Gv Phan Tiến Hùng

1

S2

P
S1

thoalàsóng
Em hãy cho Giao
biết đây
hiện tượng gì?

Hai nguồn sóng kết hợp :

Điều kiện để có
+ Dao động cùng phương,cùng
kì (Cùng
sự giaochu
thoa
sóng tần số)
+ Có hiệu số pha khônglàđổi
gìtheo
? thời gian
Hai sóng do hai nguồn kết hợp phát ra gọi là 2 sóng kết hợp

Tiết 16:

Tiết 16:

SÓNG DỪNG.

I. SỰ PHẢN XẠ CỦA SÓNG
1. Phản xạ của sóng trên vật cản cố định.

1. Phản xạ của sóng trên vật cản cố định.

1. Phản xạ của sóng trên vật cản cố định.

Kết luận : Khi phản xạ trên vật cản cố định,
sóng phản xạ ngược pha với sóng tới ở điểm
phản xạ.

BÀI 9. SÓNG DỪNG.
I. SỰ PHẢN XẠ CỦA SÓNG
2.Phản xạ của sóng trên vật cản tự do.

2. Phản xạ của sóng trên vật cản tự do

Kết luận : Khi phản xạ trên vật cản tự do,
sóng phản xạ luôn cùng pha với sóng tới ở
điểm phản xạ.

II. SÓNG DỪNG

1. Khái niệm sóng dừng:

P

Khảo sát sự tạo
thành sóng
dừng trên dây.

Sóng tới

Sóng phản xạ

Q
Q

P
Điều gì sẽ xảy ra nếu cho đầu P dao động liên tục ?
*Sóng tới và sóng phản xạ liên tục gặp nhau giao thoa
với nhau vì chúng là các sóng kết hợp.

1. Khái niệm sóng dừng:

P

Q

Quan sát hiện tượng :
Sóng phản xạ

Sóng tới

Q

P

Q

P

Quan sát hiện tượng :
Sóng phản xạ

Q

Q

Sóng tới

P

P

Quan sát hiện tượng :
Sóng phản xạ

Q

Q

Sóng tới

P
P


2


2

Nút

Q
 Trong sóng dừng có :
+ Những nút: là điểm luôn luôn đứng yên
+ Những bụng: là điểm luôn luôn dao động với
biên độ cực đại

P
Bụng

1. Khái niệm sóng dừng:
Sóng truyền trên sợi dây trong trường hợp xuất
hiện các nút và các bụng gọi là sóng dừng.

Sóng dừng là gì?

2. Sóng dừng trên sợi dây có hai đầu cố định.
Bụng sóng

Q
Q' A

A' B

B'

C

P
C'

Nút sóng

Cho biết vị trí các nút,các bụng sóng?
+ Tại P, Q, A, B, C có nút sóng
+ Tại Q', A'; B';C' có bụng sóng

2. Sóng dừng trên sợi dây có hai đầu cố định.


2

Q


2

Bụng sóng

P
Nút sóng

Hai nút (hoặc 2 bụng) sóng liên tiếp cách nhau
một khoảng bằng mấy lần bước sóng? 

2



Từ hình vẽ ta thấy trên PQ có mấy lần ? 4
2
2

2. Sóng dừng trên sợi dây có hai đầu cố định.
+ Điều kiện có sóng dừng:
l k


2

Với k=1,2,3,..

Từ biểu thức rút ra điều kiện để có sóng dừng
trên sợi dây có hai đầu cố định?

3. Sóng dừng trên một sợi dây có một
đầu cố định, một đầu tự do.

P

2

Nút và bụng liên tiếp cách nhau một
khoảng bằng mấy lần bước sóng?

Từ hình vẽ ta thấy trên PQ có
mấy lần ?



Q

4

3. Sóng dừng trên một sợi dây có một đầu cố
định, một đầu tự do
P
+Điều
Điềukiện
kiệnđể
có có
sóng dừng:
sóng dừng trên

một
có một
l sợi
(2dây
k  1)
đầu cố định, một
4
đầu tự do?
Với k = 0,1,2,3,…

l

Q

Tóm lại:
- Nếu vật cản cố định thì tại điểm phản xạ, sóng
phản xạ và sóng tới như thế nào với nhau?
Sãng ph¶n x¹ lu«n ng­ược pha víi sãng tíi.
- Nếu vật cản tự do thì tại điểm phản xạ, sóng
phản xạ và sóng tới như thế nào với nhau?
Sóng phản xạ và sóng tới lu«n cïng pha với nhau.

CỦNG CỐ
Câu 1. Sóng phản xạ
A. Luôn luôn ngược pha với sóng tới ở điểm phản xạ
B. Luôn luôn cùng pha với sóng tới ở điểm phản xạ
C. Ngược pha với sóng tới ở điểm phản xạ khi gặp vật
cản cố định
D. Ngược pha với sóng tới ở điểm phản xạ khi gặp vật cản
tự do

CỦNG CỐ

Câu 2. Một sợi dây dài 1m, hai đầu cố định
và rung với hai bụng sóng. Bước sóng là
A. 2m

B. 1m

C. 0,5m

D. 0,25m

Câu 3. Một dây AB dài 90cm hai đầu cố định.
Đầu A dao động với tần số f=50Hz, tốc độ
truyền sóng là v=30m/s. Số bụng sóng trên dây
khi có sóng dừng là
A. 2

B. 3

C. 4

D. 1

2. Chọn câu đúng
Trong hệ sóng dừng trên một sợi dây, khoảng cách
giữa hai nút hoặc hai bụng liên tiếp bằng :
A. Một bước sóng
B. Hai bước sóng
C. Một nửa bước sóng
D. Một phần tư bước sóng

3.Một dây đàn dài 0,6m hai đầu cố định dao động với
một bụng độc nhất (ở giữa dây)
a. Tính bước sóng



trên dây

b. Nếu dây dao động với 3 bụng thì bước sóng là bao
nhiêu

Bài giải
a. Hai đầu cố định chiều dài dây


2l
l k    2.0,6 1, 2m
2
k

l = 0,6m
k=1
a. Tính



b. k/ = 3 Tính



b.


2l
l k      0, 4m
2
k

4. Trên một sợi dây dài 1,2 m có một hệ sóng dừng .Kể cả hai
đầu dây , thì trên dây có tất cả bốn nút .Biết tốc độ truyền sóng
trên dây là v = 80 m/s. Tính tần số dao động của sóng
Bài giải
l = 1,2 m
K=3
V = 80 m/s
f=?
T=?

Vì dây có hai đầu cố định nên :

2l
l k    0,8m
2
k

v
v
  f 
f

Thay số tìm được f = 100 HZ