CHỦ ĐỀ:
SỰ NỞ VÌ NHIỆT CỦA CÁC CHẤT
VẬT LÍ LỚP 6
CHƯƠNG II. NHIỆT HỌC
I/ SỰ NỞ VÌ NHIỆT CỦA CHẤT RẮN
+ Quả cầu kim loại
+ Vòng kim loại
+ Đèn cồn
Làm thí nghiệm
Bước1: Trước khi hơ nóng,thử thả quả cầu vào vòng kim loại. Nhận xét
* NX :Trước khi hơ nóng quả cầu, quả cầu lọt qua vòng kim loại.
Bước 2: Dùng đèn cồn hơ nóng quả cầu kim loại trong 3 phút, rồi thử thả xem quả cầu có còn lọt qua vòng kim loại nữa không. Nhận xét.
* NX : Sau khi hơ nóng quả cầu, quả cầu không còn lọt qua vòng kim loại.
Bước 3: Nhúng quả cầu đã được hơ nóng vào nước lạnh rồi thử thả cho nó lọt qua vòng kim loại. Nhận xét.
* NX : Sau khi nhúng quả cầu vào nước lạnh, quả cầu lại lọt qua vòng kim loại.
Tại sao khi bị hơ nóng, quả cầu lại không lọt qua vòng kim loại.
* TL : Vì quả cầu nở ra khi nóng lên.
1. Trả lời câu hỏi
C1
Tại sao khi được nhúng vào nước lạnh, quả cầu lại lọt qua vòng kim loại.
* TL : Vì quả cầu co lại khi lạnh đi.
C2
2. Rút ra kết luận
Chọn từ thích hợp trong khung để điền vào chỗ trống của các câu sau :
C3
a) Thể tích quả cầu ……… khi quả cầu nóng lên.
b) Thể tích quả cầu giảm khi quả cầu ………......
giảm
nóng lên
lạnh đi
tăng
-
-
-
-
I/ SỰ NỞ VÌ NHIỆT CỦA CHẤT RẮN
Vậy chất rắn nở ra khi nào ? Co lại khi nào?
3. Ghi nhớ

 Chất rắn nở ra khi nóng lên, co lại khi lạnh đi.
- Bảng bên ghi độ tăng chiều dài của các thanh kim loại khác nhau có chiều dài ban đầu là 100cm khi nhiệt độ tăng thêm 500C.
Từ bảng trên có thể rút ra nhận xét gì về sự nở vì nhiệt của các chất rắn khác nhau ?
C4
TL : Các chất rắn khác nhau nở vì nhiệt khác nhau. Nhôm nở nhiều nhất, rồi đến đồng, sắt.
Chú ý :
- Sự nở vì nhiệt theo chiều dài (sự nở dài) của vật rắn có nhiều ứng dụng trong đời sống và kĩ thuật.
3. Ghi nhớ

 Chất rắn nở ra khi nóng lên, co lại khi lạnh đi.
 Các chất rắn khác nhau nở vì nhiệt khác nhau.
được,vì lượng
An : Đố biết khi đun một ấm nước đầy thì nước có tràn ra ngoài không?
Bình : Nước chỉ nóng lên thôi, tràn thế nào được, vì lượng nước trong ấm có tăng lên đâu.
II/ SỰ NỞ VÌ NHIỆT CỦA CHẤT LỎNG
Làm thí nghiệm



Hình 19.2
Hình 19.1
Đổ đầy nước màu vào một bình cầu. Nút chặt bình bằng nút cao su cắm xuyên qua một ống thủy tinh. Khi đó nước màu sẽ dâng lên trong ống (H.19.1).
Nước nóng
Hình 19.2
Hình 19.1
Nước nóng
Hình 19.2
Có hiện tượng gì xảy ra với mực nước trong ống thủy tinh khi ta đặt bình vào chậu nước nóng ? Giải thích.
C1
1. Trả lời câu hỏi
Hình 19.1
Nước nóng
C1. Mực nước dâng lên, vì nước nóng lên, nở ra.
II/ SỰ NỞ VÌ NHIỆT CỦA CHẤT LỎNG
Trả lời :
Mực nước hạ xuống, vì nước lạnh đi, co lại.
Hình 19.2
Nếu sau đó ta đặt bình cầu vào chậu nước lạnh thì sẽ có hiện tượng gì xảy ra với mực nước trong ống thủy tinh ? Hãy dự đoán và làm thí nghiệm kiểm chứng.
C2
Hình 19.1
Nước nóng
Nước lạnh
C2. Mực nước hạ xuống, vì nước lạnh đi,co lại.
Hãy quan sát hình 19.3 mô tả thí nghiệm về sự nở vì nhiệt của các chất lỏng khác nhau và rút ra nhận xét.
C3
1
2
3
Rượu
Dầu
Nước
Cho vào nước nóng
Chọn từ thích hợp trong khung để điền vào chỗ trống của các câu sau :
Thể tích nước trong bình ……….. khi nóng lên ………… khi lạnh đi.
b) Các chất lỏng khác nhau nở vì nhiệt ……………………
C4
-
-
-
-
giảm
giống nhau
không giống nhau
tăng
Thể tích nước trong bình tăng khi nóng lên giảm khi lạnh đi.
Các chất lỏng khác nhau nở vì nhiệt không giống nhau.
II. SỰ NỞ VÌ NHIỆT CỦA CHẤT LỎNG
1. Trả lời câu hỏi
2. Rút ra kết luận
- Chất lỏng nở ra khi nóng lên, và co lại khi lạnh đi.

- Các chất lỏng khác nhau nở vì nhiệt khác nhau.
TIẾT 22:SỰ NỞ VÌ NHIỆT CỦA CHẤT LỎNG
4.Vận dụng:
Trả lời:
Vì khi đun nước, nước trong ấm nóng lên, nở ra và thể tích nước tăng lên làm cho nước tràn ra ngoài.
C5: Tại sao khi đun nước, ta
không nên đổ nước thật đầy ấm?
C6: Tại sao người ta không đóng chai nước ngọt thật đầy?
 Vì nếu nhiệt độ ngoài trời lên cao thì nước trong chai sẽ nóng lên, nở ra, thể tích nước trong chai tăng lên, gây ra lực lớn đẩy nắp chai ra hoặc có thể làm vỡ chai.
III. SỰ NỞ VÌ NHIỆT CỦA CHẤT KHÍ
1. Trả lời câu hỏi
Hình 20.2
Bỏ tay ra
Trở lại
Trở lại
Hình 20.2
Áp tay vào
Trở lại
Trở lại
c. Kết quả Thí nghiệm
Hiện tượng
Khi
Đi lên
Đi xuống
Tăng
Giảm
Khí trong bình cầu nóng lên
Khí trong bình cầu lạnh đi
C5
Hãy đọc bảng 20.1 ghi độ tăng thể tích của 1000cm3 (1 lít) một số chất, khi nhiệt độ của nó tăng thêm 50oC và rút ra nhận xét.
Các chất khí khác nhau nở vì nhiệt giống nhau
C6. Chọn từ thích hợp trong khung để điền vào chỗ trống trong các câu sau:
Thể tích khí trong bình (1)………khi khí nóng lên.
b. Thể tích khí trong bình giảm khi khí (2)………
c. Chất rắn nở ra vì nhiệt (3)………….,
chất khí nở ra vì nhiệt (4)……………….
- ,
- ,
- ,
lạnh đi

giảm
ít nhất
nóng lên
nhiều nhất
tăng
III. SỰ NỞ VÌ NHIỆT CỦA CHẤT KHÍ
Trả lời câu hỏi
Rút ra kết luận
- Các chất khí khác nhau nở vì nhiệt giống nhau.
- Chất khí nở vì nhiệt nhiều hơn chất lỏng, chất lỏng nở vì nhiệt nhiều hơn chất rắn.
- Chất khí nở ra khi nóng lên, co lại khi lạnh đi.
C7: Tại sao quả bóng bàn đang bị bẹp khi nhúng vào nước nóng lại có thể phồng lên?
Vì khi cho quả bóng bàn bị bẹp (móp) vào nước nóng, không khí trong quả bóng bị nóng lên, nở ra làm cho quả bóng phồng lên như cũ.
4 . Vận dụng
BT: Vì sao xe đạp thường nổ lốp vào mùa hè?
Chủ đề:SỰ NỞ VÌ NHIỆT CỦA CÁC CHẤT
A. KIẾN THỨC CẦN NHỚ
1. Chất rắn:
- Chất rắn nở ra khi nóng lên, co lại khi lạnh đi
- Các chất rắn khác nhau nở vì nhiệt khác nhau
3. Chất khí
+ Chất khí nở ra khi nóng lên, co lại khi lạnh đi.
+ Các chất khí khác nhau nở vì nhiệt giống nhau
2. Chất lỏng:
+ Chất lỏng nở ra khi nóng lên, co lại khi lạnh đi.
+ Các chất lỏng khác nhau nở vì nhiệt khác nhau.
.
* Chất khí nở vì nhiệt nhiều hơn chất lỏng, chất lỏng nở vì nhiệt nhiều hơn chất rắn.
Chủ đề:SỰ NỞ VÌ NHIỆT CỦA CÁC CHẤT
Khi đun nóng rắn , lỏng , khí thì thể tích tăng ,
khối lượng riêng , trọng lượng riêng giảm ,
khối lượng , trọng lượng không thay đổi

Khi làm lạnh rắn , lỏng , khí thì thể tích giảm ,
khối lượng riêng , trọng lượng riêng tăng ,
khối lượng , trọng lượng không thay đổi
Câu 1: Một lọ thủy tinh được đậy bằng nút thủy tinh. Nút bị kẹt. Hỏi phải mở nút bằng cách nào trong các cách sau đây ?
Hơ nóng nút.
Hơ nóng cổ lọ.
Hơ nóng cả nút và cổ lọ.
Hơ nóng đáy lọ.
Câu 2: Hiện tượng nào sau đây sẽ xảy ra khi đun nóng một lượng chất lỏng? Chọn câu đúng:
a. Khối lượng chất lỏng tăng.
b. Khối lượng chất lỏng giảm.
c. Thể tích chất lỏng tăng.
d. Thể tích chất lỏng không thay đổi
C. Khí, lỏng, rắn.
D. Khí, rắn, lỏng.
C
A. Rắn, lỏng, khí.
B. Lỏng, khí, rắn.
Câu 3: Trong các cách sắp xếp các chất nở vì nhiệt từ nhiều tới ít sau đây, cách sắp xếp nào đúng?