Vì sao giữa các thanh ra lại có một khe hở?
SỰ NỞ VÌ NHIỆT CỦA VẬT RẮN
BÀI 36:
SỰ NỞ VÌ NHIỆT CỦA VẬT RẮN
I. SỰ NỞ DÀI
1. Thí nghiệm
1. Chỉ ra các dụng cụ sử dụng trong thí nghiệm và vai trò của chúng.
?
Sự nở dài:
1. Thí nghiệm
a) Dụng cụ:
+ Thanh đồng
+ Bình chứa nước kín có 2 van
+ Nước nóng
+ Nhiệt kế
+ Đồng hồ micrômét (đo l ).
b) Tiến hành thí nghiệm

BÀI 36: Sự nở vì nhiệt của vật rắn
30
1,67.10 -5
40
50
60
70
0,25
0,33
0,41
0,49
0,58
1,65.10 -5
1,64.10 -5
1,63.10 -5
1,66.10 -5
Một số thí nghiệm khảo sát sự nở dài của vật rắn trên cùng một loại vật liệu như sau:
 
 
 
 : độ nở dài tỉ đối.
Hệ số α có giá trị không đổi. :
l = l – l0 : độ nở dài của vật rắn (m).
t = t – t0 : độ tăng nhiệt độ của vật rắn ( 0C ).
Sự nở dài:
1. Thí nghiệm
c) Kết quả:
d) Nhận xét:


BÀI 36: Sự nở vì nhiệt của vật rắn
Thanh sắt
Thí nghiệm với các vật rắn khác
Thanh nhôm
Thí nghiệm với các vật rắn khác
Hệ số nở dài của một số chất rắn
BÀI 36: Sự nở vì nhiệt của vật rắn
Sự nở dài:
1. Thí nghiệm
c) Kết quả:
d) Nhận xét:
e) Kết luận:


- Sự tăng độ dài của vật rắn khi nhiệt độ tăng gọi là sự nở dài.
- Độ nở dài l của vật rắn (hình trụ đồng chất) tỉ lệ với độ tăng nhiệt độ t và độ dài ban đầu l0 của vật đó.
Trong đó:
l là độ nở dài
t là độ biến thiên nhiệt độ
 : hệ số nở dài ( 1/K hay K-1 ) phụ thuộc chất liệu của vật rắn
BÀI 36: Sự nở vì nhiệt của vật rắn
l = l – l0 = l0t
Quả cầu chui lọt qua vòng tròn
Dùng lửa nung nóng quả cầu
Thả quả cầu xuống vòng tròn
Bài 36: SỰ NỞ VÌ NHIỆT CỦA VẬT RẮN
Như vậy, thể tích vật đã tăng lên khi nhiệt độ của vật rắn tăng lên
II. Sự nở khối:
1. Khái niệm


- Sự nở khối: sự tăng thể tích của vật rắn khi nhiệt độ tăng

Sự nở vì nhiệt của vật rắn
Như vậy, thể tích vật đã tăng lên khi nhiệt độ của vật rắn tăng lên
II. Sự nở khối:
2. Công thức



- Độ nở khối: ΔV=V – Vo=βVoΔt

Sự nở vì nhiệt của vật rắn
t = t –t0 : độ tăng nhiệt độ ( 0C)
V : thể tích của vật rắn ở nhiệt độ t ( m3 )
V = V –V0 : độ nở khối của vật rắn ( m3)
Sự nở vì nhiệt đặc biệt của nước
Lưu ý: công thức
ΔV=V – Vo=βVoΔt
cũng áp dụng được cho chất lỏng (trừ nước ở gần 40C)
SỰ NỞ VÌ NHIỆT CỦA VẬT RẮN
I. SỰ NỞ DÀI
II. SỰ NỞ KHỐI
III. ỨNG DỤNG
Nêu một số ứng dụng về sự nở nhiệt trong cuộc sống?
?
III- ỨNG DỤNG

- Trong kĩ thuật chế tạo và lắp đặt máy móc hoặc xây dựng công trình, người ta phải tính toán để:
+ Khắc phục tác dụng có hại của sự nở vì nhiệt:
Ứng dụng
Tại sao ở chỗ tiếp nối hai đầu thanh ray xe lửa lại có một khoảng hở ?

Trả lời: Người ta đặt khe hở như vậy để khi trời nóng, đường ray nở dài ra do đó nếu không có khe hở, sự nở vì nhiệt của đường ray sẽ bị ngăn cản gây ra lực lớn làm cong đường ray.
 
Các ống nước bằng kim loại lại phải uốn cong
Để khi ống bị nở dài thì đoạn cong này chỉ biến dạng mà không bị gãy
* Ứng dụng sự nở vì nhiệt khác nhau giữa các chất để tạo ra băng kép dùng làm rơle điều nhiệt trong bàn là, bếp điện…
Ứng dụng
Ở đầu cán (chuôi) dao, liềm bằng gỗ, thường có một cái khâu bằng sắt dùng để giữ lưỡi dao, liềm. Tại sao khi lắp khâu người thợ rèn phải nung nóng khâu rồi mới tra vào cán ?

Trả lời: Phải nung nóng khâu dao, liềm vì khi được nung nóng, khâu nở ra đẻ lắp vào cán, và khi khâu nguội đi co lại xiết chặt vào cán
Ứng dụng
Băng kép (gồm hai thanh kim loại khác nhau như đồng và thép được tán chặt sát với nhau) được sử dụng ở các thiết bị tự động đóng – ngắt mạch điện khi nhiệt độ thay đổi.
Lúc đầu băng kép thẳng, mạch điện đóng, đèn sáng. Khi đã đủ nóng, băng kép cong lại về phía thanh đồng làm ngắt mạch điện.
Đèn báo điện
Ti?p di?m
Bang kộp
Lá đồng
Lá thép
?ng dụng của bang kép trong hoạt động của bàn là
Hệ thống hóa kiến thức
Sự nở vì nhiệt của vật rắn
Sự nở dài
Sự nở khối
Sự nở dài là sự tăng độ dài của vật rắn khi nhiệt độ tăng.
Sự nở khối là sự tăng thể tích của vật rắn khi nhiệt độ tăng.
Δl = l – l0 = αl0Δt
V = V – V0 = V0t.
Ứng dụng
- Khắc phục tác hại của sự nở vì nhiệt
- Lợi dụng sự nở vì nhiệt