TLV: SỬ DỤNG MỘT SỐ BIỆN PHÁP NGHỆ THUẬT
TRONG VĂN BẢN THUYẾT MINH
I. Tìm hiểu việc sử dụng một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh

1. Ôn tập về văn thuyết minh
 - Cung cấp tri thức khách quan về đặc điểm, tính chất, nguyên lí của các sự vật hiện tượng
 - Các phương pháp thuyết minh:
 + Nêu định nghĩa, giải thích
+ So sánh.
+ Liệt kê.
+ Dùng số liệu.
+ Nêu vd.
+ Phân tích, phân loại.
Tiết 3. SỬ DỤNG MỘT SỐ BIỆN PHÁP NGHỆ THUẬT
TRONG VĂN BẢN THUYẾT MINH
I. Tìm hiểu việc sử dụng một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh

2. Viết văn bản thuyết minh có sử dụng một số biện pháp nghệ thuật
Tiết 3. SỬ DỤNG MỘT SỐ BIỆN PHÁP NGHỆ THUẬT
TRONG VĂN BẢN THUYẾT MINH
I. Tìm hiểu việc sử dụng một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh

2. Viết văn bản thuyết minh có sử dụng một số biện pháp nghệ thuật
 a. Xét vd (bài tập 1, phần II/Luyện tập sgk trang 14)
Văn bản Ngọc Hoàng xử tội ruồi xanh
Văn bản có tính chất thuyết minh.
- Thể hiện:
+ Nêu chủng loại: Ruồi trâu, ruồi xanh, ruồi giấm, ruồi vàng.
+ Nêu ra nơi ở : Bất kì chỗ nào có thức ăn đều làm nơi sinh sống.
+ Tác hại : "Bên ngoài mang 6 triệu vi khuẩn", "trong ruột chứa đến 28 triệu vi khuẩn. Chúng gieo rắc bệnh tả, kiết lị, thương hàn, viêm gan B"
+ Đặc điểm tiêu biểu: "mắt ruồi như lưới", "chân ruồi có thể tiết ra chất dính làm cho nó đậu được trên mặt kính mà không trượt chân".
- Phương pháp thuyết minh: giải thích, nêu số liệu, so sánh, phân loại
b. Kết luận
- Muốn bài văn thuyết minh sinh động, hấp dẫn người ta vận dụng thêm một số biện pháp nghệ thuật: kể chuyện, tự thuật theo lối ẩn dụ, nhân hóa hoặc các hình thức vè, diễn ca…
- Các biện pháp nghệ thuật cần được sử dụng thích hợp, góp phần làm nổi bật đặc điểm của đối tượng và gây hứng thú cho người đọc.
II. Luyện tập
b. Văn bản thuyết minh này đặc biệt ở chỗ:
+ Về hình thức: Giống như văn bản tường thuật như một phiên tòa.
+ Về cấu trúc: Giống một cuộc tranh luận về mặt pháp lý.
+ Về nội dung: Giống một câu chuyện kể về loài ruồi.
- Biện pháp nghệ thuật: kể chuyện, ẩn dụ, miêu tả.
1. Bài tập 1
c. Tác dụng: gây hứng thú và làm nổi bật nội dung cần thuyết minh.
Bà tôi thường kể cho tôi nghe rằng chim cú kêu là có ma tới. Tôi hỏi vì sao thì bà giải thích: “ Thế cháu không nghe tiếng chim cú kêu thường vọng từ bãi tha ma đến hay sao?”. Sau này học môn Sinh học tôi mới biết là không phải như vậy. Chim Cú là loài chim ăn thịt, thường ăn thịt lũ chuột đồng , kẻ phá hoại mùa màng. Chim cú là giống vật có lợi, là bạn của nhà nông. Sở dĩ chim cú thường lui tới bãi tha ma là vì ở đó có lũ chuột đồng đào hang. Bây giờ mỗi lần nghe tiếng chim cú, tôi chẳng những không sợ mà còn vui vì biết rằng người bạn của nhà nông đang hoạt động.
là bạn của nhà nông
người bạn của nhà nông
Biện pháp kể chuyện kết hợp so sánh, nhân hóa
II. Luyện tập
1. Bài tập 2