TRƯỜNG THPT NGUYỄN TRÃI
Bộ môn : Vật Lý
Năm học 2007-2008
Sở giáo dục và đào tạo phú thọ
TRƯỜNG THPT quÕ l©m
Bộ môn : Vật Lý
Năm học 2007-2008
Ti?t dự giờ kiểm tra V?t Lý 12
SỰ TRUYỀN ÁNH SÁNG
SỰ PHẢN XẠ ÁNH SÁNG
GƯƠNG PHẲNG
Lớp 12
Chương V : SỰ PHẢN XẠ VÀ sù KHÚC XẠ ÁNH SÁNG
TiÕt 36 : SỰ TRUYÒN ÁNH SÁNG – SỰ PHẢN XẠ ÁNH SÁNG
GƯƠNG PHẲNG
Phần 2 : QUANG HỌC
1. SỰ TRUYỀN ÁNH SÁNG
Nguồn sáng :
Mặt trời, đốm lửa, bóng đèn sáng …
Vật sáng :
Mặt trời, đốm lửa, bàn, ghế, vật AB …
Vật chắn sáng :
Tấm bìa, gổ, bức tường …
Vật trong suốt :
Không khí, nước, thủy tinh …
ĐỊNH LUẬT TRUYỀN THẲNG ÁNH SÁNG
Trong một môi trường trong suốt và đồng tính ánh sáng truyền theo đường thẳng.
(Ta chỉ xét những trường hợp ánh sáng truyền xa mép các vật chắn)
Thí nghiệm 1
Dụng cụ thí nghiệm gồm :
Một màn chắn sáng
Bóng đèn & tấm bìa có khoét lổ nhỏ để tạo nguồn sáng điểm
Vật chắn sáng có kích thước
Khi đặt vật chắn sáng có kích thước trên đường đi của tia sáng
ĐỊNH LUẬT TRUYỀN THẲNG ÁNH SÁNG
Thí nghiệm 2
ĐỊNH LUẬT TRUYỀN THẲNG ÁNH SÁNG
Nguồn sáng có kích thước
CÁC HIỆN TƯỢNG
Hiện tượng nhật thực
CÁC HIỆN TƯỢNG
Hiện tượng nguyệt thực
TIA SÁNG – CHÙM SÁNG
Tia sáng
Chùm tia phân kỳ
Chùm tia hội tụ
Chùm tia song song
S
I
NGUYÊN LÝ VỀ TÍNH THUẬN NGHỊCH CỦA CHIỀU TRUYỀN ÁNH SÁNG
Nguyên lý : NÕu AB lµ mét ®­êng truyÒn ¸nh s¸ng (mét tia s¸ng) th× trªn ®­êng ®ã, cã thÓ cho ¸nh s¸ng ®i tõ A ®Õn B hoÆc tõ B ®Õn A.
Quan sát thí nghiệm
Khi truyền ánh sáng theo chiều ngược lại
A
B
2. SỰ PHẢN XẠ ÁNH SÁNG
a. Hiện tượng phản xạ ánh sáng là gì ?
Là hiện tượng tia sáng bị đổi hướng trở lại môi trường cũ khi gặp một bÒ mặt nhẵn.
S
R
Quan sát hiện tượng
2. SỰ PHẢN XẠ ÁNH SÁNG
300
450
300
450
Chiếu chùm sáng hẹp song song nằm sát mặt chia độ.
Quan sát tia phản xạ
600
600
2. SỰ PHẢN XẠ ÁNH SÁNG
Quan sát hiện tượng phản xạ ánh sáng
i
i’
S
R
Nhận xét gì về :
- Mặt phẳng chứa tia tới và tia phản xạ
- Độ lớn góc tới và góc phản xạ
I
N
x
y
b. ĐỊNH LUẬT PHẢN XẠ ÁNH SÁNG
 Tia phản xạ nằm trong mặt phẳng tới và ở phía bên kia pháp tuyến so với tia tới.
 Góc phản xạ bằng góc tới ( i’ = i )
3. GƯƠNG PHẲNG
a. Gương ph?ng l� ph?n m?t ph?ng (nhẵn) ph?n x? được hầu như hoàn toàn ánh sáng chiếu tới nó.
Quan sát thí nghiệm
b. Sự tạo ảnh của một điểm sáng qua gương phẳng
Từ S phát ra một chùm tia phân kỳ tới gương phẳng I, chùm tia phản xạ cũng là chùm tia phân kỳ.
i
i’
S
R
I
Đường kéo dài của các tia phản xạ giao nhau tại S’. S’ là ảnh của S qua gương.
S’
Nhận xét gì về ảnh S’ của vật S
N
S’ là ảnh ảo đối xứng với vật qua gương phẳng.
H
3. GƯƠNG PHẲNG
Đặt vật AB trước gương, hãy vẽ ảnh A’B’ của AB qua gương
 Sự tạo ảnh của vật sáng AB qua gương phẳng.
B
A
A’
B’
A’B’ là ảnh ảo lớn bằng vật, đối xứng với vật AB qua gương phẳng.
Nhận xét gì về ảnh A’B’ của vật AB
3. GƯƠNG PHẲNG
KẾT LUẬN : qua gương phẳng, vật thật (ở trước gương) cho ảnh ảo (ở sau gương) đối xứng với vật qua mặt gương.
Trong trường hợp nào, qua gương phẳng cho ảnh thật hứng được trên màn.
i’
i
S’
R
I
S
N
Điểm vật thật
Điểm ảnh ảo
Điểm ảnh thật
Điểm vật ảo
ẢNH CHO BỞI GƯƠNG PHẲNG
Điểm vật và điểm ảnh đối xứng với nhau qua gương phẳng
ẢNH CHO BỞI GƯƠNG PHẲNG
Vật thật cho ảnh ảo ; ngược lại vật ảo cho ảnh thật.
ẢNH CHO BỞI GƯƠNG PHẲNG
? Chú ý : Ta quan sát được ảnh ảo bằng mắt nhưng không thể hứng lên màn ; ngược lại ảnh thật có thể hứng được lên màn.
c. ứng dụng của gương phẳng.
Làm gương soi, kính vạn hoa, dùng trong bộ ngắm phản xạ của máy ảnh, làm kính viễn vọng ...
CỦNG CỐ VÀ DẶN DÒ
1. Hãy phát biểu :
- Định luật truyền thẳng ánh sáng.
- Nguyên lý thuận nghịch về chiều truyền ánh sáng.
- Định luật phản xạ ánh sáng
2. Hãy nêu những đặc điểm của ảnh của một điểm sáng và của một vật có kích thước qua một gương phẳng.
Hướng dẫn về nhà
Học bài, trả lời các câu hỏi và bài tập sách giáo khoa
Đọc trước bài mới (Gương cầu lõm)
Câu 1. Chọn câu sai
a. Tia phản xạ nằm ở bên kia pháp tuyến so với tia tới.
b. Tia phản xạ nằm trong cùng môi trường với tia tới.
c. Góc phản xạ bằng góc tới.

Câu hỏi trắc nghiệm
d. Tia phản xạ nằm ở trong mặt phẳng chứa tia tới.

Câu 2. Chọn câu đúng nhất
a. Gương phẳng cho ảnh ảo đối xứng với vật qua mặt phẳng gương.
b. Ảnh của vật qua gương phẳng là ảnh ảo, đối xứng với vật qua mặt phẳng gương và chồng khít được lên vật.
c. Ảnh của vật qua gương phẳng đối xứng với vật và ngược chiều với vật

Câu hỏi trắc nghiệm
d. Gương phẳng cho ảnh ảo đối xứng với vật và bằng vật.

Chân thành cảm ơn
sự quan tâm và đóng góp
của quý thầy cô và các em học sinh
XIN C?M ?N V� H?N G?P L?I