Bài 59: Sự điều hoà và phối hợp hoạt động của các tuyến nội tiết
Tổ 1
Điều hoà hoạt động của các tuyến nội tiết
01.
Sự phối hợp hoạt động của các tuyến nội tiết
02.
Tổng kết
04.
Trò chơi
03.
Các nội dung chính
01.
Điều hoà hoạt động của các tuyến nội tiết
I. Điều hoà hoạt động của các tuyến nội tiết
1. Điều hoà hoạt động của tuyến giáp
 Tuyến giáp tiết loại hoocmôn nào? Loại này đã ảnh hưởng đến cơ thể như thế nào?
Hoocmôn tuyến giáp là tirôxin (TH) trong thành phần có iốt. Hoocmôn này có vai trò quan trọng trong trao đổi chất và quá trình chuyển hoá các chất trong tế bào.
2. Điều hoà hoạt động của vỏ tuyến trên thận
*Theo sơ đồ 29-2 hãy giải thích sự điều hoà và hoạt động của phần vỏ tuyến trên thận.
-Dưới tác dụng của hoocmôn ACTH do thuỳ trước của tuyến yên tiết ra, vỏ tuyến trên thận sản sinh hooc môn cooctizôn điều hoà Na+, K+ trong máu.
-Khi lượng hoocmôn trong máu nhiều chất này theo máu:
+Về vùng dưới đồi làm vùng này tiết chất kìm hãm thuỳ trước tuyến yên tiết ACTH.
+Về thẳng thuỳ trước tuyến yên kìm hãm sự tiết ACTH của tuyến yên.
Kết quả: không có ACHT tới vỏ tuyến trên thận ngừng tiết cooctizôn, lượng hoocmôn này được cân bằng
3. Kết luận
-Tuyến yên tiết hoocmôn điều khiển hoạt động của các tuyến nội tiết.
-Sự hoạt động của tuyến yên được tăng cường hay giảm đi cũng chịu sự chi phối bởi các hoocmon do các tuyến nội tiết khác tiết ra.
→ Đó là cơ chế tự điều hòa của các tuyến nội tiết nhờ các thông tin ngược.
Khi đường huyết tăng (Sau bữa ăn)
Sự phối hợp hoạt động của các tuyến nội tiết
02.
II. Sự phối hợp của các tuyến nội tiết
- Sự hoạt động của các tuyến nội tiết có tác dụng duy trì tính ổn định của môi trường trong, đảm bảo các quá trình sinh lí trong cơ thể diễn ra bình thường.
- Sau các hoạt động đói kéo dài đường huyết giảm: TB α của đảo tuỵ hoạt động tiết glucagôn biến glicôzen thành glucôzơ mà còn có sự phối hợp của hai tuyến trên thận tiết coóctirôn chuyển hoá lipít và prôtêin thành glucôzơ làm tăng đường huyết
Ý nghĩa của sự điều hoà và phối hợp
giữa các tuyến nội tiết là gì ?
Nhờ có sự phối hợp giữa các tuyến nội tiết và điều hoà hoạt động theo cơ thể thông tin ngược mà các tuyến nội tiết thực hiện tốt nhiệm vụ, đảm bảo ổn định môi truường trong, giúp các hoạt động sinh lí, sinh hoá diễn ra bình thường, có thể khoẻ mạnh và phát triển ổn định
Trò chơi
03.
Câu 1: Khi tuyến giáp tiết quá nhiều TH, Hormone này sẽ tác động ngược lên:
A.Vùng dưới đồi và tuyến trên thận
B.Tuyến giáp và tuyến yên
C.Vùng dưới đồi và tuyến giáp
D.Tuyến Yên và vùng dưới đồi
=>Đáp án D. Vì tuyến yên nằm ở dưới vùng đồi tiết TSH tác động lên tuyến giáp để tiết TH nên khi TH quá nhiều sẽ tác động ngược lại để cân bằng
Câu 2: Ở người có bao nhiêu tuyến nội tiết tham gia vào quá trình điều hoà đường huyết khi đường huyết hạ?
A.1
B.2
C.3
D.4
=>Đáp án B. Tuyến tụy và tuyến thượng thận tham gia quá trình điều hòa đường huyết khi đường huyết hạ
Câu 3: Hormone nào dưới đây không tham gia vào cơ chế điều hòa đường huyết khi đường huyết giảm?
A. Glucagon
B. ACTH
C. Cooctizon
D. Insulin
=> Đáp án D. Insulin là hormone có vai trò giảm đường huyết chứ không giúp làm tăng đường huyết
Tổng kết
04.
I. Điều hoà hoạt động của các tuyến nội tiết
-Tuyến yên tiết hoocmôn điều khiển hoạt động của các tuyến nội tiết.
-Sự hoạt động của tuyến yên được tăng cường hay giảm đi cũng chịu sự chi phối bởi các hoocmon do các tuyến nội tiết khác tiết ra.
→ Đó là cơ chế tự điều hòa của các tuyến nội tiết nhờ các thông tin ngược.
Khi đường huyết tăng (Sau bữa ăn)
II. Sự phối hợp hoạt động của các tuyến nội tiết
- Sự hoạt động của các tuyến nội tiết có tác dụng duy trì tính ổn định của môi trường trong, đảm bảo các quá trình sinh lí trong cơ thể diễn ra bình thường.
- Sau các hoạt động đói kéo dài đường huyết giảm: TB α của đảo tuỵ hoạt động tiết glucagôn biến glicôzen thành glucôzơ mà còn có sự phối hợp của hai tuyến trên thận tiết coóctirôn chuyển hoá lipít và prôtêin thành glucôzơ làm tăng đường huyết