Bài 22.
SÓNG ĐIỆN TỪ
I. SÓNG ĐIỆN TỪ
II. SỰ TRUYỀN SÓNG VÔ TUYẾN TRONG KHÍ QUYỂN
Bài 22.
SÓNG ĐIỆN TỪ
I. SÓNG ĐIỆN TỪ
Bài 22.
SÓNG ĐIỆN TỪ
1. Sóng điện từ là gì?
Sóng điện từ là điện từ trường lan truyền trong không gian.
2. Những đặc điểm của sóng điện từ
a) Sóng điện từ lan truyền được trong mọi môi trường kể cả chân không.
Tốc độ của sóng điện từ trong chân không có giá trị lớn nhất, đúng bằng tốc độ ánh sáng trong chân không (c ≈ 3.108 m/s)
Đây là một cơ sở để khẳng định
ánh sáng là sóng điện từ.
* Công thức liên hệ giữa bước sóng của sóng điện từ với chu kì và tần số sóng:
Trong sóng cơ, công thức liên hệ giữa bước sóng với chu kì và tần số sóng?
I. SÓNG ĐIỆN TỪ
Bài 22.
SÓNG ĐIỆN TỪ
1. Sóng điện từ là gì?
Sóng điện từ là điện từ trường lan truyền trong không gian.
2. Những đặc điểm của sóng điện từ
b) Sóng điện từ là sóng ngang.
theo trục Ox.
Ba vectơ trên tại một điểm tạo với nhau thành một tam diện thuận.
I. SÓNG ĐIỆN TỪ
Bài 22.
SÓNG ĐIỆN TỪ
1. Sóng điện từ là gì?
Sóng điện từ là điện từ trường lan truyền trong không gian.
2. Những đặc điểm của sóng điện từ
c) Trong sóng điện từ thì dao động của điện trường và của từ trường tại một điểm luôn đồng pha với nhau.
I. SÓNG ĐIỆN TỪ
Bài 22.
SÓNG ĐIỆN TỪ
1. Sóng điện từ là gì?
Sóng điện từ là điện từ trường lan truyền trong không gian.
2. Những đặc điểm của sóng điện từ
d) Khi gặp mặt phân cách giữa hai môi trường, sóng điện từ cũng bị phản xạ và khúc xạ như ánh sáng.
I. SÓNG ĐIỆN TỪ
Bài 22.
SÓNG ĐIỆN TỪ
1. Sóng điện từ là gì?
Sóng điện từ là điện từ trường lan truyền trong không gian.
2. Những đặc điểm của sóng điện từ
e) Sóng điện từ mang năng lượng.
Nhờ có năng lượng mà khi sóng điện từ truyền đến một anten, nó sẽ làm cho các êlectron tự do trong anten dao động.
Năng lượng sóng điện từ tỉ lệ với lũy thừa bậc 4 với tần số. Tần số càng cao thì năng lượng sóng điện từ càng lớn.
I. SÓNG ĐIỆN TỪ
Bài 22.
SÓNG ĐIỆN TỪ
II. SỰ TRUYỀN SÓNG VÔ TUYẾN TRONG KHÍ QUYỂN
Sóng điện từ được dùng trong thông tin liên lạc vô tuyến gọi là sóng vô tuyến.
Các sóng vô tuyến gồm: sóng dài, sóng trung, sóng ngắn, sóng cực ngắn.
I. SÓNG ĐIỆN TỪ
Bài 22.
SÓNG ĐIỆN TỪ
II. SỰ TRUYỀN SÓNG VÔ TUYẾN TRONG KHÍ QUYỂN
1. Các vùng sóng ngắn ít bị hấp thụ
Không khí nói chung cũng hấp thụ mạnh sóng điện từ ở vùng bước sóng ngắn. Tuy nhiên, trong một số vùng tương đối hẹp, các sóng có bước sóng ngắn hầu như không bị không khí hấp thụ.
I. SÓNG ĐIỆN TỪ
Bài 22.
SÓNG ĐIỆN TỪ
II. SỰ TRUYỀN SÓNG VÔ TUYẾN TRONG KHÍ QUYỂN
1. Các vùng sóng ngắn ít bị hấp thụ
Tầng điện li là một lớp khí quyển, trong đó các phân tử khí đã bị ion hóa rất mạnh dưới tác dụng của các tia tử ngoại trong ánh sáng Mặt Trời.
2. Sự phản xạ của các sóng ngắn trên tầng điện li
Tầng điện li kéo dài từ độ cao khoảng 80km đến độ cao khoảng 800km.
Sóng ngắn được tầng điện li và mặt đất phản xạ nhiều lần, nên truyền được mọi nơi trên Trái Đất.
I. SÓNG ĐIỆN TỪ
Bài 22.
SÓNG ĐIỆN TỪ
II. SỰ TRUYỀN SÓNG VÔ TUYẾN TRONG KHÍ QUYỂN
1. Các vùng sóng ngắn ít bị hấp thụ
2. Sự phản xạ của các sóng ngắn trên tầng điện li
* Các sóng vô tuyến khác:
a, Sóng dài: ít bị nước hấp thụ nên thường dùng để thông tin liên lạc dưới nước.
b, Sóng trung: có thể lan truyền theo độ cong của mặt đất và ban ngày bị tầng điện ly hấp thụ nhiều hơn ban đêm. Do đó ta nghe các đài phát sóng trung ban đêm rõ hơn ban ngày.
c, Sóng cực ngắn: có khả năng xuyên qua tầng điện li vào vũ trụ, nên được dùng vào thông tin liên lạc vũ trụ, sử dụng cho các thiết bị thăm dò vũ trụ. Vô tuyến truyền hình dùng sóng cực ngắn, các vệ tinh nhân tạo thu tín hiệu sóng cực ngắn và phát về lại mặt đất.
Ngày 18-4-2008, lúc 19g16 giờ Kourou (tỉnh Guyane thuộc Pháp) tức 5g16 sáng 19-4 giờ Hà Nội, tên lửa Ariane 5 sẽ rời mặt đất, đưa vệ tinh VINASAT-1 lên không gian.
Ngày 16-5-2012, vào lúc 05h49’ vệ tinh Vinasat-2 được phóng lên quỹ đạo địa tĩnh ở vị trí 131,8 độ Đông an toàn.
CỦNG CỐ
Câu 1: Sóng điện từ dùng để liên lạc giữa các điện thoại di động là
A. sóng dài.
B. sóng trung.
D. sóng cực ngắn.
C. sóng ngắn.
CỦNG CỐ
A. sóng dài.
B. sóng trung.
C. sóng ngắn.
D. sóng cực ngắn.
Câu 2: Tần số phát sóng trên radio Việt Nam băng tần VOV GIAO THÔNG có tần số 91MHz và 94 MHz thuộc loại sóng điện từ nào dưới đây?
Câu 3: Tính tần số của sóng ngắn có bước sóng 25m? Biết tốc độ truyền sóng điện từ là 3.108 m/s.
Giải
Ta có:
(Hay: f = 12 MHz)
CỦNG CỐ