PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐỨC THỌ

TẬP HUẤN GIÁO DỤC SỬ DỤNG
NĂNG LƯỢNG TIẾT KIỆM
vµ HIỆU QUẢ


TRONG MÔN: Thñ c«ng-kü thuËt ë tiÓu häc


PHẦN I. Môc tiªu tÝch hîp gi¸o dôc sö dông NLTK vµ HQ vµo m«n Thñ c«ng, Kü thuËt TiÓu häc
1. Về kiến thức: Giúp cho học sinh bước đầu biết được:
- Thế nào là năng lượng, sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả.
- Mối quan hệ giữa con người và năng lượng. Lợi ích của việc sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả với cuộc sống con người.
- Cách sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả thông qua các hoạt động dạy học môn Thủ công, Kỹ thuật và các hoạt động ngoại khoá từ các chủ đề môn học.
- Biết quan tâm tới môi trường xung quanh, sống hoà hợp, thân thiện với thiên nhiên.
2. Về kỹ năng - hành vi :
Tham gia hoạt động sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả.
Thuyết phục người thân, bạn bè có ý thức, hành vi sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả.
Sống tiết kiệm, chia sẻ và hợp tác với mọi người.
- Tích cực tham gia các hoạt động giáo dục sử dụng NLTKHQ ở trường và địa phương phù hợp với lứa tuổi.


3. Về thái độ- tình cảm:
Biết quý trọng, sử dụng năng lượng tiết kiệm cho bản thân, gia đình, quê hương, đất nước.
Có thái độ tích cực sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, phê phán các hành vi lãng phí năng lượng; thân thiện với môi trường sống.
Có ý thức sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả.

Lớp 1: + Xé, dán giấy.
+ Gấp hình.
+ Cắt, dán giấy.
Nội dung chương trình môn Thủ công, Kỹ thuật có các chủ đề
Lớp 2: + Gấp hình.
+ Phối hợp gấp, cắt, dán hình.
Lớp 3: + Làm đồ chơi đơn giản.
+ Cắt, dán chữ đơn giản.
+ Đan nan.
Lớp 4: + Ki thu?t c?t, khõu, thờu
+ Ki thu?t tr?ng rau, hoa.
+ L?p ghộp mụ hỡnh ki thu?t.
Lớp 5: + Ki thu?t t? ph?c v?..
+ Ki thu?t nuụi g�.
+ Lắp ghép mô hình kỹ thuật
PH?N II. Tích hợp giáo dục sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả vào môn Thủ công, Kỹ thuật tiểu học.
1. Tích hợp giáo dục sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quảvào môn Thủ công, Kỹ thuật Tiểu học

1.1. Tích hợp vào các bài học trên lớp:
Căn cứ vào nội dung các bài học môn Thủ công, môn Kĩ thuật để tích hợp giáo dục sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả vào các bài học có liên quan, gần gũi.
Có 2 mức độ tích hợp như sau:
Mức độ bộ phận: Là mức độ tích hợp cho các bài học có nội dung giáo dục sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả
Mức độ liên hệ: Là mức độ tích hợp cho bài học có nội dung gần gũi để liên hệ giáo dục sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả
Lưu ý:
Lựa chọn các bài học có khả năng tích hợp giáo dục sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả.
Xác định mức độ, nội dung tránh áp đặt gò bó và quá tải đối với học sinh.
Đảm bảo mục tiêu bài học của môn Thủ công, Kĩ thuật đồng thời đảm bảo mục tiêu giáo dục sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả.
Khi chuẩn bị bài dạy giáo viên cần chuẩn bị những vấn đề gợi mở liên hệ nhằm giáo dục cho học sinh về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả có ý thức và kĩ năng sống, học tập tiết kiệm trong môi trường phát triển bền vững.
Tổ chức hướng dẫn học sinh liên hệ tự nhiên hài hoà tránh lan man, sa đà, gượng ép, không phù hợp với đặc trưng bộ môn.
Ví dụ:
Bài "Cắt, dán và trang trí ngôi nhà" (Môn thủ công lớp 1)
Để đạt mục tiêu trên, giáo viên tổ chức 3 hoạt động chủ yếu:
+ Hoạt động 1: Hướng dẫn học sinh quan sát và nhận xét mẫu ngôi nhà đã cắt, dán và trang trí
Trong hoạt động này, học sinh phải quan sát và nhận biết được ngôi nhà có những bộ phận nào? Hình dáng và màu sắc các bộ phận của ngôi nhà ra sao?
+ Hoạt động 2: Hướng dẫn thao tác mẫu
ở hoạt động này, giáo viên hướng dẫn học sinh cách cắt, dán và trang trí để làm được ngôi nhà.
+ Hoạt động 3: Hướng dẫn học sinh thực hành cắt, dán, trang trí ngôi nhà.
- Bài "Gấp cái quạt", sau khi học sinh đã làm được cái quạt bằng giấy, giáo viên cho học sinh sử dụng quạt để tạo gió. Từ đó, từ đó giáo viên liên hệ với việc dùng sức gió để tiết kiệm năng lượng điện.
- Các bài học gấp cắt, dán biển báo giao thông (lớp 2), có thể tích hợp giáo dục học sinh ý thức tiết kiệm nhiên liệu khi chạy xe; chấp hành luật lệ giao thông, chống ùn tắc là tiết kiệm năng lượng xăng dầu của các phương tiện giao thông trên đường phố.

- Các bài lắp ghép mô hình xe (lớp 4, 5), có thể tích hợp giáo dục học sinh việc tiết kiệm xăng, dầu, ga bằng việc gắn thêm phía trên đầu xe tấm pin mặt trời để sử dụng nguồn năng lượng mặt trời. Trên thực tế, nước ta và các nước khác trên thế giới đang cố gắng khai thác nguồn năng lượng mặt trời để phục vụ cuộc sống của con người.
- Các bài học lắp ghép mô hình tự chọn, có thể hướng dẫn học sinh chọn lắp cối xay gió và giáo dục cho học sinh biết rằng: sử dụng sức gió sẽ tiết kiệm điện năng.
- Các bài học của chủ đề nấu ăn, có thể tích hợp giáo dục cho học sinh biết: khi cơm đã cạn, cần nhỏ lửa để cơm không bị cháy mà còn tiết kiệm củi, ga trong quá trình nấu ăn.

1.2. Tích hợp bằng cách tổ chức các hoạt động khác theo chủ đề môn học gắn với giáo dục sử dụng NLTK và HQ:
Mỗi chủ đề có thể tổ chức một số hoạt động. Những hoạt động này có thể tổ chức vào các buổi học thứ hai đối với học sinh các trường học 2 buổi/ngày hoặc các buổi học ngoại khoá.
Ví dụ:
Hoạt động : Tái sử dụng rác thải để làm đồ chơi
ở trường học, rác thải chủ yếu là giấy, hộp giấy, lá cây và chai lọ nhựa do các em thải ra.
Giáo viên có thể tổ chức cho học sinh lao động: nhặt rác bỏ vào thùng rác; phân loại và tái sử dụng rác thải có thể dùng được ở trường, lớp. Học sinh có thể dùng những tờ giấy đã sử dụng một mặt để làm giấy nháp, làm thủ công tạo ra đồ chơi; sử dụng những chai, hộp bằng giấy, nhựa, lá cây để làm các đồ chơi theo ý thích. Cũng có thể tổ chức thành trò chơi Tái sử dụng rác thải bằng giấy để giáo dục cho học sinh hành vi tiết kiệm năng lượng, tiết kiệm công năng, một dạng năng lượng của con người khi sản xuất giấy và điện năng cần thiết để làm giấy phục vụ việc học tập, sinh hoạt của con người.
- Hoạt động: Tiết kiệm chất đốt trong nấu ăn
Khi dạy học chủ đề nấu ăn, có thể tổ chức chuyên đề "Tiết kiệm chất đốt trong nấu ăn"
Tổ chức hoạt động này thông qua buổi thực hành nấu ăn. buổi học vừa giúp học sinh có đựợc thực hành nấu ăn (ở trong giờ học không thể thực hiện được), vừa giúp học sinh biết được ý nghĩa, cách tiết kiệm củi, ga, điện. Đây là việc làm cần thiết để giáo dục cho học sinh ý thức tiết kiệm chất đốt ngay từ nhỏ. Tiết kiệm chất đốt chính là tiết kiệm năng lượng.
- Hoạt động: Trò chơi " Xe tiết kiệm nhiên liệu"
Khi dạy học cácc bài học về lắp ghép mô hình kĩ thuật, có thể tổ chức cho học sinh chơi trò chơi "chọn loại xe tiét kiệm năng lượng" hoặc chơi trò chơi "An toàn giao thông đường bộ" để qua đó giáo dục học sinh về tiết kiệm năng lượng xăng, dầu khi tham gia giao thông.

Hoạt động : Trò chơi đóng vai tuyên truyền viên nhỏ về các đề tài
+ Tiết kiệm giấy (sau khi học các bài thủ công)
+ Tiết kiệm vải (sau các bài khâu thêu)
+ Tiết kiệm củi, ga (sau khi học các bài học nấu ăn)
+ Tiết kiệm xăng , dầu chạy xe (sau khi học các bài học lắp ghép mô hình xe)


2. Một số phương pháp dạy học tích hợp sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả.
Khi dạy học tích hợp giáo dục sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả vào môn Thủ công, Kĩ thuật, giáo viên sử dụng các phương pháp dạy học của bộ môn, nhưng lưu ý một số vấn đề sau:

2.1. Phương pháp thảo luận:
Đây là phương pháp dạy học giúp học sinh bày tỏ quan điểm, ý kiến, thái độ của mình và lắng nghe ý kiến của người khác về các vấn đề sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả có liên quan đến nội dung bài học. Qua phương pháp dạy học này, giáo viên giúp học sinh nhận thức và có hành vi, thái độ đúng đắn về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả. Giáo viên có thể tổ chức cho học sinh thảo luận cả lớp hoặc thảo luận nhóm.
Thảo luận cả lớp:
Giáo viên căn cứ vào nội dung bài học môn Thủ công và nội dung giáo dục sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả để xác định nội dung cần thảo luận. Giáo viên cho học sinh thảo luận phải là những vấn đề cần thiết, phù hợp với nội dung lồng ghép giáo dục sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả vào bài học.
Ví dụ: Khi dạy bài "cắt dán và trang trí ngôi nhà"(lớp 1), giáo viên có thể cho học sinh cả lớp thảo luận những vấn đề sau:
+ Ngôi nhà có những bộ phận nào ?
+ Ngôi nhà có nhiều cửa có lợi ích gì?
Thảo luận nhóm
Khi tổ chức cho học sinh thảo luận theo nhóm nội dung bài học môn Thủ công, môn Kĩ thuật hay tích hợp giáo dục sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, giáo viên cần chuẩn bị nội dung câu hỏi thảo luận, phiếu học tập và các đồ dùng cần thiết cho các nhóm; vận dụng phương pháp hoạt động nhóm (chia nhóm, giao nhiệm vụ cho các nhóm qua hệ thống câu hỏi, bài tập ; các nhóm thảo luận; báo các kết quả thảo luận của nhóm qua hệ thống câu hỏi, bài tập bằng phiếu học tập; các nhóm thảo luận; báo các kết quả thảo luận của nhóm; tổng kết của giáo viên).
Căn cứ vào các bài học Thủ công, Kĩ thuật có nội dung tích hợp giáo dục sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, giáo viên thiết kế các câu hỏi phù hợp để giáo dục năng lượng tiết kiệm và hiệu quả cho học sinh thảo luận theo nhóm.

Ví dụ:
Dạy bài: "Một số dụng cụ nấu ăn và ăn uống trong gia đình" (môn Kĩ thuật lớp 5), giáo viên có thể tổ chức cho học sinh thảo luận nhóm các câu hỏi sau:
+ Hãy kể tên các loại bếp đun trong gia đình
+ Loại bếp nào tiết kiệm năng lượng?
- Dạy bài: "Nấu cơm" (môn Kĩ thuật lớp 5), giáo viên có thể tổ chức cho học sinh thảo luận nhóm câu hỏi:
+ Gia đình em thường nấu cơm bằng cách nào? Theo em, cách nấu cơm như vậy đã tiết kiệm năng lượng chưa? Vì sao?
+ Cần tiết kiệm năng lượng như thế nào khi nấu ăn?

2.2. Phương pháp quan sát
Đây là phương pháp dạy học đặc trưng của môn thủ Công và môn Kĩ thuật và cũng là phương pháp quan trọng trong giáo dục sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả cho học sinh tiểu học. Qua quan sát tranh ảnh vật mẫu, thực tế môi trường xung quanh dưới sự hướng dẫn của giáo viên, học sinh sẽ lĩnh hội những tri thức cần thiết về giáo dục sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả. Khi hướng dẫn học sinh quan sát, giáo viên lưu ý thực hiện theo quy trình (xác định mục đích quan sát; lựa chọn đối tượng quan sát; tổ chức và hướng dẫn học sinh quan sát; trình bày kết quả quan sát)
2.3. Phương pháp trò chơi
Trò chơi có ý nghĩa rất quan trọng đối với học sinh tiểu học. Trò chơi gây hứng thú học tập cho học sinh giúp các em lĩnh hội kiến thức về môn học và giáo dục sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả nhẹ nhàng, tự nhiên, hiệu quả. Khi sử dụng phương pháp trò chơi, giáo viên lưu ý tổ chức thực hiện theo trình tự sau: chuẩn bị trò chơi; giới thiệu tên trò chơi; hướng dẫn cách chơi, thời gian chơi và luật chơi; nhận xét kết quả của trò chơi; rút ra bài học qua trò chơi.

Tuỳ theo nội dung, chủ đề của môn học giáo viên có thể chọn và tổ chức những trò chơi phù hợp để lồng ghép giáo dục sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả. Giáo viên có thể tổ chức trò chơi đóng vai giúp học sinh thể hiện nhận thức, thái độ của mình trong các tình huống cụ thể và thể hiện cách ứng xử phù hợp với các tình huống về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả.
Phần III. Nội dung, địa chỉ và mức độ tích hợp GD S? D?NG NLTKHQ
trong môn Thủ công - kĩ thuật:

Phần III. Nội dung, địa chỉ và mức độ tích hợp
GD S? D?NG NLTKHQ trong môn TC- kĩ thuật: