
“ Lời yêumỏng manh như màu khói
Ai biết tình anh có đổi thay”
>Cuộc đời tuy có dài, không gian có rộng nhưng nếu có tình yêu mãnh
liệt sẽ giúp cho con người vượt qua mọi giới hạn
b.Khổ 9: Khát vọng hoá thân vào những con song, khao khát tình
yêu cao cả, bất tử
“ Làm sao được tan ra
Thành trăm con sóng nhỏ
Giữa biển lớn tình yêu
Để ngàn năm còn vỗ”
-Câu hỏi tu từ “làm sao” cùng động từ tan ra diễn tả một trạng thái mạnh
thể hiện khát vọng về một tình yêu cao cả, bất tử , mong muốn được
tan ra, được hoá thân, được hoà nhập thành trăm ngàn con sóng nhỏ
giữa biển lớn tình yêu của nhân dân và nhân loại .Động từ “ tan ra”
trong khổ thơ là đỉnh điểm của cảm xúc, của nỗi nhớ, của lòng chung
thủy và đức hi sinh một cách trọn vẹn. Sóng chỉ tồn tại khi nó tronh long
biển cả.
Tình yêu chỉ vĩnh hằng khi có sự hoà nhập giữa cái riêng và cái chung
đó là ý nghĩa cao đẹp của tình yêu
-Sự hóa thân, quên mình trong tình yêu vào thiên nhiên vĩnh cửu để tồn
tại mãi mãi, muốn thành trăm con sóng nhỏ để được sống mãi, yêu mãi.
Đó cũng là khát vọng được hiến dâng, được hi sinh vì tình yêu. Khát
vọng ấy thật cao đẹp, bay bổng, tuyệt vời
Liê hệ: Đâng hiến và hi sinh, hi sinh tình yêu cá nhân mình để tình yêu
cá nhân hòa vào biển lớn tình yêu của đất nước, của trách nhiệm cao cả.
Sự hiến dâng ấy cũng như tâm nguyện góp những “mùa xuân nho nhỏ”
để làm nên mùa xuân lớn của dân tộc; sự hoá thân thành trăm con sóng
Tóm lại: Khát vọng sống hết mình với tình yêu được XQ thể hiện
1 cách giản dị ước muốn được tan ra, thành trăm con sóng nhỏ,
để có thể hoà vào biển lớn của tình yêu, biển lớn của hạnh phúc
vĩnh hằng. Ước muốn ấy vừa dịu dàng đôn hậu vừa mãnh liệt
thiết tha. Bài thơ khép lại nhưng hai cặp hình tượng sóng - bờ,
em - anh vẫn đan cài vào nhau, ngời sáng một vẻ đẹp thơ mộng
vĩnh hằng.
Chủ đề
Qua hình tượng “sóng” , Xuân Quỳnh đã bộc lộ khát vọng về tình
yêu sôi nổi, chân thành , vừa hồn nhiên mạnh liệt vừa tha thiết
nồng nàn. Từ đó nêu lên ý nghĩa cao đẹp của tình yêu
1. Nghệ thuật
-Xây dựng hình tượng đẹp và nhiều ý nghĩa
-Nhiều biện pháp tu từ tinh tế
-Thể thơ 5 chữ:
+Vần bằng - trắc nhịp nhàng
+Gieo vần chân
+Cách ngắt nhịp 2-3, 3-2, 2-1-2…
+Tạo âm hưởng dào dạt, âm vang như những con sóng gối
nhau với những biên độ nhịp nhàng.
2. Nội dung
-Thể hiện một tình yêu vừa say đắm, thủy chung, vừa
hồn hậu, nữ tính và đầy hi sinh.
-Hướng tới khát vọng vĩnh cửu hóa tình yêu, khiến
tình yêu trở thành cái đẹp.
-Bài thơ thể hiện thật độc đáo vẻ đẹp tâm hồn người
phụ nữ trong tình yêu:
+Hướng tới tình yêu cao cả, vĩnh cửu
+Khao
khát tự hoàn thiện mình.
.
CÂU HỎI LUYỆN TẬP
A
Lời khuyên nhủ của một người phụ nữ
về tình yêu đối với các cô gái trẻ
B
Lời oán thán của người phụ nữ trong
tình yêu
C
D
Lời đoạn tuyệt của một phụ nữ với
người yêu của mình
Lời tự bạch của một tâm hồn phụ
nữ đang yêu
Câu hỏi 1:
Bài thơ Sóng của
Xuân Quỳnh là:
PHẦN VẬN DỤNG
Viết đoạn văn về chủ đề: Ý nghĩa của tình yêu trong cuộc
sống
III
Bài tập áp dụng: Có nhiều câu thơ, bài thơ
so sánh tình yêu với sóng biển. Hãy sưu tầm
câu thơ, bài thơ đó
- Chỉ có thuyền mới hiểu
Biển mênh mông nhường nào
Chỉ có biển mới biết
Thuyền đi đâu về đâu
• Anh không xứng là biển xanh
Anh xin làm sóng biếc
Nhưng anh muốn em là bờ cát trắng
Hôn mãi cát vàng em
Bờ cát dài phẳng lặng
Hôn thật khẽ, thật êm
Soi ánh nắng pha lê…
Hôn êm đềm mãi mãi
Bờ đẹp đẽ cát vàng
Thoai thoải hàng thông đứng
Đã hôn rồi, hôn lại
Như lặng lẽ mơ màng
Cho đến mãi muôn đời
Suốt ngàn năm bên sóng…
Đến tan cả đất trời
Anh mới thôi dào dạt…
Cũng có khi ào ạt
Như nghiến nát bờ em
Là lúc triều yêu mến
Ngập bến của ngày đêm
Anh không xứng là biển xanh
Nhưng cũng xin làm bể biếc
Để hát mãi bên gành
Một tình chung không hết
Để những khi bọt tung trắng xoá
Và gió về bay toả nơi nơi
Như hôn mãi ngàn năm không thoả,
Bởi yêu bờ lắm lắm, em ơi!
- Xuân Quỳnh-
I, Tìm hiểu chung
1, Tác giả Xuân Quỳnh (1942-1988)
- Quê quán: La Khê- Hà Đông (Hà Nội)
-Từ nhỏ mồ côi mẹ, sống với bà nội => ảnh
hưởng rất lớn đến hồn thơ Xuân Quỳnh
-Tác phẩm chính: Tơ tằm- Chồi biếc, Hoa dọc
chiến hào, Gió Lào cát trắng…
-Phong cách thơ: Hồn thơ phong phú, nhiều
trắc ẩn, hồn nhiên, tươi tắn, sôi nổi, chân thành
đằm thắm luôn da diết khát vọng đời thường.
Là nghệ sĩ đa tài, nhà thơ tiêu biểu cho thế
hệ nhà thơ trẻ trong kháng chiến chống Mĩ.
Cho biết hoàn cảnh sáng
tác, xuất xứ bài thơ Sóng?
Cho biết thể thơ của bài
thơ?
2. Bài thơ Sóng
a. Hoàn cảnh sáng tác
-Sáng tác 1967 trong chuyến đi thực tế
ở vùng biển Diêm Điền, là một bài thơ
đặc sắc viết về tình yêu
-Bài thơ in trong tập Hoa dọc chiến hào
b. Đọc văn bản
* Thể thơ: 5 chữ
* Nhịp điệu, âm điệu của bài thơ
Nhận xét nhịp điệu, âm điệu
Nhịp điệu mô phỏng nhịp điệu của sóng
của bài thơ?
biển lúc dịu êm, nhẹ nhàng, lúc ồn ào,
mạnh mẽ
c. Bố cục:
4 phần
Em hãy chia
bố cục và
nội dung
của từng
phần?
P1 : 2 khổ đầu Nghĩ về đặc tính của
sóng và tình yêu của người con gái trẻ
P2: Khổ 3-4 Nghĩ về sóng và nguồn gốc
tình yêu
P3: Khổ 5-6-7 Nghĩ về sóng và nỗi nhớ
của em , tình yêu thủy chung của em
P4 Khổ 8-9 Nghĩ về sóng và khát vọng
tình yêu của em
II. Đọc hiểu văn bản
1. Hai khổ đầu (Khổ 1+2)
a. Khổ 1
- Câu 1,2: Trạng thái của sóng
4 tính từ, từ láy, đối lập=> Trạng thái trái ngược, đối cực của sóng
Ẩn dụ=> Tình yêu của người phụ nữ, tâm trạng phong phú, phức
tạp của trái tim người phụ nữ khi yêu, quy luật tâm lí của người phụ
nữ đang yêu: nhớ nhung, mong ngóng, giận hờn, hờn ghen, buồn
vui lẫn lộn
Qua những nét tâm lí
của người phụ nữ
đang yêu, nhà thơ
muốn nhắn nhủ điều
gì với những chàng
thanh niên trong tình
yêu?
-Việc con sóng tìm ra
tận bể (biển) nói lên
điều gì về tính chất
cúa sóng?
Muốn hiểu được bản chất của tình
yêu người thiếu nữ, cần phải biết
vượt qua, bỏ qua cái bên ngoài, cái
nông nổi ồn ào bề mặt hình thức để
khám phá và chiếm lĩnh cái bản chất
dịu êm, cái khiêm nhường, lặng lẽ ẩn
giấu bên trong
-Câu 3,4: Hành trình của sóng
Con sóng → Tìm ra tận bể (Biển)
(Sông không hiểu mình)
Sông và bể cũng là hai hình ảnh đối
lập, được dùng để thể hiện hai không
gian có tính chất rộng lớn và nhỏ
bé.Sóng không chấp nhận cái nhỏ bé
tầm thường, vượt ra khỏi giới hạn chật
chội tìm đến cái bao la rộng lớn
Phải lao mình vào chân trời bao la, những miền vô tận để hiểu
rõ lòng mình. Con sóng đã rời bờ ra đi, đi thật xa, cố tìm hiểu
và soi mình với những con sóng khác để biết được sự huyền
diệu của tình yêu
Còn "Sóng" là hình tượng thể hiện tình cảm đang rạo rực trong
trái tim người con gái và nói lên khát vọng của tâm hồn trong
tình yêu: vươn lên để thể hiện cái lớn lao của tình yêu, thể
hiện sự khát khao đi kiếm tìm sự đồng cảm, khát vọng hòa hợp
tâm hồn trong tình yêu
b. Khổ 2: Quy luật của thiên nhiên và tình
yêu
-Con sóng =>Ngày xưa
Vẫn thế
Ở khổ thơ thứ 2, thi sĩ
đã nêu quy luật của
thiên nhiên và quy luật
của tình yêu như thế
nào?
Ngày sau
=>Quy luật muôn đời của thiên nhiên: muôn đời
vẫn vỗ bờ, lúc ồn ào, lúc dịu êm
=>Ngày xưa, ngày sau là hai từ ngữ mang
tính chất ẩn dụ, thể hiện thời gian quá khứ
và tương lai. Nó được sử dụng theo cách
thức tương phản để khẳng định: sóng, khát
vọng tình yêu của người phụ nữ, là khát
vọng vĩnh hằng không thay đổi dù trước kia,
hiện tại và sau này.
-Quy luật tình cảm, tình yêu. Đến khổ thơ này, nhà thơ đã
khẳng định một cách tường minh: con sóng chính là biểu
tượng của nỗi khát vọng tình yêu, nhất là tình yêu của tuổi trẻ.
luôn nồng nàn, say đắm và dữ dội.
-Cách nói độc đáo “Bồi hồi trong ngực trẻ”=> Nỗi khát vọng
tình yêu luôn thường trực trong trái tim mỗi người nhất là
người trẻ tuổi .Ở khổ thơ này có sự đồng điệu của sóng và tâm
hồn con người
Qua việc mượn
hình tượng sóng
để giãi bày, bộc
lộ tình yêu ở hai
khổ thơ đầu, em
có nhận xét gì về
lời bộc bạch giãi
bày đó của nữ sĩ
Xuân Quỳnh?
Nhận xét về con
người nhà thơ?
-Lời giãi bày chân thành hồn nhiên
nhưng cũng rất mãnh liệt, mạnh mẽ
- Một trái tim yêu nồng hậu chân
thành, mãnh liệt, đôn hậu, nữ tính,
dịu dang, đằm thắm,tình yêu vừa
truyền thống vừa hiện đại
-Một cái tôi yêu nồng nhiệt, táo
bạo, tha thiết, dịu dàng
*Tóm lại : 2 khổ đầu bài thơ với nghệ thuật đối lập
và cách lựa chọn từ ngữ biểu cảm, nhà thơ Xuân
Quỳnh có 1 sự liên tưởng độc đáo giữa nhịp của
sóng và nhịp đập của trái tim con người. Nó luôn ở
1 trạng thái mãnh liệt đầy biến động và luôn khao
khát
Những cung
bậc của
tình yêu
Tình yêu
luôn vươn
tới cái lớn lao
CẢM NHẬN VỀ TÌNH YÊU
Tình yêu
nỗi khát khao
muôn thưở
1. Hình ảnh “sóng” của Xuân Quỳnh
có nghĩa ?
a, Là hình ảnh tả thực trong tự nhiên
b, Hình ảnh ẩn dụ cho tâm trạng
người con gái đang yêu .
c, Hình ảnh so sánh với người con
gái đang yêu.
d, Cả ba ý trên đều đúng.
Câu 2: Xuân Quỳnh luôn khao khát tình
thương yêu trong từng câu từng chữ. Có
một phần vì những năm tháng tuổi thơ
của nhà thơ:
a.Mồ côi cha mẹ, phải sống nương nhờ những
người hàng xóm tốt bụng
b. Ở lại quê hương khi cha mẹ lên đường vào
chiến trường
c. Mồ côi mẹ từ nhỏ, cha lại ở xa, sống với bà
nội
Câu 3: Đề tài của bài thơ Sóng là gì?
a.Tình yêu
b. Chiến đấu
c. Lao động
d. Lí tưởng
4. Hai trạng thái đối lập của sóng trong khổ thơ đầu là:
a. Dữ dội, dịu êm; ồn ào, mạnh mẽ
b. Dạt dào, dịu êm; ồn ào, lặng lẽ
c. Dữ dội, dịu êm; ồn ào, mãnh liệt
d. Dữ dội, dịu êm; ồn ào, lặng lẽ
5. Hành trình của sóng ra biển cả thể hiện:
a. Khát khao đi kiếm tìm sự đồng cảm, khát vọng hòa hợp tâm hồn
trong tình yêu
b. Tìm kiếm không gian rộng hơn để vẫy vùng
c. Muốn ra biển để khám phá lòng biển
d. Tất cả các ý trên
Bài tập áp dụng: Viết cảm nghĩ của bản
thân về hình tượng sóng trong 2 khổ
thơ đầu
Dặn dò: Tiếp tục tìm hiểu bài thơ Sóng
2. Nghĩ về sóng và cội nguồn của tình yêu (Khổ 3,4)
Điệp ngữ, lặp cấu
trúc “em nghĩ…”
diễn tả tâm trạng gì
của nữ sĩ trước
biển lớn?
a.Khổ 3:
*Khái quát: Tiếp nối hai khổ đầu,
hình tượng sóng và em ở đây tiếp
tục phát triển. Những ý nghĩ, những
liên tưởng về biển, về sóng, về gió,
và những câu hỏi liên tiếp diễn tả sự
ngỡ ngàng của con người trước một
tình cảm mới lạ không rõ từ đâu đến
và chiếm lĩnh tâm hồn mình từ lúc
nào
-Điệp ngữ, điệp cấu trúc “ em nghĩ” diễn
tả sự thao thức suy tư ,niềm khát khao
tìm kiếm thật sự, ước ao cháy bỏng
được lý giải cặn kẽcủa người con gái
trước câu hỏi cội nguồn của song và TY
b.Khổ 4:
Nhà thơ giải thích
cội nguồn của sóng
ntn?
Từ đó nhà thơ giải
thích cội nguồn
của ty ra sao?
-Cội nguồn của sóng
Sóng bắt đầu từ gió
Gió bắt đầu từ đâu”.
Sóng bắt đầu từ gió, Sóng được tạo
thành nhờ sự chuyển động của gió
trên mặt nước, gió bắt đầu từ đâu=>
câu hỏi tu từ không giải thích nổi=>
quy luật thiên nhiên vô tận vô cùng
-Cội nguồn của tình yêu “Em…nhau”
+Người con gái đang yêu đối diện
với muôn trùng sóng bể mà nghĩ về
tình yêu của mình, để rồi thấy tình
yêu cũng bí ẩn như sóng biển, gió
trời.
Bao thế hệ của loài người đã đi tìm cách định nghĩa, giải thích
tình yêu, đi tìm lời giải đáp cho những câu hỏi : Tình yêu là gì ?
Tình yêu đến từ bao giờ ? Vì sao con người yêu nhau?....Đã có
bao nhiêu cách trả lời nhưng cuối cùng, dường như con người
vẫn chưa hiểu nổi
+Em không biết khi nào tình ta bắt đầu, Tình yêu là thế càng đi
tìm câu trả lời thì càng bế tắc. Lí trí con người không bao giờ có
thể cắt nghĩa được sự huyền diệu và bí ẩn của tình yêu. Bởi lẽ
tình yêu là chuyện của trái tim của cảm xúc như Xuân Diệu đã
từng cắt nghĩa tình yêu như sau.
•“Làm sao định nghĩa được tình yêu
Có nghĩa gì đâu một buổi chiều
Nó chiếm hồn ta bằng nắng nhạt
Bằng mây nhè nhẹ gió hiu hiu”
•(Vì sao – Xuân Diệu)
Ty là t/c rất thật nhưng khó nói nên lời=> sự bất lực trong câu
tự trả lời của em, ty cũng khó hiểu như thiên nhiên
•Nghĩ về “yêu”, nhà thơ Xuân Diệu có viết:
•“Yêu là chết ở trong lòng một ít
Vì mấy khi yêu mà chắc được yêu
Cho rất nhiều song nhận chẳng bao nhiêu
…
Và cảnh đời là sa mạc cô liêu
Và tình ái là sợi dây vấn vít
Yêu, là chết ở trong lòng một ít”
3. Nghĩ về sóng và tình yêu nỗi nhớ ,sự hy sinh, vượt mình và thuỷ
chung (3 khổ thơ 5-6-7):
*Đây là khổ thơ có số lượng câu thơ
nhiều nhất trong bài
a. Khổ 5:
4 câu đầu cái tôi trữ tình nhập vào
-Nỗi nhớ của sóng
sóng để giãi bày tâm sự. Hai câu sau
được diễn tả ntn?Bằng
cái tôi trữ tình tách ra để bày tỏ lòng
biện pháp nt gì? Đó là
mình , nhập vào rồi tách ra như vậy
nỗi nhớ ntn?
tuy hai mà vẫn là một trong một dòng
cảm xúc tuôn chảy.
*Nỗi nhớ của sóng
-Nhân hóa lặp cấu trúc, ẩn dụ=> nhớ da
diết mỏi mòn trải dài theo tg, kg cách trở.
Con sóng nào cũng thao thức vỗ mãi suốt
đêm ngày vì nhớ bờ k nguôi k ngủ
-Âm điệu cùng nghệ thuật điệp từ, điệp câu đã miêu tả con
sóng ở những tầng bậc khác nhau trong không gian , trong thời
gian. Con sóng trên mặt nước là con sóng dễ nhận thấy. Con
sóng dưới lòng sâu là sóng ngầm, sóng lòng. Và con sóng đã
được nhân hóa. Xuân Quỳnh ngẫm về sóng là để nghĩ về
mình, hiểu tình yêu của mình.
- Con sóng có tâm trạng vơi đầy thương nhớ. Sóng nhớ bờ. Bờ
là nơi đến của sóng.
*Nỗi nhớ của em
•Từ nỗi nhớ của sóng, Xuân Quỳnh đã bày tỏ nỗi nhớ của “em”
một cách đầy tự tin, trực tiếp:
“Lòng em nhớ đến anh
Cả trong mơ còn thức”
- Nhớ cả trong mơ, nhớ thường trực không khi nào yên, nồng nàn mãnh
liệt, say đắm có lúc bộc lộ ra bên ngoài, khắc khoải như con sóng trên
mặt nước , lại có lúc chìm sâu trong trăn trở, nó không chỉ tồn tại trong ý
thức, mà còn len lỏi trong tiềm thức, xâm nhập cả vào giấc mơ=> Tình
yêu mãnh liệt, vô tận, mọi phương, mọi chiều. Cấu trúc thơ thay đổi, cả
bài là những khổ 4 dòng, nỗi nhớ lại được diễn tả bằng khổ 6 dòng, đã
phơi lộ cái tôi riêng của nữ sĩ.
--.Sáu câu thơ trong một khổ thơ thì có hai câu người phụ nữ tự nói lên
tình yêu của mình đối với người mình yêu. Trên mượn sóng để nói hộ
mình. Đến đây, tình yêu mãnh liệt đã thôi thúc trái tim tự hát thành lời..
Người phụ nữ trong bài thơ nhớ đến trăn trở, khắc khoải, day dứt không
nguôi triền miên theo thời gian. Trong giấc mơ vẫn còn niềm thao thức.
Nỗi nhớ da diết thường trực vô tận trong lòng.. Tình yêu của người phụ
nữ trong bài thơ thật mãnh liệt , chủ động bày tỏ tình cảm của mình. Đó
là vẻ đẹp của sự bạo dạn, mới mẻ, đắm say. Trái tim của người phụ nữ
không cần úp mở nữa. Nó đã đòi nói thật.
b. Khổ 6: Khẳng định lòng thuỷ chung
Dẫu xuôi về phương Bắc
Dẫu ngược về phương Nam
Nơi nào em cũng nghĩ
Hướng về anh 1 phương
-Điệp từ “dẫu”, “về”, điệp cấu trúc, nghê thuật đối “xuôi-ngược”,
“bắc-nam”. Dân gian hay nói: “ xuôi nam ngược bắc”, Xuân Quỳnh
đã diễn đạt ngược lại để khẳng định: dù cuộc đời, trời đất có thay
đổi, có quay cuồng, đảo lộn, thay phương đổi hướng thì tình yêu của
em cũng chỉ dành cho một người là anh mà thôi. Đến đây trong lời
thơ không còn em và sóng, chỉ còn em và anh – với tình yêu:
“ Chỉ còn em và anh
Cùng tình yêu ở lại”
( Thơ tình cuối mùa thu)
-XQ luôn hướng tới 1 người và chỉ 1 người mà thôi. Sự thuỷ chung
luôn là t/cảm cao đẹp mà con người Việt Nam xưa và nay luôn hằn
ao ước và khao khát.
-Câu thơ giống như một lời thề. Thề rằng dù em phải ngược xuôi
vất vả gian truân, lên thác xuống ghềnh cũng chỉ có anh là người
duy nhất. Không gian thì có bốn phương tám hướng, nhưng tình
yêu chỉ chấp nhận một phương.
+ Đây là quan niệm về tình yêu của nữ sĩ Xuân Quỳnh: tình yêu
phải gắn với lòng chung thủy. Tình yêu không đơn thuần là tình
yêu mà tình yêu đi liền với cái tốt, cái đẹp, cái cao cả, là nỗi nhớ
mãnh liệt, lòng thủy chung tuyệt đối.
+Khổ thơ toát lên vẻ đẹp của tình yêu đầy nữ tính kín đáo, dịu
dàng, táo bạo, mãnh liệt bởi nhiều khát khao và đam mê nhưng
vẫn giữ được nét đẹp truyền thống của người phụ nữ phương Đông
và người phụ nữ Việt Nam yêu tha thiết, chân thành và luôn hướng
tới hôn nhân. Những câu thơ như được vắt ra từ chính cuộc đời
Xuân Quỳnh đầy đau thương, mất mát, hụt hẫng về tình cảm.
c. Khổ 7: Niềm tin mãnh liệt
Ở ngoài kia đại dương
Trăm nghìn con sóng đó
Con nào chẳng tới bờ
Dù muôn đời cách trở
-Quy luật của sóng:Dù gió xô bão dạt tới phương nào đi nữa
cuối cùng sóng vẫn về với bờ. Trước khi con sóng vào bờ, nó
phải vượt qua những khó khăn vô tận, những chướng ngại trên
mặt biển. Tới được bờ con sóng rất mạnh mẽ
-Quy luật của tình yêu: Người phụ nữ đang yêu tin vào tình yêu
sẽ đến bến bờ hạnh phúc dù trải qua bao khó khăn thử thách.
Một tình yêu chân chính, đích thực, một niềm tin mãnh liệt vào
tình yêu sẽ giúp họ vượt qua bao sóng gió cuộc đời cập đến bến
bờ tương lai của hạnh phúc. Tình yêu của em dù gặp biết bao
trở ngại em vẫn vượt qua để đến bên anh, đến một mái ấm gia
đình
- Cũng như trong tình yêu điểm đến là hôn nhân và nếu đó là 1
tình yêu chân chính. Đó là 1 niềm tin tưởng tuyệt đối.. Tình yêu
muốn đi đến kết quả cũng phải vượt qua những trở ngại, thử
thách. Tình yêu vượt qua những thử thách thì tình yêu mới
mãnh liệt và càng bền vững.
- Tình yêu vượt lên trên mọi không gian, thời gian, mọi cách trở,
mất còn để đi đến đích. Đúng như có một lần Xuân Quỳnh đã
khẳng định:
“ Sau sông sau biển sau thuyền
Sau những chân trời bát ngát
Sau bao điều cay cực nhất
Anh là hạnh phúc đời em”
- Tình yêu của người con gái ở đây vừa thiết tha, mãnh liệt vừa
trong sang, giản dị, thuỷ chung, tình yêu hết mình và quên
mình. Đó là điều mới mẻ cả trong đời và trong thơ thời ấy.
4. Nỗi lo âu day dứt và khao khát tình yêu cao cả, bất tử (khổ
8-9)
a.Khổ 8
Cuộc đời tuy dài thế
Năm tháng vẫn đi qua
Như biển kia dẫu rộng
Mây vẫn bay về xa
-Các cặp từ thường có trong các vế của câu ghép: tuy – vẫn, dẫu
-vẫn mang ý nghĩa khẳng định cuộc đời tuy dài, nhưng vẫn là hữu
hạn, năm tháng vẫn cứ thế đi qua Biển dẫu rộng thật, nhưng biển
vẫn có bờ, biển dẫu rộng nhưng không níu nổi một đám mây bay
về cuối chân trời; thời gian vô thuỷ vô chung mà quỹ thời gian tuổi
xuân của mỗi con người lại hữu hạn
+Đối lập giữa cái hữu hạn (kiếp người) và cái vô hạn (thời gian và
biển lớn).Thời gian chảy trôi, mây vẫn bay về xa tắp vô tận. Câu
thơ có sự âu lo trăn trở mang màu sắc triết lý về khái niệm thời
gian và năm tháng.
-Đặt cái hữu hạn vào cái vô hạn tận của thời gian, nữ sĩ như thấy mình
nhỏ bé, mong manh. Điều ám ảnh nhất vẫn là sợ sự tàn phai, tàn phai
năm tháng, tàn phai của tuổi trẻ, của nhan sắc và theo đó là sự tàn phai
của tình yêu.
“ Lời yêumỏng manh như màu khói
Ai biết tình anh có đổi thay”
>Cuộc đời tuy có dài, không gian có rộng nhưng nếu có tình yêu mãnh
liệt sẽ giúp cho con người vượt qua mọi giới hạn
b.Khổ 9: Khát vọng hoá thân vào những con song, khao khát tình
yêu cao cả, bất tử
“ Làm sao được tan ra
Thành trăm con sóng nhỏ
Giữa biển lớn tình yêu
Để ngàn năm còn vỗ”
-Câu hỏi tu từ “làm sao” cùng động từ tan ra diễn tả một trạng thái mạnh
thể hiện khát vọng về một tình yêu cao cả, bất tử , mong muốn được
tan ra, được hoá thân, được hoà nhập thành trăm ngàn con sóng nhỏ
giữa biển lớn tình yêu của nhân dân và nhân loại .Động từ “ tan ra”
trong khổ thơ là đỉnh điểm của cảm xúc, của nỗi nhớ, của lòng chung
thủy và đức hi sinh một cách trọn vẹn. Sóng chỉ tồn tại khi nó tronh long
biển cả.
Tình yêu chỉ vĩnh hằng khi có sự hoà nhập giữa cái riêng và cái chung
đó là ý nghĩa cao đẹp của tình yêu
-Sự hóa thân, quên mình trong tình yêu vào thiên nhiên vĩnh cửu để tồn
tại mãi mãi, muốn thành trăm con sóng nhỏ để được sống mãi, yêu mãi.
Đó cũng là khát vọng được hiến dâng, được hi sinh vì tình yêu. Khát
vọng ấy thật cao đẹp, bay bổng, tuyệt vời
Liê hệ: Đâng hiến và hi sinh, hi sinh tình yêu cá nhân mình để tình yêu
cá nhân hòa vào biển lớn tình yêu của đất nước, của trách nhiệm cao cả.
Sự hiến dâng ấy cũng như tâm nguyện góp những “mùa xuân nho nhỏ”
để làm nên mùa xuân lớn của dân tộc; sự hoá thân thành trăm con sóng
Tóm lại: Khát vọng sống hết mình với tình yêu được XQ thể hiện
1 cách giản dị ước muốn được tan ra, thành trăm con sóng nhỏ,
để có thể hoà vào biển lớn của tình yêu, biển lớn của hạnh phúc
vĩnh hằng. Ước muốn ấy vừa dịu dàng đôn hậu vừa mãnh liệt
thiết tha. Bài thơ khép lại nhưng hai cặp hình tượng sóng - bờ,
em - anh vẫn đan cài vào nhau, ngời sáng một vẻ đẹp thơ mộng
vĩnh hằng.
Chủ đề
Qua hình tượng “sóng” , Xuân Quỳnh đã bộc lộ khát vọng về tình
yêu sôi nổi, chân thành , vừa hồn nhiên mạnh liệt vừa tha thiết
nồng nàn. Từ đó nêu lên ý nghĩa cao đẹp của tình yêu
1. Nghệ thuật
-Xây dựng hình tượng đẹp và nhiều ý nghĩa
-Nhiều biện pháp tu từ tinh tế
-Thể thơ 5 chữ:
+Vần bằng - trắc nhịp nhàng
+Gieo vần chân
+Cách ngắt nhịp 2-3, 3-2, 2-1-2…
+Tạo âm hưởng dào dạt, âm vang như những con sóng gối
nhau với những biên độ nhịp nhàng.
2. Nội dung
-Thể hiện một tình yêu vừa say đắm, thủy chung, vừa
hồn hậu, nữ tính và đầy hi sinh.
-Hướng tới khát vọng vĩnh cửu hóa tình yêu, khiến
tình yêu trở thành cái đẹp.
-Bài thơ thể hiện thật độc đáo vẻ đẹp tâm hồn người
phụ nữ trong tình yêu:
+Hướng tới tình yêu cao cả, vĩnh cửu
+Khao
khát tự hoàn thiện mình.
.
CÂU HỎI LUYỆN TẬP
A
Lời khuyên nhủ của một người phụ nữ
về tình yêu đối với các cô gái trẻ
B
Lời oán thán của người phụ nữ trong
tình yêu
C
D
Lời đoạn tuyệt của một phụ nữ với
người yêu của mình
Lời tự bạch của một tâm hồn phụ
nữ đang yêu
Câu hỏi 1:
Bài thơ Sóng của
Xuân Quỳnh là:
PHẦN VẬN DỤNG
Viết đoạn văn về chủ đề: Ý nghĩa của tình yêu trong cuộc
sống
III
Bài tập áp dụng: Có nhiều câu thơ, bài thơ
so sánh tình yêu với sóng biển. Hãy sưu tầm
câu thơ, bài thơ đó
- Chỉ có thuyền mới hiểu
Biển mênh mông nhường nào
Chỉ có biển mới biết
Thuyền đi đâu về đâu
• Anh không xứng là biển xanh
Anh xin làm sóng biếc
Nhưng anh muốn em là bờ cát trắng
Hôn mãi cát vàng em
Bờ cát dài phẳng lặng
Hôn thật khẽ, thật êm
Soi ánh nắng pha lê…
Hôn êm đềm mãi mãi
Bờ đẹp đẽ cát vàng
Thoai thoải hàng thông đứng
Đã hôn rồi, hôn lại
Như lặng lẽ mơ màng
Cho đến mãi muôn đời
Suốt ngàn năm bên sóng…
Đến tan cả đất trời
Anh mới thôi dào dạt…
Cũng có khi ào ạt
Như nghiến nát bờ em
Là lúc triều yêu mến
Ngập bến của ngày đêm
Anh không xứng là biển xanh
Nhưng cũng xin làm bể biếc
Để hát mãi bên gành
Một tình chung không hết
Để những khi bọt tung trắng xoá
Và gió về bay toả nơi nơi
Như hôn mãi ngàn năm không thoả,
Bởi yêu bờ lắm lắm, em ơi!
 








Các ý kiến mới nhất