SỬ DỤNG MỘT SỐ BIỆN PHÁP NGHỆ THUẬT TRONG VĂN BẢN THUYẾT MINH
I. TÌM HIỂU VIỆC SỬ DỤNG MỘT SỐ BIỆN PHÁP NGHỆ THUẬT TRONG VĂN BẢN THUYẾT MINH

1. Ôn tập văn bản thuyết minh
TRÒ

CHƠI

Xóa 1 lỗi

7 ĐIỂM

8 điểm

Trả lời thêm 1 câu

10 điểm

xóa 1 điểm xấu

Chúc bạn may mắn

9 điểm
Xóa 1 lỗi

7 ĐIỂM

8 điểm

Trả lời thêm 1 câu

10 điểm

xóa 1 điểm xấu

Chúc bạn may mắn

9 điểm

TRÒ CHƠI: VÒNG QUAY MAY MẮN

_Văn bản thuyết minh là gì?_

_(VB thuyết minh là kiểu văn bản như thế nào?)_
_a. Khái niệm:_

__

Là kiểu VB thông dụng trong mọi lĩnh vực đời sống nhằm cung cấp tri thức khách quan về đặc điểm, tính chất, nguyên nhân...của các hiện tượng và sự vật trong tự nhiên, xã hội bằng phương thức trình bày, giới thiệu, giải thích_._
Xóa 1 lỗi

7 ĐIỂM

8 điểm

Trả lời thêm 1 câu

10 điểm

xóa 1 điểm xấu

Chúc bạn may mắn

9 điểm

TRÒ CHƠI: VÒNG QUAY MAY MẮN

_Văn bản thuyết minh viết ra nhằm mục đích gì?_
Xóa 1 lỗi

7 ĐIỂM

8 điểm

Trả lời thêm 1 câu

10 điểm

xóa 1 điểm xấu

Chúc bạn may mắn

9 điểm

TRÒ CHƠI: VÒNG QUAY MAY MẮN

_Tính chất của văn bản thuyết minh?_
_c. Tính chất:_

- Giới thiệu sự vật, hiện tượng tự nhiên, xã hội.

*Xác thực, khoa học và rõ ràng, hấp dẫn. *Sử dụng ngôn ngữ chính xác, cô đọng, chặt chẽ, sinh động.
Xóa 1 lỗi

7 ĐIỂM

8 điểm

Trả lời thêm 1 câu

10 điểm

xóa 1 điểm xấu

Chúc bạn may mắn

9 điểm

TRÒ CHƠI: VÒNG QUAY MAY MẮN

_Em hãy cho biết các phương pháp thuyết minh đã học và thường dùng?_
_d. Phương pháp thuyết minh:_

_ Phương pháp nêu _định nghĩa, giải thích, liệt kê, nêu ví dụ, dung số liệu, so sánh đối chiếu, phân tích, phân loại….
I. TÌM HIỂU VIỆC SỬ DỤNG MỘT SỐ BIỆN PHÁP NGHỆ THUẬT TRONG VĂN BẢN THUYẾT MINH

2. Ôn tập văn bản thuyết minh

2. Viết văn bản thuyết minh có sử dụng một số biện pháp nghệ thuật
ĐỌC VB: « Hạ Long- Đá và Nước »
_Tham quan Vịnh Hạ Long_
PHIẾU HỌC TẬP

*_Đối tượng thuyết minh?....................................................................................._

_………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………_
_2. Phương pháp thuyết minh nào được sử dụng trong bài?................................................................._

_……………………………………………………..……………………………………………………..._

_3. Biện pháp nghệ thuật nào được tác giả sử dụng trong bài văn và ý nghĩa của nó?..........................._

_……………………………………………………..…………………………………………………….._
PHIẾU HỌC TẬP

_- Đối tượng thuyết minh: _Sự kì lạ của Đá và Nước ở Hạ Long (vấn đề trừu tượng thuyết minh về bản chất của sinh vật.). (Văn bản đã cung cấp tri thức khách quan về đối tượng đó là sự kỳ lạ của Hạ Long là vô tận).

_- Phương pháp thuyết minh_: giải thích, liệt kê, phân tích ....

_- Sử dụng một số biện pháp nghệ thuật: tưởng tượng, liên tưởng, nhân hóa, so sánh, miêu tả ..._
PHIẾU HỌC TẬP

_Các biện pháp NT sử dụng trong bài Hạ Long- Đá và Nước:_

_* Miêu tả: _Chính Nước làm cho Đá sống dậy làm cho Đá vốn bất động vô tri trở nên linh hoạt, có tâm hồn......

_* Nhân hóa:_

_- _Đá có tuổi: già trẻ...

- Đá có tâm hồn, tính cách: tinh nghịch, nghiêm trang...

- Đá có cảm xúc: vui, buồn...

- Đá biết tụ họp: trò chuyện...

_* So sánh : _

+ So sánh sự di chuyển của nước như người bộ hành......

+ So sánh tính chất của đá đặc biệt là khi ánh sáng hắt vào (Trang nghiêm, tinh nghịch buôn vui, hơn, như đang đi lại, tụ lại...)

_* Triết lý: _Thiên nhiên tạo nên thế giới bằng những nghịch lý đến lạ lùng.
PHIẾU HỌC TẬP

_- Sử dụng một số biện pháp nghệ thuật: _tưởng tượng, liên tưởng, nhân hóa, so sánh, miêu tả _..._

_ _Sử dụng một số biện pháp nghệ thuật: góp phần làm nổi bật đặc điểm đối tượng thuyết minh khiến bài văn sống động, hấp dẫn gây hứng thú cho người đọc.
GHI NHỚ

Muốn làm cho văn bản thuyết minh được sinh động, hấp dẫn, người ta vận dụng them một số BPNT như kể chuyện, tự thuật, đối thoại theo ẩn dụ, nhân hóa hoặc các cá thức vè, diễn ca…

Yêu cầu: các BPNT cần được sử dụng thích hợp, góp phần làm nổi bật đặc điểm của đối tượng thuyết minh và gây hứng thú cho người đọc.
II. LUYỆN TẬP
Bài tập 1

Văn bản: _“Ngọc Hoàng xử tội Ruồi xanh”_

Bài tập 1

_a. Có tính chất thuyết minh _thể hiện ở chỗ nó cung cấp các kiến thức khách quan đáng tin cậy về loài ruồi: về họ, giống, loài, về các tập tính sinh sống, sinh đẻ, đặc điểm cấu tạo cơ thể...

_- Các phương pháp thuyết minh đã được sử dụng: định nghĩa _(thuộc họ côn trùng hai cánh...); _phân loại _các loại ruồi_; nêu số liệu _(số vi khuẩn_, _số lượng sinh sản của một cặp ruồi); _liệt kê _(mắt lưới, chân tiết ra chất dính...) ...
Bài tập 1

_Văn bản: “Ngọc Hoàng xử tội ruồi xanh”_

Bài tập 1

b. Nét đặc biệt của bài thuyết minh

_- Về hình thức: _văn bản như bản tường thuật về một phiên toà.

_-Về cấu trúc: _như biên bản một cuộc tranh luận về pháp lí

_- Về nội dung: _như một câu chuyện kể về loài Ruồi .

_* Các BPNT: _kể chuyện miêu tả, nhân hoá, ẩn dụ ...

c. Tác dụng:_ _Không chỉ làm nội bật nội dung cần thuyết minh mà còn làm cho bài văn trở nên sinh động, hấp dẫn, gây hứng thú cho người đọc.
BÀI TẬP 2

_ _Bà tôi thường kể cho tôi nghe rằng chim cú kêu là có ma tới. Tôi hỏi vì sao thì bà giải thích: thế cháu không nghe tiếng cú kêu thường vọng từ bãi tha ma đến hay sao?”. Sau này học môn sinh học tôi mới biết là không phải như vậy. Chim cú là loài chim ăn thịt, thường ăn thịt lũ chuột đồng, kẻ phá hoại mùa màng. Chim cú là giống vật có lợi, là bạn của nhà nông. Sở dĩ chim cú thường lui tới bãi tha ma là vì ở đó có lũ chuột đồng đào hang. Bây giờ mỗi lần nghe tiếng chim cú, tôi chẵng những không sợ mà còn vui vì biết rằng người bạn của nhà nông đang hoạt động.
BÀI TẬP 2

- Thuyết minh nhằm nói về tập tính của chim cú dưới dạng một ngộ nhận thời thơ ấu, sau lớn lên đi học mới có dịp nhận thức lại sự nhầm lẫn cũ.

- Biện pháp nghệ thuật: lấy ngộ nhận hồi nhỏ làm đầu mối câu chuyện.
CHUẨN BỊ BÀI MỚI

Đề bài: thuyết minh một trong các đồ dùng sau: cái quạt, bút bi, cái kéo, chiếc nón.

_Nhóm 1. _cái quạt

_Nhóm 3. _bút bi

_Nhóm 2. _cái kéo

_Nhóm 4. _chiếc nón

Lưu ý:

+ Các nhóm có thể sử dụng hình thức: vẽ tranh, mang vật đạo cụ thể, trình chiếu…

+ Giáo viên gọi 1 bạn bất kì trong nhóm lên thuyết trình