Truyện

TRI THỨC NGỮ VĂN – BÀI 3 CTST 12

truyền kì
Văn tế

Khởi
động
HS thực hiện bảng

K – W – L

nhắc

lại kiến thức về truyện truyền kì mà HS
đã học

Nhiệm vụ
HS hoàn thiện phiếu học
tập tri thức ngữ văn

1. Truyện truyền kì

TRÒ CHƠI Ô
CHỮ

T

U

S

U

T

R

U

N

G

D

A

I

T

R

U

N

G

Q

U

O

C

Q

U

Y

H

I

E

N

T

H

U

C

H

A

N
K

I

A

O

I

M

A

N

L

U

1
2
3

M

4

A

5

C

6

H

U

7
8

T

R

U

Y

E

N

K

C

CÂU 1
Truyện truyền kì thuộc thể loại nào?

ĐÁP ÁN: TỰ SỰ

CÂU 2
Truyện truyền kì thuộc giai đoạn văn học nào?

ĐÁP ÁN: TRUNG ĐẠI

CÂU 3
Xuất xứ của truyện truyền kì?

ĐÁP ÁN: TRUNG QUỐC

CÂU 4
Nhân vật của truyện truyền kì có thể là: thánh
thần, con người và …..?

ĐÁP ÁN: MA QUỶ

CÂU 5
Truyện truyền kì sử dụng yếu tố ảo để phản ánh
điều gì?

ĐÁP ÁN: HIỆN THỰC

CÂU 6
Truyện truyền kì được viết bằng ngôn ngữ nào?

ĐÁP ÁN: CHỮ HÁN

CÂU 7
Yếu tố quan trọng của truyện truyền kì là gì?

ĐÁP ÁN: KÌ ẢO

CÂU 8
Một trong số tác phẩm truyền kì nổi tiếng của văn
học trung đại Việt Nam là tác phẩm nào?

ĐÁP ÁN: TRUYỀN KÌ MẠN LỤC

1. Truyện truyền kì
Một thể loại văn xuôi tự sự cỡ nhỏ thời trung đại, có
nguồn gốc từ Trung Quốc, thường phản ánh hiện thực bằng
yếu tố kì ảo. Nhiều truyện gần với truyện dân gian.
Ở Việt Nam, truyện truyền kì được viết bằng chữ Hán, phát triển
mạnh XVI – XVII, tiêu biểu là Truyền kì mạn lục của Nguyễn
Dữ.

1. Truyện truyền kì
ĐỀ TÀI
Thế giới con người và thế
giới thánh thần, ma, quỷ
có sự tương giao

KHÔNG
GIAN, THỜI
GIAN

•

Không gian: các cõi (âm
ti, thủy phủ,…)

•

Thời gian: có sự khác
biệt giữa các cõi

NHÂN VẬT
Nhân vật có thể là con
người hay thần linh, ma,
quỷ,...

YẾU TỐ KÌ
ẢO
Cốt truyện sử dụng nhiều yếu
tố kì ảo với mục đích phản
ánh hiện thực

2. So sánh truyện truyền kì và truyện cổ
dân gian
Truyện truyền kì
Truyện dân gian
Cách thức

Phương tiện để phản ánh hiện thực (những

Đặc trưng tiêu biểu của truyện, thể

vấn đề cốt lõi của hiện thực cũng như những

hiện quan niệm về thế giới siêu nhiên

quan niệm và thái độ của tác giả đối với đời
sống đương thời được thể hiện qua các chi tiết
kì ảo)

Mục đích

Phương tiện nghệ thuật, giúp nhà văn dụng nên

• Niềm tin của tác giả dân gian về sự

trong truyện kể một thế giới kì lạ hoang đường,

hiện hữu và vai trò của các thế lực

qua đó đề cập đến những vấn đề đáng quan

siêu nhiên trong đời sống của con

ngại của xã hội đương thời.

người.
• Nuôi dưỡng niềm tin và ước mơ

Cúng tế

Thể phú

Hồi tưởng

Ai vãn

Độc vận

Lung khởi

Kết hợp

Trực tiếp

3. Văn tế

Văn tế: loại văn đọc khi ____________người chết. Trong văn học trung đại, đây là thể
văn _________________nhiều loại yếu tố: tự sự, nghị luận, trữ tình,... Một bài văn tế
thường có các phần: _____________(cảm tưởng khái quát về người quá cố); Thích thực
(_____________công đức của người quá cố); _____________(than tiếc người chết); Kết (nêu
cảm nghĩ và mời linh hồn người quá cố về hưởng đồ tế lễ). Về thể thức, văn tế được viết
bằng nhiều thể loại khác nhau, nhưng điển hình nhất là viết bằng ______________
____________ (một vần) như Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc của Nguyễn Đình Chiểu, Văn tế
Phan Chu Trinh của Phan Bội Châu,... Bài văn tế thường có những lời biểu cảm
____________________của người đứng như: “Hỡi ôi!”, “Ôi!”, “Ôi thôi thôi!", "Đau đớn
thay!"....

3. Văn tế
Cúng tế

Văn tế: loại văn đọc khi ____________người chết. Trong văn học trung đại, đây là thể
Kết hợp
văn _________________nhiều
loại yếu tố: tự sự, nghị luận, trữ tình,... Một bài văn tế
Lung khởi
thường có các phần: ________________(cảm
tưởng khái quát về người quá cố); Thích thực
Hồi tưởng
Ai vãn tiếc người chết);
(____________________công
đức của người quá cố); _____________(than
Kết (nêu cảm nghĩ và mời linh hồn người quá cố về hưởng đồ tế lễ). Về thể thức, văn tế
được viết bằng nhiều thể loại khác nhau, nhưng điển hình nhất là viết bằng
Thể phú
Độc vận
______________
____________
(một vần) như Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc của Nguyễn Đình
Chiểu, Văn tế Phan Chu Trinh của Phan Bội Châu,... Bài văn tế thường có những lời biểu
cảm ____________________của
người đứng như: “Hỡi ôi!”, “Ôi!”, “Ôi thôi thôi!", "Đau đớn
Trực tiếp
thay!"....