BÀI 22: SÓNG ĐiỆN TỪ
Từ việc nghiên cứu các thiên hà xa xôi, điều khiển con tàu vũ trụ, truyền thanh, truyền hình, đến việc chữa bệnh, đun nấu bằng lò vi sóng… tất cả đều sử dụng sóng điện từ.
SÓNG ĐiỆN TỪ
Sóng điện từ là gì?
Sóng điện từ là điện từ trường lan truyền trong không gian.
2. Những đặc điểm của sóng điện từ:
Bước sóng điện từ: λ = v.T=
v
f
v: vận tốc truyền sóng (m/s)
f : tần số sóng (Hz)
T: chu kì sóng (s)
E
B
Nguồn phát sóng điện từ rất đa dạng:
Tia lửa điện
Cầu dao
II- SỰ TRUYỀN SÓNG VÔ TUYếN TRONG KHÍ QUYỂN:

Các khái niệm:
Sóng vô tuyến là các sóng điện tử có bước sóng từ vài mét đến vài km được dùng trong thông tin liên lạc.
Phân loại:
2. Các vùng sóng ngắn ít bị hấp thụ:
- Các phân tử không khí trong khí quyển hấp thụ rất mạnh sóng dài, sóng trung và sóng cực ngắn, nên các sóng này không thể truyền đi xa. Khoảng cách tối đa của sự truyền sóng này là từ vài km đến vài chục km.
- Không khí cũng hấp thụ mạnh sóng điện từ ở vùng bước sóng ngắn. Trong 1 số vùng hẹp, sóng có bước sóng ngắn hầu như không bị không khí hấp thụ.

3. Sự phản xạ của các sóng ngắn trên tầng điện li:
Tầng điện li là 1 lớp khí quyển, trong đó các phân tử khí đã bị ion hóa rất mạnh dưới tác dụng của các tia tử ngoại trong ánh sáng Mặt Trời.
Nó có khả năng dẫn điện, nên có thể phản xạ sóng điện từ như một mặt kim loại.
Tầng điện li kéo dài từ độ cao 80km đến 800 km.
Các sóng ngắn (có tần số lớn) phản xạ rất tốt trên tầng điện li, trên mặt đất và mặt nước biển ( giống như ánh sáng). Sóng ngắn đi xa nhất.
Nhờ có sự phản xạ liên tiếp trên tầng điện li ( như một gương cầu lõm) và trên mặt đất ( như 1 gương cầu lồi) mà các sóng ngắn có thể truyền đi rất xa (vài chục nghìn km) trên mặt đất.
Những sóng có tần số lớn hơn 30MHz( vi sóng hay còn gọi là sóng cực ngắn) thì không phản xạ mà đi xuyên qua tầng điện li, hoặc chỉ có khả năng truyền thẳng từ nơi phát đến nơi thu. Vì vậy chúng dùng để thông tin trong cự li vài chục km, hoặc truyền thông qua vệ tinh.
Như vậy:
Sóng cực ngắn: thông tin liên lạc vũ trụ
Sóng trung: truyền tin ban đêm
Sóng dài: thông tin dưới nước
Phát thanh: sóng trung, ngắn,cực ngắn ( trừ sóng dài).
Truyền hình: sóng cực ngắn
Anten dùng để phát sóng điện từ:
Anten phát sóng wifi

ANTEN DÙNG ĐỂ THU SÓNG ĐiỆN TỪ:
Anten thu sóng di động ngoài trời
Anten thu sóng wifi
Anten thu sóng truyền hình số
Anten thu sóng