Kiểm tra bài cũ
Tại sao người ta nói virut là một dạng sống đặc biệt?
Virut chưa có cấu tạo tế bào, nhưng vẫn có khả năng sống, sinh sản trong tế bào chủ (trong tế bào chủ virut hoạt động như 1 thể sống, ngoài tế bào chúng lại như 1 thể vô sinh).
Vậy virut xâm nhập và nhân lên trong tế bào chủ như thế nào?
Sự nhân lên của virut trong tế bào chủ
Bài 44
I. Chu trình nhân lên của virut
* Các giai đoạn xâm nhiễm
và phát triển của virut.
Chu trình nhân lên của phagơ
Quá tr×nh nh©n lªn cña virut ®éng vËt
Qua 2 đoạn băng hãy cho biết: Quá trình nhân lên của virut được chia thành mấy giai đoạn ?
Đó là những giai đoạn nào ?
? Quá trình nhân lên của virut gồm
5 giai đoạn :
1. Hấp phụ
2. Xâm nhập
3. Sinh tổng hợp
4. Lắp ráp
5. Phóng thớch
Bài tập
Điền tên các giai đoạn tương ứng với hình vẽ
Hấp phụ
Xâm nhập
Sinh tổng hợp
Lắp ráp
Giải phóng
(1)
(2)
(3)
(4)
(5)
1. sự hấp phụ
Virut động vật
Phagơ
Trong giai đoạn hấp phụ, virut thực hiện hoạt động gì?
? Virut bám một cách đặc hiệu lên thụ thể bề mặt tế bào
1. Sự hấp phụ
Virut động vật
Phage
yếu tố nào giúp virut có thể bám đặc hiệu lên tế bào chủ?
? Nhờ có gai glycôprôtêin (virut động vật) và gai đuôi (phagơ) có tác dụng kháng nguyên, tương hợp với các thụ thể trên bề mặt tế bào.
1. Sự hấp phụ
Virut động vật
Phage
Sự bám đặc hiệu của virut trên bề mặt tế bào có ý nghĩa gì?
2.xâm nhập
Virut động vật
Phagơ
Quá trình xâm nhập của phagơ và của virut động vật khác nhau như thế nào ?
Phagơ: Enzim lizôzim phá huỷ thành tế bào để bơm axit nuclêic vào tế bào chất, vỏ nằm bên ngoài.
VRĐV: Đưa cả nuclêôcapsit vào tế bào chất, sau đó cởi vỏ để giải phóng axit nuclêic
Trong giai đoạn này, virut đã tổng hợp những vật chất nào ?
Virut thực hiện quá trình tổng hợp axit nuclêic và prôtêin của mình
Các nguyên liệu và enzim mà virut sử dụng có nguồn gốc từ đâu?
Nguồn nguyên liệu và enzim do tế bào chủ cung cấp
3. sinh tổng hợp
Diễn biến của giai đoạn này như thế nào?
? Lắp ráp axit nuclêic vào prôtêin vỏ để tạo thành virut hoàn chỉnh.
4. lắp ráp
Trong giai đoạn này, hoạt động của virut như thế nào?
Bằng cách nào virut có thể phá vỡ tế bào để chui ra ngoài?
Virut có hệ gen mã hoá enzim lizôzim làm tan thành tế bào vật chủ.
5. phóng TH�CH
a.Khái niệm:
- Virut độc: làm tan tế bào -> quá trình sinh tan
-Virut ôn hòa: không làm tan tế bào-> Quá trình tiềm tan
2. Virut ôn hòa và virut độc
Quá trình sinh tan
Quá trình tiềm tan
? Khi virut nhân lên mà làm tan tế bào thì gọi là quá trình sinh tan
? Khi ADN của virut gắn xen vào NST của tế bào mà tế bào vẫn sinh trưởng bình thường thì gọi là quá trình tiềm tan
Trong quá trình tiềm tan, hoạt động của virut diễn ra như thế nào? có điểm gì sai khác so với quá trình sinh tan?
? Virut gắn ADN của mình vào ADN của vật chủ và nhân lên cùng với tế bào vật chủ
b.Hoạt động
3. Mối quan hệ giữa Quá trình sinh tan và Quá trình tiềm tan
Quá trình sinh tan và tiềm tan có quan hệ với nhau như thế nào?
? Khi cảm ứng( chiếu tia UV.), virut đang ở trạng thái tiềm tan có thể chuyển thành trạng thái sinh tan.
Sơ đồ mối quan hệ giữa quá trình
sinh tan và tiềm tan
(1)
(2)
(3)
(4)
(5)
(6)
(7)
(8)
Hấp phụ
Xâm nhập
Sinh tổng hợp
Lắp ráp
Giải phóng
Cài xen
Nhân lên
Cảm ứng
(TB tiềm tan)
Ii. HIV/aids
Câu hỏi thảo luận:
1.HIV là gì?
2.Người bị nhiễm HIV sẽ bị bệnh gì? Biểu hiện của bệnh? Tại sao như vậy?
3.Các con đường lây truyền và cách phòng tránh?
4.Các giai đoạn phát triển của bệnh?
1. Khái niệm về HIV/AIDS
HIV là gì ?
HIV là virut gây suy giảm miễn dịch ở người
Người bị nhiễm HIV sẽ bị bệnh gì? Biểu hiện lâm sàng của bệnh?
HIV gây nên bệnh AIDS, với biểu hiện: Sốt kéo dài, sút cân, tiêu chảy, viêm da...
HIV gây nhiễm và phá huỷ các tế bào của hệ thống miễn dịch
? cơ thể mất khả năng miễn dịch (bệnh AIDS- hội chứng suy giảm miễn dịch mắc phải ở người)
? các VSV khác lợi dụng cơ thể bị suy giảm miễn dịch để tấn công (VSV cơ hội)
? Cơ thể dễ nhiễm bệnh ( bệnh cơ hội)
1. Khái niệm về HIV
Tế bào limphoT
2.Các con đường lây truyền HIV
HIV/AIDS thường lây truyền qua những con đường nào?
2. Các giai đoạn phát triển của hội chứng AIDS.
2 tuần -3 tháng
Không có triệu chứng
1-10 năm
Số lượng tế bào
Limphô T4 giảm dần
Sau 1 đến 10 năm
Xuất hiện các bệnh cơ hội: sốt,tiêu chảy, sút cân, ung thư.? chết
Nghiên cứu SGK phần " Các giai đoạn phát triển của bệnh" và hoàn thành phiếu học tập sau trong thời gian 5 phút.
4. Biện pháp phòng ngừa
Hiểu biết về AIDS
Sống lành mạnh
Loại trừ tệ nạn xã hội
Vệ sinh y tế
Chúng ta có thể phòng tránh HIV/AIDS bằng cách nào?
Hiện nay đã có thuốc chữa được các bệnh do virut nói chung và HIV nói riêng chưa? Tại sao ?
Do virut kí sinh trong tế bào do đó các thuốc kháng sinh không tác động được đến virut, hoặc trước khi tiêu diệt được virut thì chính thuốc đã phá huỷ tế bào
Biện pháp tốt nhất để chống lại các bệnh do virut hiện nay đang được sử dụng là gì ?
Tiêm văcxin phòng bệnh định kì tại các trung tâm y tế (dại, sởi, quai bị, đậu mùa.)
Xin chân thành cảm ơn các thầy cô cùng tất cả các em học sinh!