Chương iii : virut và bệnh truyền nhiễm
Bài 30: sự nhân lên của virut
trong tế bào chủ - hiv/aids
Gv: nguyễn văn phương
Mục tiêu bài học
Sau khi học xong bài này HS phải.
1. Kiến thức:
Trình bày được đặc điểm của quá trình nhân lên ở Virut.
Nêu được đặc điểm của Virut HIV, các con đường lây truyền bệnh và biện pháp phòng ngừa.
2. Kỹ năng:
Quan sát, phân tích, tổng hợp, so sánh,.làm việc độc lập với SGK, PHT.
Hoạt động thảo luận nhóm.
3. Thái độ:
- Nhận thức được sự nguy hiểm của các bệnh do virut gây nên, có biện pháp bảo vệ mình trước đại dịch AIDS.
i. Chu trình nhân lên của virut





Một số lưu ý
của bài học
1. Chữ màu đen là thông tin cần ghi lại.
2. Chữ màu đỏ là câu hỏi yêu cầu cần phải làm.
3. Chữ màu xanh là thông tin sẽ trao đổi.
4. Chữ màu xanh dương là thông tin cần trao đổi thêm.

* Quan sát hình vẽ, kết hợp nghiên cứu SGK trả lời câu hỏi:
1. Chu trình nhân lên của virut được chia thành mấy giai đoạn? đó là những giai đoạn nào?
2. Tại sao đối với Virut dùng thuật ngữ "nhân lên" mà không dùng thuật ngữ "sinh sản"?

i. Chu trình nhân lên của virut
Gồm 5 giai đoạn
1. Sự hấp phụ

2. Xâm nhập

3. Sinh tổng hợp

4. Lắp ráp

5. Phóng thích
i. Chu trình nhân lên của virut

1. Sự hấp phụ

2. Xâm nhập

3. Sinh tổng hợp

4. Lắp ráp

5. Phóng thích
i. Chu trình nhân lên của virut
Phagơ
(?) Giai đoạn hấp phụ có đặc điểm gì? Virut bám được trên bề mặt TB chủ nhờ yếu tố nào?

* Đặc điểm:
- Virut hấp phụ trên bề mặt TB chủ nhờ thụ thể đặc hiệu.
- Kết quả: Virut bám trên bề mặt TB chủ nhờ gai glicoprotêin đặc hiệu với thụ thể trên bề mặt TB.

(?) Vì sao mỗi loại virut chỉ có thể xâm nhập vào một số loại TB nhất định?


1. Sự hấp phụ

2. Xâm nhập

3. Sinh tổng hợp

4. Lắp ráp

5. Phóng thích


i. Chu trình nhân lên của virut
Phagơ
Virut động vật
(?) Giai đoạn xâm nhập của phagơ có gì khác so với virut động vật?

- Phagơ : Enzim lizôzim phá hủy thành TB sau đó bơm axit nuclêic vào TB chất của TB chủ, vỏ nằm bên

- Virut động vật : Đưa cả Nuclêôcapsit vào TB chất của TB chủ sau đó cởi vỏ giải phóng axit nuclêic.

- Kết quả: Axit nuclêic của virut nằm trong TB chất của TB chủ.
1. Sự hấp phụ

2. Xâm nhập

3. Sinh tổng hợp

4. Lắp ráp

5. Phóng thích


i. Chu trình nhân lên của virut
Phagơ
(?) Giai đoạn sinh tổng hợp virut tổng hợp thành phần nào? Nguyên liệu và Enzim virut sử dụng từ đâu?

* Đặc điểm:
- Virut tổng hợp Pr và axit nclêic nhờ sử dụng enzim và nguyên liệu của TB chủ.Một số có Enzim riêng.
- Kết quả: Tổng hợp xong các thành phần cấu tạo nên Virut.
(?) Trong giai đoạn sinh tổng hợp chúng ta có thể quan sát thấy Virut không? Vì sao?


1. Sự hấp phụ

2. Xâm nhập

3. Sinh tổng hợp

4. Lắp ráp

5. Phóng thích

i. Chu trình nhân lên của virut
Phagơ
(?) Giai đoạn lắp ráp diễn ra như thế nào?

* Đặc điểm:
- Các thành phần cấu tạo nên virut được lắp ráp với nhau để tạo các virut mới.
- Kết quả: Các virut mới được hình thành.

1. Sự hấp phụ

2. Xâm nhập

3. Sinh tổng hợp

4. Lắp ráp

5. Phóng thích

i. Chu trình nhân lên của virut
Phagơ
* Đặc điểm:
- Virut tiết Enzim phá vỡ TB chủ chui ra ngoài.
- Kết quả: Các virut mới chui ra ngoài TB chủ.


(?) Giai đoạn phóng thích diễn ra như thế nào? Các virut phá vở TB chủ chui ra ngoài bằng cách nào?



Chu trình sinh tan * chu trình tiềm tan
- Virut nhân lên làm tan TB chủ
- Virut độc
- Virut nhân lên không làm tan TB chủ
- Virut ôn hòa
Chu trình sinh tan

Chu trình tiềm tan

S¬ ®å mèi quan hÖ gi÷a chu tr×nh
sinh tan vµ tiÒm tan
(1)
(2)
(3)
(4)
(5)
(6)
(7)
(8)
Hấp phụ
Xâm nhập
Sinh tổng hợp
Lắp ráp
Giải phóng
Cài xen
Nhân lên
Cảm ứng
(tiềm tan)
(Sinh tan)
Điền tên các giai đoạn trong chu trình sinh tan của virut
???
Bài tập
Hấp phụ
Xâm nhập
Sinh tổng hợp
Lắp ráp
Giải phóng
(1)
(2)
(3)
(4)
(5)
1. Khái niệm về HIV
2. Con đường lây
nhiễm HIV

3. Ba giai đoạn
PT bệnh

4. Biện pháp
phòng ngừa
ii. hiv/aids
- HIV là gì? HIV gây nguy hiểm đối với con người như thế nào?VSV cơ hội là gì? Thế nào là bệnh cơ hội
HIV là virut gây suy giảm miễn dịch ở người.
HIV phá hủy hệ thống miễn dịch người (Tế bào limpho T4)
VSV cơ hội: là VSV lợi dụng suy giảm MD để tấn công.
Bệnh cơ hội : bệnh do VSV cơ hội gây nên.
HIV
HIV

1. Khái niệm về HIV

2. Ba con đường lây
nhiễm HIV

3. Ba giai đoạn
phát triển bệnh

4. Biện pháp
phòng ngừa
ii. hiv/aids
HIV
Đường máu
Mẹ nhiễm HIV truyền sang con
Tình dục không an toàn
1. Khái niệm về HIV

2. Ba con đường lây
nhiễm HIV

3. Ba giai đoạn
phát triển bệnh

4. Biện pháp
phòng ngừa

ii. hiv/aids
Nghiên cứu SGK mục II3 trang 120 hòa thành phiếu học tập sau?
2 tuần -3 tháng
1-10 năm
Sau 1 đến 10 năm
Không có triệu chứng
Số lượng tế bào
Limphô T4 giảm dần
Xuất hiện các bệnh cơ hội: sốt,tiêu chảy, sút cân, ung thư.? chết
1. Khái niệm về HIV

2. Ba con đường lây
nhiễm HIV

3. Ba giai đoạn
phát triển bệnh

4. Biện pháp
phòng ngừa

ii. hiv/aids
(?) Chúng ta có thể phòng tránh HIV/AIDS bằng cách nào?
Hiểu biết về AIDS
Sống lành mạnh
Loại trừ tệ nạn xã hội
Vệ sinh y tế

(?) Hiện nay đã có thuốc chữa các bệnh do virut gây nên nói chung và HIV gây nên chưa? Vì sao?
- Do virut kí sinh trong tế bào do đó các thuốc kháng sinh không tác động được đến virut, hoặc trước khi tiêu diệt được virut thì chính thuốc đã phá huỷ tế bào.
1. Khái niệm về HIV

2. Ba con đường lây
nhiễm HIV

3. Ba giai đoạn
phát triển bệnh

4. Biện pháp
phòng ngừa

ii. hiv/aids
(?) Biện pháp tốt nhất để chống lại các bệnh do virut hiện nay đang được sử dụng là gì ?
- Tiêm văcxin (dại, sởi, quai bị, đậu mùa.)phòng bệnh định kì tại các trung tâm y tế .
- Tại sao có những loại văcxin phòng bệnh virut chỉ cần tiêm 1 lần (bạch hầu,.) là có tác dụng phòng bệnh suốt đời, một số lại phải tiêm định kì mới có tác dụng phòng bệnh ( cúm,.)
Chu trình nhân lên của HIV trong tế bào Limphô T4 có thể được chia thành mấy giai đoạn? Đó là những giai đoạn nào?
Có 7 giai đoạn:
Hấp phụ
Xâm nhập
Sao mã ngược
Cài xen (tiền virut)
5. Sinh tổng hợp
6. Lắp ráp
7. Giải phóng
Chu trình nhân lên
của virut HIv trong tb limpho t4
Sơ đồ chu trình nhân lên của virut HIV
trong tế bào Limphô T4
Sơ đồ chu trình nhân lên
của virut hiv trong tb limpho t4
Nhiệm vụ về nhà
Em là gì để bảo vệ mình trước HIV?
Phân biệt các giai đoạn trong chu trình nhân lên của virut?
Luật pháp sử phạt với người cố ý lây truyền HIV?
Trả lời các câu hỏi từ 1- 5/SGK-121