Sự hình thành của chủ nghĩa xã hội khoa học
I. Điều kiện khách quan : 1. Điều kiện kinh tế - xã hội:
a, Về kinh tế:
+ Điều kiện để mầm mống tư bản phát triển :
Mũi Hảo Vọng phân chia Đại Tây Dương và Ấn Độ Dương. Mũi Hảo Vọng mở ra một hành trình trên đại dương để đi về phía đông. Trước khi kênh đào Suez được xây dựng năm 1869, mũi Hảo vọng là con đường lưu thông duy nhất trên biển giữa châu Âu và châu Á. Việc phát hiện ra con đường mới vòng qua mũi Hảo Vọng, kể cả việc phát hiện ra đại lục châu Mỹ của Colombo năm 1492 và lần đầu tiên đi vòng quanh thế giới của Magienlăng cùng một số nhà đồng hành của ông vào 1519-1522, lịch sử gọi là Những phát kiến địa lý, đã tạo điều kiện cho CNTB đã bành chướng ra toàn thế giới.
+ Phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa đã phát triển mạnh mẽ gắn liền với sự ra đời và lớn mạnh của nền công nghiệp lớn. Lực lượng sản xuất chuyển từ lao động chân tay sang điều khiển máy móc, làm ra nhiều sản phẩm hơn đồng thời nhiều công nhân nâng cao về tri thức.Giai cấp công nhân có sự gia tăng nhanh chóng về số lượng và sự chuyển đổi về cơ cấu. Tỷ trọng công nhân công nghiệp đã tăng đáng kể và trở thành bộ phận hạt nhân của giai cấp. Đây là lực lượng công nhân lao động trong khu vực sản xuất then chốt có trình độ công nghệ và kỹ thuật hiện đại nhất.
b, Về xã hội:
+Giai cấp vô sản bị nhà tư bản bóc lột giá trị thặng dư , dẫn đến mấu thuẫn giữa giai cấp vô sản với giai cấp tư sản ngày càng gay gắt. Mâu thuẫn đó ngày càng không điều hòa được dẫn đến giai cấp vô sản đứng lên đấu tranh đòi quyền lợi
+ Các cuộc đấu tranh của giai cấp vô sản: Nhiều cuộc khởi nghĩa, nhiều phong trào đấu tranh đã bắt đầu có tổ chức và trên quy mô rộng khắp , tiêu biểu là: những cuộc khởi nghĩa của công nhân Liông ở Pháp (1831-1834), công nhân dệt Xilêdi ở Đức (1844), đặc biệt là phong trào Hiến chương ở Anh(1838-1848) là phong trào cách mạng to lớn đầu tiên thật sự có tính chất quần chúng và có hình thức chính trị. Những phong trào đó đều thất bại do thiếu Đảng tiên phong, không có phương pháp đấu tranh, không có hệ tư tưởng.
**Điều kiện kinh tế - xã hội ấy đòi hỏi phải có lý luận tiên phong dẫn đường, điều mà chủ nghĩa xã hội không tưởng trước đó một vài thập kỷ đã không thể đảm đương; không chỉ đặt ra yêu cầu đối với các nhà tư tưởng của giai cấp công nhân mà còn là mảnh đất hiện thực cho sự sinh thành ra lý luận mới, tiến bộ soi sáng sự vận động đi lên của lịch sử 2.Tiền đề về tư tưởng:
+Những thành tựu khoa học tự nhiên : những phát minh vạch thời đại trong vật lý học và sinh học đã tạo ra bước phát triển đột phá có tính cách mạng , đặc biệt là học thuyết tế bào của Schleiden và Schwann - điểm mốc đánh dấu sự ra đời của sinh vật học, định luật bảo toàn và chuyển hóa năng lượng của của nhà vật lý học Rôbét Mayơ, thuyết tiến hóa của Đácuyn đã cung cấp những cơ sở khoa học để khẳng định thêm những nguyên lý của chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử. + Những thành tựu khoa học xã hội : phải kể đến sự ra đời của triết học cổ điển Đức với tên tuổi của các nhà triết học vĩ đại : Hêghen , Phoiơbắc ; của kinh tế chính trị học cổ điển Anh: A. Smít và Đ. Ricácđô ; của chủ nghĩa xã hội không tưởng - phê phán Pháp : H. Xanh Ximông , S. Phuriê và R. Ôoen. Những giá trị khoa học, cống hiến mà các ông để lại đã tạo ra tiền đề cho các nhà tư tưởng, các nhà khoa học thế hệ sau kế thừa. Vấn đề còn lại là ở chỗ ai là người có đủ khả năng kế thừa phát triển những di sản ấy và kế thừa, phát triển như thế nào? II. Nhân tố chủ quan: Chủ nghĩa xã hội khoa học ra đời còn do công lao cống hiến của C.Mác và Ph.Ăngghen . + C. Mác (1818 - 1883) và Ph. Ăngghen (1820 - 1895) trưởng thành ở một quốc gia có nền triết học phát triển rực rỡ với thành tựu nổi bật là chủ nghĩa duy vật của L. Phoiơbắc và phép biện chứng của V.Ph. Hêghen.
+Bằng trí tuệ uyên bác, các ông đã tiếp thu với một tinh thần phê phán đối với các giá trị của nền triết học cổ điển và với kho tàng tư tưởng lý luận mà các thế hệ trước để lại
+Sớm