TỔ HÓA
TRƯỜNG THPT
NGUY?N VI?T DUNG
KIỂM TRA BÀI CŨ
Tính chất hoá học cơ bản của kim loại là gì?
Tính khử: M? Mn+ + ne
Thời điểm ban đầu
Sau một thời gian
Sự tác động của các chất trong môi trường xung quanh đã làm cho kim loại hay hợp kim bị phá huỷ!



Cứ 1 giây qua đi khoảng trên hai tấn thép trên phạm vi toàn cầu đã biến thành rỉ.


SỰ ĂN MÒN KIM LOẠI
BÀI 23:
Ăn mòn kim loại là sự phá huỷ kim loại hoặc hợp kim do tác dụng của các chất trong môi trường xung quanh.
I. KH�I NI?M

ThÕ nµo lµ sù ¨n mßn kim lo¹i?
Bản chất của ăn mòn kim loại là gì?
Bản chất của sự ăn mòn kim loại:
Là quá trình hoá học hoặc quá trình điện hoá trong đó, kim loại bị oxi hoá thành ion dương
M ? Mn+ + n.e



ĂN MÒN KIM LOẠI
(TiÕt 1)
----*----
I. Kh¸i niÖm

II. C¸c d¹ng ¨n mßn kim lo¹i
1. ¡n mßn ho¸ häc
a. Kh¸i niÖm
b. §Æc ®iÓm

2. ¡n mßn ®iÖn ho¸
a. Kh¸i niÖm
b. §iÒu kiÖn cã ¨n mßn ®iÖn ho¸
II. C�C D?NG AN MềN KIM LO?I
Ăn mòn hoá học
Ăn mòn điện hoá học
ĂN MÒN KIM LOẠI
(TiÕt 1)
----*----
I. Kh¸i niÖm

II. C¸c d¹ng ¨n mßn kim lo¹i
1. ¡n mßn ho¸ häc
a. Kh¸i niÖm
b. §Æc ®iÓm

2. ¡n mßn ®iÖn ho¸
a. Kh¸i niÖm
b. §iÒu kiÖn cã ¨n mßn ®iÖn ho¸
1. Ăn mòn hóa học:
ĂN MÒN KIM LOẠI
(TiÕt 1)
----*----
I. Kh¸i niÖm

II. C¸c d¹ng ¨n mßn kim lo¹i
1. ¡n mßn ho¸ häc
a. Kh¸i niÖm
b. §Æc ®iÓm

2. ¡n mßn ®iÖn ho¸
a. Kh¸i niÖm
b. §iÒu kiÖn cã ¨n mßn ®iÖn ho¸
Zn+ H2SO4 ? ZnSO4 + H2?

Zn0 + 2H+ ? Zn2+ + H2?
2e
Bọt khí H2 thoát ra ở bề mặt lá Zn, lá Zn bị hoà tan
Là quá trình oxi hoá - khử, trong đó, các e của nguyên tử kim loại Zn được chuyển trực tiếp đến cation H+
Zn bị ăn mòn hoá học
Vậy:
Ăn mòn hoá học là gì?

Phiếu học tập 1:
a. Khái niệm
Ăn mòn hoá học là quá trình oxi hoá - khử, trong đó các electron của kim loại được chuyển trực tiếp đến các chất trong môi trường
ĂN MÒN KIM LOẠI
(TiÕt 1)
----*----
I. Kh¸i niÖm

II. C¸c d¹ng ¨n mßn kim lo¹i
1. ¡n mßn ho¸ häc
a. Kh¸i niÖm
b. §Æc ®iÓm

2. ¡n mßn ®iÖn ho¸
a. Kh¸i niÖm
b. §iÒu kiÖn cã ¨n mßn ®iÖn ho¸
Trong thực tế đời sống hiện tượng ăn mòn hoá học xảy ra ở đâu?
* ¡n mßn ho¸ häc th­êng x¶y ra ®èi víi c¸c thiÕt bÞ cña lß ®èt, nåi h¬i, c¸c chi tiÕt cña ®éng c¬ ®èt trong khi tiÕp xóc víi kh«ng khÝ, h¬i n­íc ë nhiÖt ®é cao...
1. Ăn mòn hoá học:
a. Khái niệm
Ăn mòn hoá học là quá trình oxi hoá - khử, trong đó các electron của kim loại được chuyển trực tiếp đến các chất trong môi trường
ĂN MÒN KIM LOẠI
(TiÕt 1)
----*----
I. Kh¸i niÖm

II. C¸c d¹ng ¨n mßn kim lo¹i
1. ¡n mßn ho¸ häc
a. Kh¸i niÖm
b. §Æc ®iÓm

2. ¡n mßn ®iÖn ho¸
a. Kh¸i niÖm
b. §iÒu kiÖn cã ¨n mßn ®iÖn ho¸
* ¡n mßn ho¸ häc th­êng x¶y ra ®èi víi c¸c thiÕt bÞ cña lß ®èt, nåi h¬i, c¸c chi tiÕt cña ®éng c¬ ®èt trong khi tiÕp xóc víi kh«ng khÝ, h¬i n­íc ë nhiÖt ®é cao...
1. Ăn mòn hoá học:
Thí dụ:
2Fe + 3Cl2 2FeCl3
3Fe + 4H2O Fe3O4 + 4H2
3Fe + 2O2 Fe3O4
(chất khử) (chất oxi hóa)
t0C
t0C
t0C
a. Khái niệm
Ăn mòn hoá học là quá trình oxi hoá - khử, trong đó các electron của kim loại được chuyển trực tiếp đến các chất trong môi trường
- Nhiệt độ càng cao thì kim loại bị ăn mòn càng nhanh.
b. Đặc điểm
ĂN MÒN KIM LOẠI
(TiÕt 1)
----*----
I. Kh¸i niÖm

II. C¸c d¹ng ¨n mßn kim lo¹i
1. ¡n mßn ho¸ häc
a. Kh¸i niÖm
b. §Æc ®iÓm

2. ¡n mßn ®iÖn ho¸
a. Kh¸i niÖm
b. §iÒu kiÖn cã ¨n mßn ®iÖn ho¸
* ¡n mßn ho¸ häc th­êng x¶y ra ®èi víi c¸c thiÕt bÞ cña lß ®èt, nåi h¬i, c¸c chi tiÕt cña ®éng c¬ ®èt trong khi tiÕp xóc víi kh«ng khÝ, h¬i n­íc ë nhiÖt ®é cao...
- Kim loại có tính khử càng mạnh b? ăn mòn càng nhanh.

- Không phát sinh dòng điện.
1. Ăn mòn hoá học:
2. ĂN MÒN ĐIỆN HOÁ HỌC
Vỏ tàu chìm trong nước, hợp kim tiếp xúc với không khí ẩm .
ĂN MÒN KIM LOẠI
(TiÕt 1)
----*----
I. Kh¸i niÖm

II. C¸c d¹ng ¨n mßn kim lo¹i
1. ¡n mßn ho¸ häc
a. Kh¸i niÖm
b. §Æc ®iÓm

2. ¡n mßn ®iÖn ho¸
a. Kh¸i niÖm
b. §iÒu kiÖn cã ¨n mßn ®iÖn ho¸
PHIẾU HỌC TẬP 2:
ĂN MÒN KIM LOẠI
(TiÕt 1)
----*----
I. Kh¸i niÖm

II. C¸c d¹ng ¨n mßn kim lo¹i
1. ¡n mßn ho¸ häc
a. Kh¸i niÖm
b. §Æc ®iÓm

2. ¡n mßn ®iÖn ho¸
a. Kh¸i niÖm
b. §iÒu kiÖn cã ¨n mßn ®iÖn ho¸
Khi chưa nối dây dẫn, lá Zn bị hoà tan chậm và bọt khí H2 thoát ra trên bề mặt lá Zn.
Khi nối dây dẫn:
+ lá Zn bị ăn mòn nhanh
+ kim điện kế bị lệch.
+ bọt khí thoát ra ở cả lá Cu.
dd H2SO4
Zn
Cu
Zn bị ăn mòn hoá học:

Zn + 2H+  Zn2+ + H2


Hình thành pin điện hoá
Cực âm: lá Zn: Zn  Zn2+ + 2e
Các e di chuyển từ lá Zn sang lá Cu qua dây dẫn, tạo ra dòng điện 1 chiều.
Cực dương: lá Cu: 2H+ + 2e  H2
Phản ứng chung:
Zn + 2H+  Zn2+ + H2
Kết quả: Lá Zn bị ăn mòn nhanh đồng thời với sự tạo thành dòng điện.
-
+
H+
Zn2+
H+
Zn2+
Phiếu học tập 2:
ĂN MÒN KIM LOẠI
(TiÕt 1)
----*----
I. Kh¸i niÖm

II. C¸c d¹ng ¨n mßn kim lo¹i
1. ¡n mßn ho¸ häc
a. Kh¸i niÖm
b. §Æc ®iÓm

2. ¡n mßn ®iÖn ho¸
a. Kh¸i niÖm
b. §iÒu kiÖn cã ¨n mßn ®iÖn ho¸
Kim điện kế lệch, bọt khí H2 thoát ra ở cả 2 điện cực, lá Zn bị ăn mòn nhanh,
Zn là cực âm: Zn ? Zn2+ + 2e
Cu là cực dương: H+ + 2e ? H2
Là quá trình oxi hoá - khử xảy ra trên bề mặt của các điện cực, có phát sinh ra dòng điện
Lá Zn bị ăn mòn điện hoá học.
Bản chất của ăn mòn điện hoá học là gì?
2. ĂN MÒN ĐIỆN HOÁ HỌC
a. Khái niệm:
Ăn mòn điện hoá học là quá trình oxi hoá - khử, trong đó kim loại bị ăn mòn do tác dụng của dung dịch chất điện li và tạo nên dòng electron chuyển dời từ cực âm đến cực dương.
ĂN MÒN KIM LOẠI
(TiÕt 1)
----*----
I. Kh¸i niÖm

II. C¸c d¹ng ¨n mßn kim lo¹i
1. ¡n mßn ho¸ häc
a. Kh¸i niÖm
b. §Æc ®iÓm

2. ¡n mßn ®iÖn ho¸
a. Kh¸i niÖm
b. §iÒu kiÖn cã ¨n mßn ®iÖn ho¸
*B¶n chÊt cña ¨n mßn ®iÖn ho¸ häc?
Là quá trình oxi hoá khử xảy ra trên bề mặt các điện cực, có phát sinh ra dòng điện.

Phiếu học tập 3: Quan sát các thí nghiệm và rút ra các điều kiện để xảy ra ăn mòn điện hoá học?
ĂN MÒN KIM LOẠI
(TiÕt 1)
----*----
I. Kh¸i niÖm

II. C¸c d¹ng ¨n mßn kim lo¹i
1. ¡n mßn ho¸ häc
a. Kh¸i niÖm
b. §Æc ®iÓm

2. ¡n mßn ®iÖn ho¸
a. Kh¸i niÖm
b. §iÒu kiÖn cã ¨n mßn ®iÖn ho¸
Thí nghiệm 1: Thay lá Cu bằng lá Zn
Hiện tượng quan sát được:.....................................................................
Điều kiện 1:.......................................................................................
Thí nghiệm 2: Bỏ dây dẫn nối 2 điện cực và cho 2 kim loại tiếp xúc trực tiếp với nhau
Hiện tượng quan sát được:....................................................................
Điều kiện 2.......................................................................................
Thí nghiệm 3: Thay dd chất điện li bằng dd chất không điện li
Hiện tượng quan sát được:..................................................................
Điều kiện 3.....................................................................................
b. Điều kiện để xảy ra ăn mòn điện hoá học:
b. Điều kiện để xảy ra ăn mòn điện hoá:

Thay lá đồng bằng lá kẽm:
Các điện cực phải khác nhau về bản chất (1)
Thí nghiệm 1:
ĂN MÒN KIM LOẠI
(TiÕt 1)
----*----
I. Kh¸i niÖm

II. C¸c d¹ng ¨n mßn kim lo¹i
1. ¡n mßn ho¸ häc
a. Kh¸i niÖm
b. §Æc ®iÓm

2. ¡n mßn ®iÖn ho¸
a. Kh¸i niÖm
b. §iÒu kiÖn cã ¨n mßn ®iÖn ho¸
c. ¡n mßn ®iÖn ho¸ häc hîp kim cña s¾t trong kh«ng khÝ Èm.




Điều kiện 2:
+ Khi bỏ dây dẫn.
+ Nếu cho 2 kim loại tiếp xúc trực tiếp với nhau.
=> Các kim loại phải nối tiếp với nhau qua dây dẫn hoặc tiếp xúc trực tiếp với nhau.(2)
Zn Cu
b. Điều kiện để xảy ra ăn mòn điện hoá:

Thí nghiệm 3:
* Thay dung dịch điện li bằng dung dịch không điện ly
dung dịch không điện ly
=> Các điện cực cùng tiếp xúc với dung dịch chất điện li (3)
Ăn mòn kim loại
(Tiết 1)
----*----
I. Khái niệm

II. Các dạng ăn mòn kim loại
1. Ăn mòn hoá học
a. Khái niệm
b. Đặc điểm

2. Ăn mòn điện hoá
a. Khái niệm
b. Điều kiện có ăn mòn điện hoá
c. Ăn mòn điện hoá học hợp kim của sắt trong không khí ẩm.




b. Điều kiện để xảy ra ăn mòn điện hoá:


Các điện cực phải khác nhau: cặp kim loại khác nhau, cặp kim loại - phi kim, cặp kim loại - hợp chất hoá học.
Trong đó: kim loại có tính khử mạnh hơn đóng vai trò cực âm và bị ăn mòn

Các điện cực phải tiếp xúc với nhau ( hoặc trực tiếp hoặc gián tiếp qua dây dẫn).
Các điện cực cùng tiếp xúc với dung dịch chất điện li.
ĂN MÒN KIM LOẠI
(TiÕt 1)
----*----
I. Kh¸i niÖm

II. C¸c d¹ng ¨n mßn kim lo¹i
1. ¡n mßn ho¸ häc
a. Kh¸i niÖm
b. §Æc ®iÓm

2. ¡n mßn ®iÖn ho¸
a. Kh¸i niÖm
b. §iÒu kiÖn cã ¨n mßn ®iÖn ho¸
c. ¡n mßn ®iÖn ho¸ häc hîp kim cña s¾t trong kh«ng khÝ Èm.




Bài tập:

Có những cặp chất sau đây tiếp xúc với nhau và cùng tiếp xúc với dung dịch chất điện li:

a. Al - Fe

b. Cu - Fe

c. Fe - C

Cho biết chất nào trong mỗi cặp sẽ bị ăn mòn điện hoá học?
ĂN MÒN KIM LOẠI
(TiÕt 1)
----*----
I. Kh¸i niÖm

II. C¸c d¹ng ¨n mßn kim lo¹i
1. ¡n mßn ho¸ häc
a. Kh¸i niÖm
b. §Æc ®iÓm

2. ¡n mßn ®iÖn ho¸
a. Kh¸i niÖm
b. §iÒu kiÖn cã ¨n mßn ®iÖn ho¸
Câu 3: Sắt tây là sắt tráng thiếc. Nếu lớp thiếc bị xước sâu tới lớp sắt thì kim loại bị ăn mòn trước là:
A. Thiếc.
B. Sắt.
C. Cả hai đều bị ăn mòn như nhau.
D. Không kim loại nào bị ăn mòn.
BÀI TẬP CỦNG CỐ
Phiếu học tập 3: So sánh ăn mòn hóa học và ăn mòn điện hoá học:
Đều là quá trình oxi hoá - khử
- Các electron chuyển dời từ cực âm đến cực dương
- Các electron của kim loại được chuyển trực tiếp đến các chất trong môi trường
- Không phát sinh ra dòng điện
- Phát sinh ra dòng điện
- Kim loại bị ăn mòn chậm
- Kim loại bị ăn mòn nhanh
công việc về nhà
1
2
Tìm hiểu thêm nh?ng tác hại của ăn mòn kim loại và cách chống ăn mòn kim loại.
Học bài,làm bài tập theo câu hỏi 4,5, SGK trang 136
Xin chân thành cảm ơn các thầy giáo, cô giáo và các em học sinh.!