Nhìn hình đoán địa danh

Cầu
Thê
Húc về
đêm

Tiết 5,6 Đọc

SỰ TÍCH HỒ GƯƠM

I. Trải nghiệm cùng văn bản

Đọc văn bản + Hoàn
thiện PHT số 1

Phiếu học tập số 1
Yêu cầu

Sản phẩm

1. Trả lời câu hỏi sau: Truyện “Sự tích Hồ Gươm”
thuộc thể loại nào?
...........................................................
A. Truyền thuyết về người anh hùng.
...........................................................
B. Truyền thuyết về thời kì dựng nước.
........................................
C. Truyền thuyết về địa danh.

2. Nêu hiểu biết của nhóm về thể loại đó?

...........................................................
...........................................................
...........................................................
...................................

3. Trả lời câu hỏi sau: Văn bản này là một văn bản
...........................................................
truyện vậy PTBĐ chính của nó là gì? Ngôi kể của
...............................................
truyện là ngôi thứ mấy?

Phiếu học tập số 1
Yêu cầu

Sản phẩm

4. Đặt câu chứa nội dung của những bức tranh
..................................................................
sau:
..................................................................
..................................................................
..................................... ............................
..................................................................
1
2
3
4
5
..................................................................
..................................................................
..................................................................
..................................................................
6
7
8
9
.......................................................

Phiếu học tập số 1
Yêu cầu

Sản phẩm

5. Hãy sắp xếp các sự việc trên theo đúng trình tự ...........................................................
của truyện và cho biết đâu là sự việc chính, đâu là ...........................................................
sự việc phụ?
...........................................................
.....................................................

...........................................................
6. Dựa vào việc sắp xếp sự việc hãy phân chia bố ...........................................................
cục của truyện?
...........................................................
.....................................................

Đáp án Phiếu học tập số 1
Yêu cầu
1. Trả lời câu hỏi sau: Truyện “Sự tích Hồ
Gươm” thuộc thể loại nào?
A. Truyền thuyết về người anh hùng.
B. Truyền thuyết về thời kì dựng nước.
C. Truyền thuyết về địa danh.

2. Nêu hiểu biết của nhóm về thể loại đó?

3. Trả lời câu hỏi sau: Văn bản này là một văn
bản truyện vậy PTBĐ chính của nó là gì? Ngôi
kể của truyện là ngôi thứ mấy?

Sản phẩm

C. Truyền thuyết về địa danh.

Truyện Sự tích HG thuộc thể loại
truyền thuyết địa danh: Loại truyền
thuyết giải thích nguồn gốc lịch sử
của một địa danh.
- PTBĐ: Tự sự.
- Ngôi kể: Ngôi thứ ba.

Đáp án Phiếu học tập số 1
Yêu cầu

Sản phẩm

4. Đặt câu chứa nội dung của những bức tranh sau:

5

1

2

6

3

7

4

8

9

5. Hãy sắp xếp các sự việc trên theo đúng trình tự của
truyện và cho biết đâu là sự việc chính, đâu là sự việc phụ?

8. Giặc Minh đô hộ.

6. Nghĩa quân Lam Sơn nổi dậy nhưng thất bại.

1. Lê Thận đi đánh cá, ba lần kéo lưới đều thấy
lưỡi gươm, bèn mang về nhà.

2. Lê Lợi đến nhà Thận, thấy lưỡi gươm phát
sáng, cầm lên xem.

3. Lê Lợi thua trận, chạy vào rừng, tình cờ bắt
được chuôi gươm.
5. Lê Lợi kể lại chuyện cho Thận, 2 người đem
gươm ra tra vào chuôi vừa như in. Thận cùng
tướng lĩnh nguyện 1 lòng phò Lê Lợi cứu nước

7. Từ đó nghĩa quân nhanh chóng quét sạch
giặc ngoại xâm.
4. Đất nước thanh bình, Lê Lợi lên làm vua, Long
Quân sai Rùa Vàng đòi gươm thần; Vua trả
gươm.
9. Từ đó hồ Tả Vọng mang tên Hồ Gươm hay hồ
Hoàn Kiếm.

Long
Quân cho
mượn
gươm.

Rùa
Vàng
đòi
gươm.

Đáp án Phiếu học tập số 1
Yêu cầu

Sản phẩm

- P1: Từ đầu đến “đất nước”:
Long Quân cho nghĩa quân
6. Dựa vào việc sắp xếp
mượn
gươm
thần.
sự việc hãy phân chia
bố cục của truyện?
- P2: Còn lại: Long Quân đòi
lại gươm thần.

Tiết 5

Đọc

SỰ TÍCH HỒ GƯƠM

I. Trải nghiệm cùng văn bản
1. Thể loại:
Truyền thuyết địa danh: Loại truyền thuyết giải thích nguồn gốc lịch sử của 1 địa
danh.
2. Đọc- kể tóm tắt:
- Ngôi kể: ngôi thứ ba (Người kể giấu mình, gọi tên nhân vật).
- PTBĐ: Tự sự.
3. Bố cục:
- P1: Từ đầu đến đất nước: Long Quân cho nghĩa quân mượn gươm thần.
- P2: Còn lại: Long Quân đòi lại gươm thần.
II. Suy nghĩ và pản hồi:
1. Long Quân cho mượn gươm
a/ Bối cảnh cho mượn gươm

1. Long Quân cho mượn gươm

n
ậ
u
l
o
ả
Th
nhóm
1. Long quân cho nghĩa quân Lam Sơn mượn
gươm thần trong bối cảnh nào?
2. Cách cho mượn gươm có gì đặc biệt? Ý nghĩa?

3. So sánh thế lực của nghĩa quân trước và sau
khi có gươm?

Tiết 5

Đọc

SỰ TÍCH HỒ GƯƠM

I. Trải nghiệm cùng văn bản
II. Suy nghĩ và pản hồi:
1. Long Quân cho mượn gươm
a/ Bối cảnh cho mượn gươm
- Thời gian: Thế kỉ XV, đất nước ta bị giặc Minh đô hộ
- Nhân dân khổ cực lầm than
- Nghĩa quân Lam Sơn còn yếu nên nhiều lần bị thua
b/ Cách cho mượn gươm
- Lê Thận 3 lần đều kéo lưới được 1 lưỡi gươm (Dưới nước)
 Nhận gươm không dễ dàng, có thử thách.
- Lê Lợi chạy giặc bắt được chuôi gươm (Trên rừng)
 Kết hợp miền ngược với miền xuôi mới tạo ra sức mạnh.
- Gươm có chữ “Thuận thiên”
 Cuộc khởi nghĩa chính nghĩa; hợp ý trời, lòng dân; được thần linh ủng hộ.

Tiết 5

Đọc

SỰ TÍCH HỒ GƯƠM

I. Trải nghiệm cùng văn bản
II. Suy nghĩ và pản hồi:
1. Long Quân cho mượn gươm
a/ Bối cảnh cho mượn gươm
b/ Cách cho mượn gươm
c/ Gươm thần tỏa sáng

Nghĩa quân trước khi có gươm

Nghĩa quân sau khi có gươm

- Non yếu
- Trốn tránh
- Ăn uống khổ sở

- Nhuệ khí tăng tiến
- Xông xáo tìm địch
- Đầy đủ, chiếm được các kho
lương của địch

 Bị động và yếu thế

 Chủ động và lớn mạnh

 Ca ngợi sức mạnh vô địch của tinh thần yêu nước; ý chí chiến
đấu của nghĩa quân, của khối đại đoàn kết toàn dân.

Tiết 5

Đọc

SỰ TÍCH HỒ GƯƠM

I. Trải nghiệm cùng văn bản
II. Suy nghĩ và pản hồi:
1. Long Quân cho mượn gươm
a/ Bối cảnh cho mượn gươm
b/ Cách cho mượn gươm
c/ Gươm thần tỏa sáng
Ca ngợi sức mạnh vô địch của tinh thần yêu nước; ý chí chiến đấu của nghĩa quân,
của khối đại đoàn kết toàn dân.
2. Long Quân đòi lại gươm

2. Long Quân đòi lại gươm

Thảo luận
nhóm và
hoàn
thiện
phiếu học
tập sau
trong 5'

1/ Long Quân
đòi gươm
trong bối cảnh
nào?

4/ Vì sao Long
Quân cho mượn
gươm ở Thanh
Hoá nhưng lại
đòi gươm ở hồ
Tả Vọng?

2/ Quá trình
đòi gươm
diễn ra như
thế nào? Ý
nghĩa?

3/ Ánh sáng le
lói phản lại trên
mặt hồ có ý
nghĩa gì?

Tiết 5

Đọc

SỰ TÍCH HỒ GƯƠM

I. Trải nghiệm cùng văn bản
II. Suy nghĩ và pản hồi:
1. Long Quân cho mượn gươm
2. Long Quân đòi lại gươm
a. Bối cảnh trả gươm
- Chiến tranh kết thúc, đất nước hoà bình.
- Lê Lợi lên làm vua, dời đô về Thăng Long
b. Quá trình trả gươm
- Rùa Vàng đến xin lại gươm thần
 Thể hiện ước vọng hòa bình của dân tộc ta.
- Nhà vua không hề đắn đo mà sẵn sàng trao trả gươm
 Lời nhắc nhở, cảnh báo đối với những kẻ thù còn đang lăm le xâm lược nước ta

Tiết 5

Đọc

SỰ TÍCH HỒ GƯƠM

I. Trải nghiệm cùng văn bản
II. Suy nghĩ và pản hồi:
1. Long Quân cho mượn gươm
2. Long Quân đòi lại gươm
a. Bối cảnh trả gươm
b. Quá trình trả gươm
c. Kết thúc truyện
- Ánh sáng le lói phản lại trên mặt hồ
 Ánh hào quang, niềm tự hào về chiến công oanh liệt trong sự nghiệp đánh giặc
cứu nước.
 Cảnh đẹp, kì ảo và thiêng liêng.
- Hồ Tả Vọng đổi tên thành hồ Hoàn Kiếm.
 Ý nghĩa tượng trưng cho hồn thiêng của sông núi, tổ tiên, sức mạnh của chính
nghĩa, của nhân dân.

 Nhan đề “Sự tích Hồ
Gươm” gắn với việc trả
gươm của Lê Lợi

Ý nghĩa nhan đề

 Tên truyện và cách kể,
giải thích về sự tích đổi
tên Tả Vọng thành hồ
Gươm rất sâu sắc, thể
hiện sự tự hào truyền
thống, lịch sử dân tộc

Tiết 5

Đọc

SỰ TÍCH HỒ GƯƠM

I. Trải nghiệm cùng văn bản
II. Suy nghĩ và pản hồi:
1. Long Quân cho mượn gươm
2. Long Quân đòi lại gươm
3. Chi tiết thực và kì ảo

3. Chi tiết thực và kì ảo

"NHIỆT LIỆT CHÀO MỪNG QUÝ THẦY CÔ GIÁO VỀ DỰ GIỜ LỚP"

Ai thông minh hơn
học sinh lớp 6?

(1)

Đâu là những chi tiết tưởng
tượng, kì ảo có trong truyện?
a. Lưới đánh cá e. Lê Thận
b. Gươm thần
c. Rùa Vàng
f. Long Quân
d. Lê Lợi
d. Giặc Minh
 Đáp án: B – C - F

(2)

Theo em, vì sao thanh gươm
trong truyện này được gọi là
gươm thần? Điều này thể hiện
đặc điểm gì của truyền thuyết?
 Vì có nguồn gốc kì lạ và sức mạnh
phi thường
 Thể hiện đặc điểm là truyện thường
có các chi tiết kì ảo, hoang đường.

(3)

Nội dung của truyện đề cập
đến những nhân vật lịch sử
hoặc sự kiện lịch sử có thật
nào?
 Lê Lợi, cuộc kháng chiến
chống quân Minh, Hồ
Gươm...

Tiết 5

Đọc

SỰ TÍCH HỒ GƯƠM

I. Trải nghiệm cùng văn bản
II. Suy nghĩ và pản hồi:
1. Long Quân cho mượn gươm
2. Long Quân đòi lại gươm
3. Chi tiết thực và kì ảo
- Cốt lõi lịch sử:
Nhân vật lịch sử: Lê Lợi
Sự kiện lịch sử: Giặc Minh; khởi nghĩa Lam Sơn, Lê Lợi
Bằng chứng lịch sử: Hồ Gươm
 Thể hiện tình cảm, thái độ của nhân dân với nhân
- Yếu tố kì ảo:
Nhân vật: Lạc Long Quân, Rùa Vàng.
Đồ vật: Gươm thần

Tiết 5

Đọc

SỰ TÍCH HỒ GƯƠM

I. Trải nghiệm cùng văn bản
II. Suy nghĩ và pản hồi:
III. Tổng kết
1/ Nghệ thuật
- Xây dựng chi tiết kì ảo, tăng sức hấp dẫn cho truyện.
- Cách kể chuyện hấp dẫn sinh động.
2/ Nội dung, Ý nghĩa

Giải thích tên gọi hồ Gươm, hồ Hoàn Kiếm.
Ca ngợi cuộc kháng chiến chính nghĩa chống giặc Minh do Lê Lợi lãnh đạo.
Đề cao, suy tôn vai trò của Lê Lợi
Thể hiện ý nguyện đoạn kết và khát vọng hòa bình của dân tộc

ện
y
Tru ẳng
kh h ...
địn

du
ng

Tru
yện
thíc giải
h ...

Nộ
i

a
c
ện .
y
u
r
T gợi ..
n

Ý

ng

Xây
chi dựng
tiết
...
hĩ a

ật
u
h
t
ệ
h
g
N

Các
chu h kể
yện
...

Từ chi tiết Lê Lợi trả
gươm trong truyện,
em có suy nghĩ gì về
trách nhiệm của bản
thân trong việc giữ
gìn hòa bình trong
giai đoạn hiện nay?

Đền thờ vua Lê ở Lam Kinh- Thọ Xuân- Thanh Hóa

Tượng đài Lê Lợi ở Thanh Hóa

Thực hành Tiếng Việt
Bài 5
Nếu thay từ “thoăn thoắt” bằng từ “nhanh chóng”
thì chỉ giúp người đọc hình dung được mức độ
tham gia hoạt động (ngay lập tức tham gia) của
người dự thi, không hình dung được động tác của
người dự thi ( nhanh nhẹn và

Bài 6

Nếu dùng từ “khéo” thay cho từ “khéo léo” trong câu
văn trên thì độ “khéo” sẽ giảm xuống vì từ láy “khéo
léo” giúp ta hình dung được sự việc một cách rõ ràng
hơn, cho thấy kinh nghiệm và tài năng của các đội thi
khi treo những niêu cơm để dự thi.

Bài 9
a. Nước chảy đá mòn, nước mặn đồng chua
b. Nằm gai nếm mật, mật ngọt chết ruồi
c. Ngựa quen đường cũ, ngựa non háu đá
d. Nhạt như nước ốc

Viết ngắn
Đoạn văn tham khảo
 
Trong suốt chiều dài lịch sử của dân tộc, đã có bao

kẻ thù nhăm nhe xâm chiếm bờ cõi. Chúng áp bức đô hộ,
khiến cuộc sống của nhân dân ta lầm than khổ cực. Thế
nhưng, dân tộc ta chưa bao giờ chịu khuất phục. Những
người anh hùng như Thánh Gióng luôn sẵn sàng ra trận để
chiến đấu chống lại kẻ thù. Những người chủ tướng như
Lê Lợi dù trải qua nhiều thất bại nhưng vẫn quyết tâm, giữ
vững ý chí chiến đấu vì độc lập của dân tộc. Không những
vậy,  cha ông ta đã nằm gai nếm mật, vượt qua mọi gian
khổ, cùng nhau đoàn kết, kiên cường chống lại kẻ thù.
Điều đó được chứng minh qua chiều dài lịch