Sóng điện từ có mặt khắp nơi trong tự
nhiên.
Nhiệt từ lửa cháy, ánh sáng từ mặt
trời, tia X sử dụng trong y khoa, năng
lượng dùng để nấu thức ăn trong lò vi
sóng,… đều là các dạng của sóng điện
từ hay bức xạ điện từ.

TỔ 02

SÓNG ĐIỆN TỪ
BÀI 22

NỘI DUNG CHÍNH

0
1

SÓNG ĐIỆN TỪ
LÀ GÌ?

02
NHỮNG ĐẶC
ĐIỂM CỦA
SÓNG ĐIỆN TỪ

03
SỰ TRUYỀN

SÓNG VÔ TUYẾN
TRONG KHÍ
QUYỂN

0
1

SÓNG ĐIỆN TỪ

1. Khái niệm
Sóng điện từ là điện từ trường lan
truyền trong không gian.

2. Những đặc điểm
của sóng điện từ:

6 đặc điểm

2. Những đặc điểm của sóng
điện từ:
Sóng điện từ là sóng duy nhất lan truyền được trong chân
không.

01

Tốc độ lan truyền lớn nhất và bằng tốc độ ánh sáng:

 c = 3.108 m/s.
Sự lan truyền
của sóng điện
 Là cơ sở để khẳng định ánh sáng là sóng điện từ
từ

Trong chân không, sóng điện từ có bước sóng là :

λ = c.T

c: tốc độ ánh sáng
T: chu kỳ của dao động điện từ

Lan truyền trong các điện môi:
+ Tốc độ lan truyền nhỏ hơn trong chân
không
+Phụ thuộc và hằng số điện môi

2. Những đặc điểm của sóng
điện từ:
Vector cường độ điện trường E và
vector cảm ứng từ B luôn luôn
vuông góc với nhau và vuông góc
với phương truyền sóng.

02

Sóng điện từ là sóng ngang

Ba vector E, B và v tại một điểm tạo
với nhau thành một tam diện thuận





E B v

2. Những đặc điểm của sóng
điện từ:

03

Dao động của điện trường và từ trường
tại một điểm luôn luôn đồng pha với
nhau

04

Sóng điện từ sở hữu hầu hết các chức năng và đặc
điểm của sóng cơ học như phản xạ, khúc xạ và giao
thoa.
Sóng điện từ tuân theo định luật truyền thẳng.
Sóng điện từ mang năng lượng.
Tần số càng cao, năng lượng sóng càng lớn
và bước sóng càng ngắn.

05

2. Những đặc điểm của sóng
điện từ:
Được chia thành:

06

1. Sóng cực ngắn
Sóng điện từ có bước
sóng từ
vài mét đến vài kilomet được
2. Sóng
ngắn
dùng trong thông tin liên lạc vô tuyến được gọi là sóng vô
3. Sóngtuyến
trung
4. Sóng dài

Sóng cực ngắn

Bước sóng của loại sóng này là 1-10m. Năng lượng cao và ít hấp
thụ trong nhiều môi trường. Sóng này có thể lan truyền nhanh
chóng qua tầng điện ly. 

Sóng ngắn

Bước sóng của sóng ngắn thường là 10-100 mét. Giống như vi
sóng, những loại sóng này có mức năng lượng cao. Nhưng ở tầng
điện ly và trên mặt đất, chúng bị phản xạ nhiều lần.

Sóng trung

Bước sóng của loại sóng này là 100-1000 m. Nó được hấp thụ
mạnh mẽ vào ban ngày, tuy nhiên vào ban đêm thì ngược lại.

Sóng dài

Có bước sóng trên 100 m. Mức năng lượng rất thấp. Chúng hoàn
toàn bị hấp thụ bởi các vật thể trên mặt đất. Tuy nhiên, trong môi
trường nước, phần lớn loại sóng này không bị ảnh hưởng.

0
2

SỰ TRUYỀN SÓNG VÔ TUYẾN
TRONG KHÍ QUYỂN

1. Các vùng sóng ngắn ít bị hấp
thụ

Các phân tử không khí trong khí quyển hấp thụ rất mạnh các sóng
dài, sóng trung và sóng cực ngắn, nên các sóng này không thể
truyền đi xa.
Không khí nói chung cũng hấp thụ mạnh sóng điện từ ở vùng bước
sóng ngắn. Tuy nhiên, trong một số vùng tương đối hẹp, các sóng
có bước sóng ngắn hầu như không bị không khí hấp thụ.

2. Các vùng sóng ngắn ít bị hấp
thụ
Tầng điện li là một lớp khí quyển, trong
đó có các phân tử khí đã bị ion hóa rất
mạnh dưới tác dụng của các tia tử ngoại
trong ánh sáng Mặt Trời. Tầng điện li kéo
dài từ độ cao khoảng 80-800km.

Sóng
cực
ngắn

Sự phản xạ sóng ngắn trên tầng
điện li

Sóng ngắn vô tuyến phản xạ rất tốt trên tầng điện li cũng
như trên mặt đất và mặt nước biển như ánh sáng vì sóng
ngắn có tần số rất lớn, vì vậy trong các môi trường nói trên
coi như dẫn điện rất tốt.
=> Nhờ có sự phản xạ liên tiếp trên tầng điện li (coi như
một gương cầu lõm) và trên mặt đất (coi như một gương cầu
lồi ) mà các sóng ngắn có thể truyền đi rất xa trên mặt đất.

Thang sóng vô tuyến:
0,3 MHz
Sóng dài
ngắn

3 MHz
30 MHz
f
Sóng trung Sóng ngắn Sóng cực

CẢM ƠN THẦY VÀ
CÁC BẠN ĐÃ LẮNG
NGHE