TRIỂN KHAI CHƯƠNG
TRÌNH STEM BẬC THPT

Giáo dục STEM – Phương pháp giáo dục TK 21
STEM = tích hợp

“Giáo dục STEM là chìa khóa cho sự đổi

Science (Khoa học) mới và tăng trưởng kinh tế trong thế giới
Technology (Công
nghệ)

kết nối mạng, mà ở đó con người được
bao quanh bởi công nghệ và sáng tạo”
Source: UNESCO

Engineering (Kỹ thuật)
Math (Toán học)

Giáo dục STEM là gì?
Giáo dục STEM về bản chất được hiểu là trang bị cho người học những kiến thức và kỹ năng cần thiết liên quan đến các lĩnh
vực khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học trong thế kỷ 21. Các kiến thức và kỹ năng này phải được tích hợp, lồng
ghép và bổ trợ cho nhau giúp học sinh không chỉ hiểu biết về nguyên lý mà còn có thể áp dụng để thực hành và tạo ra
được những sản phẩm trong cuộc sống hằng ngày.

VĂN BẢN TRIỂN KHAI CHƯƠNG TRÌNH STEM BẬC THPT
•

Chỉ thị số 16/CT-TTg ngày 04/05/2017

•

Thông tư số 32/2018/TT- BGDĐT ngày 26/12/2018 ban hành chương trình giáo dục
phổ thông mới

•

Kế hoạch số 1223/KH-BGDĐT về triển khai Đề án “ Giáo dục hướng nghiệp và
định hướng phân luồng học sinh trong giáo dục phổ thông giai đoạn 2018-2025.

•

CV số 3089/BGDĐT-GDTrH ngày 14/8/2020 về việc triển khai thực hiện giáo dục
STEM trong giáo dục trung học.

•

Kế hoạch số 526/KH-BGDĐTvề triển khai thực hiện giáo dục STEM cấp Tiểu học

•

Hướng dẫn nhiệm vụ năm học đối với các cấp học.

CƠ SỞ XÂY DỰNG KHUNG CHƯƠNG TRÌNH GIÁO
DỤC STEM BẬC THPT
Khung Chương trình giáo dục STEM bậc học THPT được thiết kế tham chiếu mục
tiêu chương trình GDPT 2018 và tích hợp mục tiêu giáo dục trải nghiệm, hướng
nghiệp bậc THPT. Trên cơ sở hình thành kĩ năng thực hành và hướng nghề cho học
sinh, hướng tiếp cận liên môn trong hướng nghiệp dạy nghề, chương trình giáo dục
STEM đang được tiếp cận với triết lí: "Trải nghiệm – Kiến tạo" và được kế thừa từ
khung chương trình giáo dục STEM của bậc Tiểu học và THCS theo bộ tài liệu này.
Phân phối chương trình phù hợp theo hình thức giáo dục tự chọn hay chính khoá với
35 tuần/ năm cho các lớp 10, 11, 12; tập trung vào 3 chủ đề:
•

Thực vật và động vật;

•

Khoa học;

•

Phương tiện giao thông.

STEM ROBOTICS

STEM TÁI CHẾ

KHUNG CHƯƠNG
TRÌNH
STEM BẬC THPT

STEM CÔNG NGHỆ 4.0

STEM IOT (Internet of things)

QUY TRÌNH TỔ CHỨC GIÁO DỤC STEM BẬC THPT
1. Môi trường và điều kiện cơ sở vật chất triển khai chương trình giáo dục STEM
Các chương trình học STEM hoặc mỗi khóa học có những yêu cầu riêng về không gian học
tập và trang thiết bị học tập. Vì vậy, để triển khai các chương trình này một cách hiệu quả,
cần kết hợp triển khai mô hình phòng học STEM tiêu chuẩn tại các trường học và tại các
trung tâm. Phòng học STEM tiêu chuẩn là một không gian học tập được đầu tư chuyên biệt
để phục vụ cho việc học tập các môn học STEM theo phương pháp sư phạm tiên tiến

2. Chức năng phòng học STEM
STEM là một không gian học tập được đầu tư chuyên biệt để phục vụ cho việc học tập các môn học
STEM theo phương pháp sư phạm tiên tiến. Mục tiêu của phòng học STEM tiêu chuẩn bao gồm:
• Mang lại một không gian học tập mới mẻ, hiện đại để tạo hứng thú cho học sinh tham gia vào học tập
các môn học STEM và trau dồi những kỹ năng mới
• Khuyến khích học sinh tìm tòi, thử nghiệm và sáng chế, như một cầu nối giữa học tập thực nghiệm
với lý thuyết
Áp dụng các công nghệ mới trong giáo dục để nâng cao hiệu quả học tập, kích thích trí tưởng tượng
và sự sáng tạo của học sinh Các hoạt động chính tại Phòng học STEM tiêu chuẩn bao gồm:
• Các chương trình giáo dục STEM
• Các buổi sinh hoạt chuyên đề hàng tuần do học sinh tự thực hiện, hoặc do trường điều phối tổ chức
• Định kỳ tổ chức ngày hội STEM để học sinh được trải nghiệm công nghệ mới, và trưng bày các thành
quả học tập & nghiên cứu khoa học của mình.

3. Các khu vực trải nghiệm giáo dục STEM

a ) Khu vực thảo luận:
- Là không gian mở dùng để làm bài tập, trao đổi nhóm và trình bày ý tưởng, thuyết trình. Được trang bị
bao gồm:
- Máy chiếu và màn hình chiếu: trình chiếu các slide minh họa các mẫu vật, trình diễn các thao tác thực
hành, sản phẩm hoàn thiện, tạo sự cuốn hút, dễ hiểu cho người học.
-

Đèn tuýp: Chiếu sáng cho phòng học, đảm bảo cung cấp đủ độ sáng cho học sinh

b) Khu vực thực hành:
Là không gian để kích thích sự khám phá, sáng tạo của học sinh giúp học sinh có thể tự tay thực hiện các sản
phẩm. Bao gồm:
- Máy tính PC: Để học sinh thực hiện các bước lập trình, mã code lệnh kết nối đến robot điều khiển robot
theo những ý tưởng sáng tạo

-

Hoặc kết nối với máy in 3D tạo ra những ấn phẩm tuyệt tác của công nghệ. Một số tác phẩm từ máy in 3D
như:

c) Khu vực trải nghiệm:
Là không gian sau khi học sinh lắp ghép hoàn thiện học liệu, cài đặt các bước lập trình sẽ trưng bày sản phẩm
và chạy thử demo hoạt động, tính năng của học liệu. Thi giữa các nhóm với nhau

d). Khu vực trưng bày:
Dùng để treo các dụng cụ liên quan đến môn học. Bao gồm:
- Đợt ốp gắn tường: dùng để treo các dụng cụ liên quan tới môn học (súng bắn keo, kéo, kìm,...)
- Đợt trưng bày sản phẩm

4. Giới thiệu về phòng học STEM bậc THPT
Phần sau đây trình bày cấu trúc, thiết kế và trang thiết bị của một Phòng học STEM tiêu chuẩn chuẩn với diện
tích từ 50-60m2. Tùy theo thực tế của trường cũng như các chương trình đào tạo STEM dự kiến triển khai tại
trường đó, quy mô và thiết kế của Phòng học STEM tiêu chuẩn sẽ được điều chỉnh phù hợp nhưng vẫn đảm bảo
tinh thần giáo dục STEM và các giá trị cốt lõi của không gian học tập STE

PHÒNG MẪU STEM TIÊU CHUẨN BẬC THPT BẢN CAO CẤP

PHÒNG MẪU STEM TIÊU CHUẨN BẬC THPT BẢN CƠ BẢN

CHƯƠNG TRÌNH GD STEM THPT
1.

Mục đích: Hình thành năng lực cốt lõi cho học sinh:



Năng lực sáng tạo



Năng lực thực hành



Năng lực làm việc nhóm,



Năng lực giải quyết vấn đề



Năng lực ứng dụng thực hành nghề

2.

Nội dung chương trình: 35 tiết / năm (1 tuần /1 tiết) được chia theo hai dòng sản phẩm STEM : STEM tái chế và
STEM Robotic, IOTs với các chủ đề:

•

Thực vật

•

Khoa học đời sống

•

Các chủ đề STEM ứng dụng công nghệ cao

•

Các chủ đề STEM hướng nghiệp và đời sống

CHƯƠNG TRÌNH GD STEM THPT
3. Học liệu

và sách STEM



01 đầu sách dùng làm tài liệu tập huấn cho CBQL và GV:
“Hướng dẫn tổ chức giáo dục STEM trong
trườngTHPT”



03 đầu sách dạy cho học sinh từ lớp 10 đến lớp 12 được
thiết kế theo triết lý “Trải nghiệm-Khởi nghiệp ”:

•

Sách STEM LỚP 10

•

Sách STEM LỚP 11

•

Sách STEM LỚP 12

CHƯƠNG TRÌNH GD STEM THPT
4. Bộ kit học liệu STEM

6. MỘT SỐ MẪU HỌC LIỆU TRUNG HỌC PHỔ THÔNG

ROBOTICS, IoT STEM và hướng triển
khai trong chương trình giáo dục

Phần 2. Hướng dẫn thiết kế chương trình,
tổ chức dạy học STEM

CẤU TRÚC BÀI HỌC STEM

HÌNH THỨC TỔ CHỨC

QUY TRÌNH KỸ THUẬT

hình thức tổ chức
1. Dạy học các môn khoa học theo bài học STEM

2. Tổ chức hoạt động trải nghiệm STEM

3. Tổ chức hoạt động nghiên cứu khoa học, kỹ thuật

Xác định vấn đề hoặc nhu cầu thực tiễn
 
Nghiên cứu lý thuyết nền (học kiến thức mới)
 
 
Toán
Lý
Hóa
Sinh
Tin
CN
 
 
(Nội dung dạy học theo chương trình được sắp xếp lại phù hợp)
Đề xuất các giải pháp khả dĩ
Chọn giải pháp tốt nhất
Chế tạo mô hình hoặc mẫu thử nghiệm

QUY TRÌNH KỸ THUẬT

Thử nghiệm và đánh giá
Chia sẻ và thảo luận
Điều chỉnh thiết kế

Hoạt động
1: Xác định
vấn đề 

CẤU TRÚC BÀI HỌC STEM

Hoạt
động 2:
Học tập
kiến thức
mới, đề
xuất giải
pháp

Hoạt động
3: Trình
bày giải
pháp, bảo
vệ thiết kế

Hoạt động
4: Lựa
chọn dụng
cụ, chế tạo
và thử
nghiệm

Hoạt động
5: Trình
bày sản
phẩm,
đánh giá,
điều chỉnh

Tiến trình một bài học
STEM-HS

Buổi 2:
Nghiên cứu
kiến thức
nền và lựa
Buổi 1: Xác chọn giải
định vấn
pháp
đề

Buổi 3: Chế
tạo mẫu thử
và đánh giá

Buổi 4: Chia
sẻ, thảo
luận và điều
chỉnh

Tiến trình một bài học
STEM-GV

Bước 2: Xác
định vấn đề
cần giải quyết
Bước
1: Lựa chọn
nội dung
dạy học

Bước 3: Xây
dựng tiêu chí
của sản
phẩm và giải
pháp giải
quyết vấn đề.

Bước 4:
Thiết kế tiến
trình tổ
chức dạy và
học

Chu trình 6E trong giảng dạy
STEM
1. Engage (gắn kết)Xác định vấn đề
thực tiễn

6. Evaluate (Đánh
giá)- Trình bày,
đánh giá, điều
chỉnh

2. Explore  ( khám
phá)- Kiến thức
mới, giải pháp

5. Enrich (Khắc
sâu)- Đánh giá, thử
nghiệm

3. Explain (Giải
thích)- Trình bày,
bảo vệ giải pháp.
4. Engineer ( Thiết
kế)- 

Quy trình 6E (Burke, B.N (2014)

Đánh giá học sinh
01

02

03

04

Khả năng tiếp nhận và sẵn sàng thực hiện
nhiệm vụ học tập 

Mức độ tích cực, chủ động, sáng tạo,
hợp tác của học sinh 

Mức độ tham gia tích cực của học sinh
trong trình bày, trao đổi, thảo luận 

Mức độ đúng đắn, chính xác, phù hợp
của các kết quả thực hiện 

Giáo viên đánh giá
HS tự đánh giá
Đánh giá chéo

Sản phẩm của
học sinh

HS tự đánh giá (4 điểm)
Các thànhgiá
viên thảo luận
Đánh
và thống nhất điểm cho
sản
từng phẩm
thành viên trong
nhóm.

GV đánh giá (6 điểm)
Độ hoàn thiện
của dự án
(2 điểm)

Lập trình sản
phẩm
(2 điểm)

Tính thực tiễn
và sáng tạo
của sản phẩm
(2 điểm)

Phần 3. Minh họa và chia sẻ cách thiết kế giáo án
STEM, sản phẩm STEM tái chế, STEM robotics

Nội dung

0
1soạn 1
Các bước để
giáo án hoàn chỉnh

0
Cách tổ chức hoạt
3
động nhóm, đánh
giá HS

0
Xây dựng2
và thiết kế
tiến trình dạy học
(bài mẫu)

0
4
Q&A

01
Các bước
soạn giáo
án

Các bước quan trọng khi soạn giáo
án

1. Xác định mục tiêu:
kiến thức, năng lực,
phẩm chất

(dựa vào chuẩn đầu ra, đúng trọng tâm, tránh đi
sai hướng, không rơi vào quá tải nội dung)

2. Xác định phương
pháp chủ đạo
(tùy theo từng hoàn cảnh, cơ sở vật chất, tùy theo khả
năng của học sinh, tùy vào nội dung của tiết học)

3. Trình bày từng
hoạt động cụ thể 
(các hoạt động được xây dựng dựa trên mục tiêu của bài
học, kết thúc các hoạt động là dần đi đến mục tiêu)

Các bước cụ thể
khi soạn giáo án
● Bước 1: Xác định mục tiêu bài học
● Bước 2: Xác định phương pháp chủ đạo
● Bước 3: Chuẩn bị thiết bị dạy - học
● Bước 4: Tiến trình các hoạt động dạy học
● Bước 5: Tổng kết cuối bài: củng cố, giao nhiệm vụ, đánh giá,…

Bước 1: Xác định mục tiêu bài học
 Sau khi kết thúc bài học, tiết học; học sinh đạt được
điều gì về: kiến thức, năng lực, phẩm chất.
 Căn cứ vào chuẩn kiến thức để xác định các mức độ
(biết, hiểu, vận dụng) cụ thể của bài học (đặc biệt là
chuẩn kiến thức, năng lực, phẩm chất đã nêu trong
SGV).

Bước 2: Xác định phương pháp chủ đạo

Điều kiện cơ sở vật chất:
lớp học, phòng máy, trang
thiết bị dạy học…

Đặc điểm nội dung
bài học, tiết học

Trình độ tiếp thu, khả
năng nhận thức của học
sinh

Bước 3: Chuẩn bị thiết bị dạy học
Chuẩn bị cho giáo
viên: 

Máy tính, máy in, máy chiếu, phần mềm,
tranh ảnh, sơ đồ, phiếu học tập,...

liệu, sưu tầm và nghiên cứu trước
Chuẩn bị cho học sinh:tài
khi học, kiến thức nền đã có liên quan
đến nội dung bài học ...

Bước 4: Tiến trình các hoạt động dạy học

Không nên tạo ra nhiều hoạt động trong
một tiết học, định hướng mục tiêu
cho từng hoạt động.

Định hướng phân bổ thời lượng
cho mỗi hoạt động hợp lý

Phân biệt được hoạt động của giáo viên và
hoạt động của học sinh trong từng hoạt
động một cách chi tiết cụ thể.

Bước 5: Tổng kết cuối bài
Tóm tắt, nhấn mạnh
các điểm chính của
bài học

Giao nhiệm vụ hoặc
bài tập cho học sinh
về nhà thực hiện

Giới thiệu tài liệu hoặc
các hình thức tham
khảo cần thiết khác

Đánh giá, nhận xét tiết
học để kịp thời điều
chỉnh phương pháp dạy

Các hoạt động trong bài dạy
1
2
3
4
5
6

• Hoạt động 1: Mở đầu- Xác định vấn đề
• Hoạt động 2: Nghiên cứu kiến thức
nền và đề xuất phương án
• Hoạt động 3: Thi công sản phẩm
• Hoạt động 4: Chia sẻ và hoàn thiện
sản phẩm
• Hoạt động 5: Mở rộng sáng tạo
• Hoạt động 6: Tổng kết

02
Xây dựng và thiết kế

tiến trình dạy học (bài
mẫu)